Η επίσκεψη του Προέδρου Χριστοδουλίδη στο Άμπου Ντάμπι ήταν μεν σύντομη αλλά ουσιαστική: έρχεται να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα σε Κύπρο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε μια περίοδο που τα Εμιράτα επαναξιολογούν διπλωματικές σχέσεις και επαναπροσδιορίζουν φιλίες.
Η Κύπρος ήταν εκεί από την πρώτη στιγμή
Τα ΗΑΕ υπήρξαν ανάμεσα στις χώρες του Κόλπου που δέχθηκαν τον μεγαλύτερο αριθμό επιθέσεων από το Ιράν – επιθέσεις που έπληξαν όχι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά και βιομηχανικές υποδομές και αστικές περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, η Κύπρος δεν επέλεξε διακριτική αποστασιοποίηση.
Δέκα μέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, στις 9 Μαρτίου, ο ΥΠΕΞ των ΗΑΕ βρέθηκε στη Λευκωσία, όπου συναντήθηκε τόσο με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, όσο και με τον υπουργό Εξωτερικών. Τρεις μέρες αργότερα, στις 12 Μαρτίου, ο Κωνσταντίνος Κόμπος πέταξε για τα Εμιράτα – ήταν μόλις ο δεύτερος Ευρωπαίος ΥΠΕΞ που το έπραττε σε εκείνη τη φάση έντονης αστάθειας. Ο συντονισμός αυτός, πρακτικά και συμβολικά, σημάδεψε τη θέση της Κύπρου στη νέα γεωπολιτική εξίσωση.
Ο άξονας Κύπρου – Ινδίας – ΗΑΕ
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις που αναδύεται είναι ο γεωπολιτικός άξονας Κύπρου – Ινδίας – ΗΑΕ. Στις 20 Μαΐου ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επισκέπτεται την Ινδία, κατόπιν πρόσκλησης του Πρωθυπουργού Μόντι – ο οποίος με τη σειρά του αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα τα ΗΑΕ. Οι τρεις χώρες αποτελούν φυσικό γεωγραφικό και γεωπολιτικό διάδρομο που συνδέει τη Μέση Ανατολή με την Ευρώπη μέσω της Ανατολικής Μεσογείου – και φυσικούς εταίρους στον φιλόδοξο διάδρομο IMEC. Μετά τη Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου Ινδίας – ΕΕ, που επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο, οι δυνατότητες που ανοίγονται σε θέματα συνδεσιμότητας, ψηφιακών διαδρόμων και εφοδιαστικών αλυσίδων είναι ουσιαστικές.
Τι ακολουθεί
Η επίσκεψη σηματοδοτεί την είσοδο των σχέσεων ΚΔ – ΗΑΕ σε μια φάση πιο εστιασμένη σε συγκεκριμένα παραδοτέα. Το Κοινό Σχέδιο Δράσης 2026–2030 καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων: εμπόριο, επενδύσεις, ενέργεια, άμυνα, ναυτιλία, εκπαίδευση, πολιτισμός. Δύο πτυχές ξεχωρίζουν: η ενεργειακή συνεργασία, με αυξημένο ενδιαφέρον ΗΑΕ για την Κυπριακή ΑΟΖ, και η μεταφορά τεχνογνωσίας σε τεχνολογίες anti-drone – εμπειρία που τα Εμιράτα έχουν αποκτήσει με βαρύ τίμημα.
Ο πολλαπλασιαστής της Προεδρίας
Υπάρχει και το στοιχείο της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Τα ΗΑΕ επιδιώκουν ενεργά ενίσχυση των σχέσεών τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση – πολιτικά και οικονομικά. Η επίσκεψη από τον Πρόεδρο μιας χώρας που ταυτόχρονα εκφράζει αλληλεγγύη και ασκεί την Προεδρία της ΕΕ δεν είναι απλώς επίσκεψη φίλης χώρας – είναι στρατηγική επαφή σε δύο επίπεδα παράλληλα. Η ΚΔ έχει ήδη αναλάβει ρόλο ως προωθητής των διαπραγματεύσεων ΕΕ – ΗΑΕ για Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου – κάτι που τα Εμιράτα σημειώνουν και εκτιμούν.
«Στο υψηλότερο επίπεδο»
Οι σχέσεις Κύπρου και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων «βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία τους», ανέφερε ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης σε γραπτή δήλωση. Σύμφωνα με τον Εκπρόσωπο, η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε «σε μια κρίσιμη περίοδο για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής» και «αποτέλεσε έμπρακτη έκφραση αλληλεγγύης της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τα ΗΑΕ για τις αδικαιολόγητες επιθέσεις που έχουν δεχθεί».
Ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος επεσήμανε πως έγιναν «ουσιαστικές συζητήσεις με επίκεντρο την στρατηγική συνεργασία Κύπρου – ΗΑΕ, τις σχέσεις ΕΕ – ΗΑΕ και τις εξελίξεις στην περιοχή». Κατέληξε: «Η ασφάλεια και η σταθερότητα της περιοχής του Κόλπου είναι αλληλένδετες με την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διπλωματία και ο διάλογος είναι η μόνη βιώσιμη οδός για την αποκλιμάκωση και τη σταθερότητα».
