Η Κύπρος δεν προσχωρεί στη Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων (Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons-TPNW), παρόλον ότι υποστηρίζει τις διεθνείς προσπάθειες για τον πυρηνικό αφοπλισμό και την πυρηνική ασφάλεια.
Το ζήτημα ως προς το «κατά πόσον η Κύπρος προτίθεται να υπογράψει τη Συνθήκη η οποία αφορά την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων», ήρθε στην επιφάνεια ύστερα από ερώτημα του βουλευτή των Οικολόγων κ. Σταύρου Παπαδούρη και από σχετική απάντηση του υπουργού Εξωτερικών κ. Κωνσταντίνου Κόμπου.
Με αφορμή τη συμπλήρωση πέντε χρόνων από την έναρξη ισχύος της σχετικής Συνθήκης ο κ. Παπαδούρης υπενθύμισε, πως τα πυρηνικά όπλα έχουν πλέον κηρυχθεί παράνομα στο Διεθνές Δίκαιο και ζήτησε ενημέρωση ως προς το ποια είναι η επίσημη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με τη Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων (TPNW).
Περαιτέρω υπέβαλε το ερώτημα κατά πόσον η Κυπριακή Δημοκρατία προτίθεται να υπογράψει και/ή να κυρώσει τη συνθήκη, και, εάν ναι, ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους μέχρι σήμερα δεν έχει προβεί στις σχετικές ενέργειες;
Ο υπουργός Εξωτερικών έκανε αναφορά σε διάφορες παραμέτρους τις οποίες συνυπολογίζει η Κυπριακή Δημοκρατία και πρόσθεσε: «Στην παρούσα φάση δεν διαφαίνεται πιθανότητα προσχώρησης στην εν λόγω Σύμβαση, χωρίς βεβαίως αυτό να αποκλείεται σε μεταγενέστερο στάδιο».
Ο κ. Κόμπος διευκρινίζει, πως «η Κυπριακή Δημοκρατία διαχρονικά υποστηρίζει ενεργά τις διεθνείς προσπάθειες για τον πυρηνικό αφοπλισμό και την πυρηνική ασφάλεια μέσω της κύρωσης, συμμετοχής και πλήρους ευθυγράμμισης με τη «Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων» (ΝΡΤ) και τη «Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών» (CTBT).»
Υποδεικνύει ότι κράτη τα οποία κατέχουν πυρηνικά δεν υπέγραψαν τη Συνθήκη ενώ παραπέμπει και στη διστακτικότητα χωρών μελών της ΕΕ να την υπογράψουν.
Ανάμεσα σε άλλα, ο υπουργός Εξωτερικών καταγράφει και τα ακόλουθα:
-Η Κυπριακή Δημοκρατία ενστερνίζεται την ανάγκη για μη περαιτέρω εξάπλωση πυρηνικών όπλων και προς υλοποίηση του εν λόγω σκοπού είναι από το 1970 κράτος μέλος της Συνθήκης για την Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (Nuclear Non-Proliferation Treaty – ΝΡΤ).
-Ως προς τη Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων επισημαίνεται ότι, παρά την ξεκάθαρη στόχευση της, τα κράτη που κατέχουν πυρηνικά όπλα δεν την έχουν υπογράψει/επικυρώσει. Συνεπώς, υπό αυτές τις συνθήκες καθίσταται αδύνατη η υλοποίηση της πλήρους απαγόρευσης των πυρηνικών όπλων.
-Παρατηρείται διστακτικότητα συμμετοχής από αρκετά κράτη, συμπεριλαμβανομένων κρατών μελών της Ε.Ε., εξαιτίας των κινδύνων που ενδέχεται να δημιουργηθούν, από τυχόν συμμετοχή και ανάληψη υποχρεώσεων που δημιουργεί το εν λόγω συμβατικό κείμενο, στις υφιστάμενες αρχιτεκτονικές ασφαλείας και συνακόλουθης διατάραξης των ισορροπιών που υφίστανται στο παρόν ρευστό διεθνές περιβάλλον.
Σημειώνεται, πως η Κυπριακή Δημοκρατία ενέκρινε τον «περί Διεθνούς Συνθήκης περί Μη Διασποράς Πυρηνικών Όπλων (Κυρωτικός) Νόμο του 1970», ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 13 Φεβρουαρίου 1970, με τη δημοσίευση του στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Προηγήθηκε σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 11 Δεκεμβρίου 1969.
Η υπό αναφορά Συνθήκη είχε υπογραφεί στη Νέα Υόρκη στις 12 Ιουνίου 1968 με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών και υπεγράφη ταυτοχρόνως στην Ουάσιγκτον, στο Λονδίνο και τη Μόσχα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι λόγοι τους οποίους επικαλέστηκε η Βουλή για να εγκρίνει τη σχετική Σύμβαση. Ανάμεσα σε άλλα γινόταν αναφορά σε «πιθανή ερήμωση την οποία θα ήταν δυνατόν να υποστεί τον ανθρώπινο γένος συνεπεία ενός πυρηνικού πολέμου» αλλά και στην ανάγκη «καταβολής πάσης προσπάθειας προς αποτροπήν του κινδύνου ενός τοιούτου πολέμου καθώς και λήψεως παντός μέτρου προς διαφύλαξιν της ασφαλείας των λαών».
Η (τότε) Βουλή παρέπεμπε επίσης στη Συνθήκη του έτους 1963 «περί καταργήσεως των δοκιμών ατομικών όπλων εις την ατμόσφαιραν, εις το απώτερον διάστημα και υποβρυχίως, εν τη προσπαθεία ολοσχερούς διακοπής πασών των εκρηκτικών δοκιμών πυρηνικών όπλων διά παντός».
