Μετά από έξι χρόνια, οι δύο ηγέτες στην Κύπρο συναντήθηκαν σήμερα στην παρουσία απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Της τριμερούς συνάντησης προηγήθηκε η κοινή επίσκεψη των ηγετών στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους.
Λίγο μετά τις 4:00μμ άρχισε η συνάντηση Χριστοδουλίδη-Έρχιουρμαν-Ολγκίν στο Γραφείο των Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών. Πρώτος στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της ΔΕΑ έφτασε ο Τουφάν Έρχιουρμαν στις 3:15μμ. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αφίχθηκε στις 3:23μμ. Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν βρισκόταν από πριν στο σημείο και υποδέχτηκε τους δύο άνδρες.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε λίγο πριν τις 7.30 μ.μ.. Κατά την αναχώρησή του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για “πολύ καλό κλίμα” κατά τη συνάντηση.
Πρόεδρος Χριστοδουλίδης: Χαίρομαι γιατί στο κοινό ανακοινωθέν γίνεται αναφορά για πρώτη φορά από το 2020, στα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ
Ικανοποίηση για το γεγονός ότι έγινε ουσιαστική συζήτηση κατά τη συνάντηση του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, στην παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό, αλλά και για τη συμπερίληψη ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ για το Κυπριακό στο κοινό ανακοινωθέν που εξεδόθη μετά τη συνάντηση, εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, επιστρέφοντας στο Προεδρικό Μέγαρο από τον χώρο του παλαιού αεροδρομίου Λευκωσίας, όπου είχε επισκεφθεί μαζί με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη το Ανθρωπολογικό Εργαστήρι της ΔΕΑ και είχαν συνάντηση με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ, ενώ στη συνέχεια παρέστη σε δεξίωση του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΓΓ των ΗΕ στην Κύπρο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «χαίρομαι γιατί σήμερα ήταν μια πολύ καλή συνάντηση μετά από πολύ καιρό και χαίρομαι πρωτίστως γιατί έγινε στο πρώτο μέρος της συνάντησης, και η περισσότερη ώρα αφορούσε, ουσιαστική συζήτηση σε σχέση με το Κυπριακό, εξ ου και η συγκεκριμένη αναφορά στο ανακοινωθέν των ΗΕ στα ψησίματα του ΣΑ των ΗΕ. Από κει και πέρα κάναμε μια ανασκόπηση των ΜΟΕ που συζητήθηκαν στις προηγούμενες διευρυμένες διασκέψεις, συμφωνήσαμε να επικεντρωθούμε σε κάποια συγκεκριμένα θέματα.
Το πρώτο είναι η συζήτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα του χαλουμιού, το δεύτερο είναι η κατασκευή αγωγών για μεταφορά νερού από το εργοστάσιο επεξεργασίας λυμάτων στη Μια Μηλιά στις ελεύθερες περιοχές, νερό που θα μπορούν να αξιοποιούν για τη γεωργία, για τον πρωτογενή τομέα, κάτι για το οποίο υπάρχει σχετική συμφωνία από το 2011 και δεν προχώρησε, η ενίσχυση του προσωπικού στα οδοφράγματα.
Από κει και πέρα έθεσα έναν αριθμό θεμάτων τα οποία ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ανέλαβε να απαντήσει, να τοποθετηθεί πιο συγκεκριμένα στην επόμενη συνάντηση, θέματα που αφορούν τους αγνοούμενους και τη δουλειά της ΔΕΑ, θέματα που αφορούν τους εγκλωβισμένους μας, θέματα που αφορούν τη μαρωνιτική κοινότητα, την κοινότητα των Αρμενίων, θέματα που αφορούν τα τοπωνύμια στις κατεχόμενες περιοχές και θέματα που αφορούν τη φορολογία που επιβάλλει το κατοχικό καθεστώς στα προϊόντα που μεταφέρονται από τις ελεύθερες περιοχές στις κατεχόμενες περιοχές, όπως, επίσης, και το θέμα της πρόσβασης χωρίς διαδικασίες και περιορισμούς στις Εκκλησίες στις κατεχόμενες περιοχές, ειδικότερα στις Εκκλησίες που έχουν αναστηλωθεί, μέσα στο πλαίσιο των εργασιών της σχετικής Τεχνικής Επιτροπής για τον πολιτισμό.
Από κει και πέρα τοποθετήθηκα στα θέματα που έθεσε την προηγούμενη φορά ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, έγινε αναφορά στον ρόλο και στη σημασία της συμμετοχής από δικής μας πλευράς, της ΕΕ, και ήταν γενικά – βλέπετε και από τον χρόνο που διήρκησε η συνάντηση, ήταν προγραμματισμένη για μια ώρα, συζητούσαμε πέραν των τριών ωρών, πέραν του χρόνου που ήμασταν μαζί στο Εργαστήρι της ΔΕΑ.
Κρατώ το γεγονός ότι ένα στόχο που είχαμε θέσει, ένα στόχο που είπα πηγαίνοντας στη συνάντηση, είναι θετικό ότι συζητηθήκαμε επί της ουσίας του Κυπριακού και εξ ου και η συγκεκριμένη αναφορά στο κοινό ανακοινωθέν, στη δήλωση του Εκπροσώπου της ΟΥΝΦΙΚΥΠ».
Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε ένδειξη για το πότε θα πραγματοποιηθεί η άτυπη διευρυμένη διάσκεψη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «στο κοινό ανακοινωθέν, στη δήλωση γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στη διευρυμένη διάσκεψη και ότι και οι δύο μας προσβλέπουμε σε αυτή τη συνάντηση, ο καθορισμός της οποίας θα γίνει μετά τις συναντήσεις που θα έχει στην Ελλάδα αύριο η κα Ολγκίν, θα δει και τον Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Εξωτερικών – είχα και σήμερα σχετική τηλεφωνική επικοινωνία με τον Έλληνα Πρωθυπουργό – και από την Ελλάδα θα μεταβεί στην Τουρκία και αντιλαμβάνεστε ότι μετά από αυτές τις συναντήσεις και ειδικότερα τη συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών θα μπορούμε να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα για την ημερομηνία αυτής της διευρυμένης διάσκεψης».
Κληθείς να πει κατά πόσο θα γίνει η συνάντηση αυτή το 2026 ή εντός του 2025, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε «από δικής μου πλευράς εκείνο που μπορώ να σας πω είναι ότι και την ερχόμενη βδομάδα είμαι έτοιμος να μεταβώ και να συμμετάσχω σε μια τέτοια διευρυμένη διάσκεψη».
Ερωτηθείς αν έγινε στη συνάντηση απόψε συγκεκριμένη αναφορά στο θέμα των οδοφραγμάτων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «συζητήσαμε για το άνοιγμα νέων οδοφραγμάτων αλλά δεν υπήρξε κατάληξη, συμφωνία για το συγκεκριμένο θέμα, Υπάρχει διαφωνία. Προτείναμε από δικής μας πλευράς μια εναλλακτική που αφορά οδόφραγμα για τη διακίνηση πολιτών, εννοώ χωρίς αυτοκίνητα, αλλά δεν έγινε αποδεκτό και συνεχίζεται η συζήτηση σε σχέση με τα οδοφράγματα».
Ερωτηθείς αν το οδόφραγμα στο οποίο αναφέρθηκε είναι στη Λευκωσία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε καταφατικά.
Ερωτηθείς αν τέθηκε το θέμα των τεσσάρων σημείων από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη σήμερα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «όχι δεν έγινε εκτενής συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα, για το θέμα αυτό στην προηγούμενη συνάντηση είχα τοποθετηθεί και στα τέσσερα σημεία. Δεν έγινε συζήτηση σήμερα για τη μεθοδολογία. Σήμερα έγινε συζήτηση επί της ουσίας – ξέρω ότι η μεθοδολογία είναι μέρος της ουσίας, αλλά μιλώ για τις πτυχές του Κυπριακού – και στα ΜΟΕ».
Σε ερώτηση αν τοποθετήθηκε επί των προτάσεων που είχε θέσει ο κ. Έρχιουρμαν κατά την προηγούμενη συνάντηση τους, ο Προέδρος της Δημοκρατίας είπε «τοποθετήθηκα επί όλων των θεμάτων που είχε θέσει ο κ. Έρχιουρμαν, τοποθετήθηκα συγκεκριμένα».
Σε ερώτηση για την αναφορά στο ανακοινωθέν για πολιτική ισότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «πολιτική ισότητα όπως καταγράφεται στα ψησίματα του ΣΑ των ΗΕ και έχει ιδιαίτερη σημασία η εν λόγω αναφορά, η οποία είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται σε δήλωση που ακολουθεί συνάντησης των δύο ηγετών από τον Οκτώβριο του 2020».
Τι συμφώνησαν
Σήμερα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, κ. Τουφάν Ερχουρμάν, και ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, πραγματοποίησαν συνάντηση υπό τη διευκόλυνση της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. Μαρίας Άνχελα Ολγκίν Κουέγιαρ, στις εγκαταστάσεις της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό και φιλικό κλίμα. Οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αποσκοπούν στη δημιουργία κλίματος ευνοϊκού για τη διευθέτηση, καθώς και στις προσπάθειες για επίτευξη λύσης στο Κυπριακό.
- Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι ο πραγματικός στόχος είναι η λύση του Κυπριακού προβλήματος με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης είναι σημαντικά για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος αλλά δεν υποκαθιστούν την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα.
- Οι ηγέτες πραγματοποίησαν μια επισκόπηση προηγουμένως συμφωνημένων πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης, συζήτησαν νέες ιδέες και συμφώνησαν να επικεντρωθούν στην επίτευξη συμφωνιών το συντομότερο δυνατό, ειδικά στο ζήτημα του ανοίγματος νέων σημείων διέλευσης, το θέμα του Χαλουμιού/Hellim, καθώς και την κατασκευή αγωγών από το Εργοστάσιο Επεξεργασίας Νερού Μια Μηλιά/Χασπολάτ.
- Συμφώνησαν επίσης στην αύξηση του προσωπικού για τις υπηρεσίες που απαιτούνται στα σημεία διέλευσης. Και οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν τις εργασίες για τη διαπλάτυνση του δρόμου στο σημείο διέλευσης Αγίου Δομετίου/Μετεχάν και αναμένουν την ολοκλήρωσή του τους επόμενους μήνες.
- Και οι δύο ηγέτες επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να συμμετάσχουν στην επόμενη άτυπη συνάντηση σε ευρύτερη σύνθεση, που θα συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν να εργάζονται εν τω μεταξύ στην Κύπρο, ώστε να παράγουν απτά αποτελέσματα προς όφελος των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και να διασφαλίσουν την επιτυχία της επόμενης άτυπης συνάντησης σε ευρύτερη σύνθεση.
- Προς τούτο, εξέφρασαν τη βούλησή τους να συναντώνται όσο συχνά χρειάζεται και έδωσαν οδηγίες στους αντιπροσώπους τους να συνεχίσουν τις τακτικές τους συναντήσεις.
Πριν από τη συνάντησή τους, οι ηγέτες επισκέφθηκαν το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) στην Κύπρο. Με την ευκαιρία αυτή, εξέφρασαν τη μεγάλη τους εκτίμηση για το αποτελεσματικό ανθρωπιστικό έργο που διεξάγει η ΔΕΑ, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Επιτροπής, του προσωπικού του ανθρωπολογικού εργαστηρίου, όλων των εμπλεκομένων εργαζομένων και των δωρητών.
Ο κ. Χριστοδουλίδης και ο κ. Ερχουρμάν υπογράμμισαν την κρίσιμη σημασία της διατήρησης του έργου της ΔΕΑ απαλλαγμένου από πολιτικές παρεμβάσεις, καλώντας όλους να απέχουν από την πολιτικοποίηση αυτής της ανθρωπιστικής διαδικασίας. Κάλεσαν επίσης οποιονδήποτε έχει πληροφορίες σχετικά με πιθανούς χώρους ταφής να τις μοιραστεί με τη ΔΕΑ, διαβεβαιώνοντας ότι η αρχή της εμπιστευτικότητας θα τηρηθεί αυστηρά.
Φωτογραφίες κατά την αποχώρηση
Φωτογραφίες από τη συνάντηση
Νίκος Χριστοδουλίδης: Έχουμε τη βάση, χρειαζόμαστε πολιτική βούληση
Χρειαζόμαστε πολιτική βούληση για να επαναρχίσουν οι συνομιλίες από εκεί που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, είπε νωρίτερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, σημειώνοντας ότι αυτός είναι ο στόχος με τον οποίον προσέρχεται στη συζήτηση σήμερα με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, με συγκεκριμένες ιδέες και συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, εξερχόμενος του Προεδρικού Μεγάρου, για να μεταβεί στο Ανθρωπολογικό Εργαστήρι της ΔΕΑ και σε κοινή συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη και την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό, στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «είναι ιδιαίτερα σημαντική συνάντηση, στην οποία προσβλέπω. Είμαι έτοιμος, έχω ιδέες, έχω συγκεκριμένες εισηγήσεις για να γίνει ουσιαστική συζήτηση προς την κατεύθυνση της επανέναρξης των συνομιλιών από κει που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
Διάβασα και χθες μια δήλωση του Τουρκοκύπριου ηγέτη που αναφέρεται στα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ, παραπέμπει στα ψηφίσματα, άρα έχουμε και τη βάση. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι την πολιτική βούληση για να επαναρχίσουν οι συνομιλίες από εκεί που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, αυτός είναι ο στόχος με τον οποίον προσέρχομαι στη συζήτηση, με συγκεκριμένες ιδέες, συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Θα συζητήσουμε και άλλα θέματα σίγουρα, μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που πρέπει παράλληλα με τη διαπραγματευτική διαδικασία να προχωρούν και ελπίζω να έχουμε θετικά νέα».
Ερωτηθείς αν θα θίξει τα θέματα των αγνοουμένων με δεδομένο το τέλμα που υπάρχει για το ζήτημα αυτό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «έχετε απόλυτο δίκαιο ότι υπάρχει τέλμα και ανέφερα προηγουμένως ότι πηγαίνω με συγκεκριμένες ιδέες και εισηγήσεις αν θέλουμε σε αυτό το ανθρωπιστικό θέμα – να μην πηγαίνουμε απλώς για φωτογραφίες ή για να κάνουμε δηλώσεις – στην πράξη να υπάρξει πρόοδος σε αυτό το ανθρωπιστικό θέμα εκτός της διαδικασίας, εκτός του οποιουδήποτε πλαισίου. Και έχουμε συγκεκριμένες εισηγήσεις σήμερα στις οποίες ευελπιστώ να βρω θετική ανταπόκριση».
