Έντονη ανησυχία και βαθιά δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η Δημοτική Βιβλιοθήκη Πάφου ουσιαστικά παύει να υφίσταται εκφράζει η Κυπριακή Ένωση Βιβλιοθηκονόμων – Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΚΕΒΕΠ).
Η ΚΕΒΕΠ αναφέρεται σε πολυσέλιδη επιστολή της προς τις αρμόδιες αρχές στην απόφαση για απόφαση για μεταστέγαση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης στο υπόγειο του κτηρίου της Σχολής Διοίκησης Τουρισμού, Φιλοξενίας και Επιχειρηματικότητας (ΔΙΤΟΥΦΕ) του ΤΕΠΑΚ στην Πάφο, προειδοποιώντας ότι η εξέλιξη αυτή συνιστά ουσιαστικά «κατάργηση» της βιβλιοθήκης ως ζωντανού δημόσιου θεσμού.
Η ΚΕΒΕΠ περιγράφει με δραματικούς τόνους μια κατάσταση που θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τη λειτουργία της βιβλιοθήκης, αλλά και την ίδια την πολιτιστική μνήμη της πόλης. Η Ένωση κάνει λόγο για έναν χώρο ακατάλληλο, μη προσβάσιμο για το κοινό και επικίνδυνο για τη διατήρηση της συλλογής, η οποία περιλαμβάνει, σύμφωνα με την επιστολή, «μοναδικά τεκμήρια» που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Πάφου.
Την ίδια ώρα, η εικόνα μέσα από τον χώρο της (πρώην) Δημοτικής Βιβλιοθήκης αποτυπώνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο την αβεβαιότητα που επικρατεί: βιβλία, αρχεία και υλικό πολιτιστικής αξίας πακετάρονται βιαστικά σε χαρτοκιβώτια. Ανάμεσα σε στοιβαγμένες κούτες και άδεια ράφια, η βιβλιοθήκη μοιάζει να σβήνει σιωπηλά καθώς το μέλλον της προδιαγράφεται ζοφερό.
«Δεν είναι βιβλιοθήκη, είναι αποθήκη»
Αναγνωρίζοντας ότι ενδέχεται να υπάρχει ανάγκη αξιοποίησης του υφιστάμενου χώρου όπου στεγαζόταν μέχρι σήμερα η βιβλιοθήκη, η ΚΕΠΕΒ επισημαίνει ότι η επιλογή μεταφοράς της συλλογής σε υπόγειο χώρο «δεν ενδείκνυται για πολλούς και ουσιώδεις λόγους». Όπως σημειώνεται, ο προτεινόμενος χώρος δεν είναι ειδικά διαμορφωμένος για βιβλιοθήκη και δεν διασφαλίζει τις αναγκαίες συνθήκες φύλαξης και διαχείρισης του υλικού.
Η επιστολή προειδοποιεί ότι μια τέτοια μεταφορά ενέχει «σοβαρούς κινδύνους φθοράς ή ακόμη και καταστροφής του υλικού», ιδιαίτερα σε σχέση με τα σπάνια και πολύτιμα τεκμήρια της συλλογής. Οι βιβλιοθηκονόμοι μιλούν για μια πιθανή «μοιραία» εξέλιξη για την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα προστασίας.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο υπόγειος χώρος δεν μπορεί να λειτουργήσει ως δημόσια βιβλιοθήκη με σύγχρονες προδιαγραφές. Η πρόσβαση για άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένους, οικογένειες με παιδιά ή γενικότερα πολίτες που χρειάζονται εύκολη και ισότιμη πρόσβαση χαρακτηρίζεται προβληματική, ενώ τονίζεται ότι ο χώρος δεν μπορεί να φιλοξενήσει δράσεις φιλαναγνωσίας, εκδηλώσεις ή άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες.
Αρνητική εξαίρεση βιβλιοθηκονομικά η Πάφος
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η σύγκριση που κάνει η ΚΕΒΕΠ ανάμεσα στην Πάφο και τους υπόλοιπους δήμους. Σύμφωνα με την επιστολή, η Πάφος αποτελεί «τον μοναδικό δήμο σε ολόκληρη την Κύπρο που εδώ και χρόνια δεν διαθέτει δημοτική βιβλιοθήκη σε πλήρη και ουσιαστική λειτουργία».
Την ώρα που άλλες πόλεις επενδύουν στις βιβλιοθήκες τους ως σύγχρονα κέντρα πολιτισμού, γνώσης και κοινωνικής συνοχής, η Πάφος οδηγείται σε περαιτέρω υποβάθμιση ενός θεσμού που θα έπρεπε να αποτελεί βασικό πυλώνα της πνευματικής ζωής της πόλης.
Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά σε δήμους όπως η Λάρνακα, η Αραδίππου, το Παραλίμνι-Δερύνεια, η Δρομολαξιά-Μενεού, η Σωτήρα, ο Στρόβολος και η Λεμεσός, όπου οι δημοτικές βιβλιοθήκες έχουν αναβαθμιστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, στελεχώνονται με εξειδικευμένο προσωπικό και λειτουργούν ως ενεργοί χώροι πολιτισμού και δημοκρατίας.
Αντίθετα, η Πάφος, σύμφωνα με την ΚΕΒΕΠ, όχι μόνο δεν ακολουθεί αυτή την πορεία, αλλά είναι και ο μοναδικός δήμος που δεν συμμετέχει στις δράσεις φιλαναγνωσίας του Υφυπουργείου Πολιτισμού, με αποτέλεσμα να στερείται και της σχετικής κρατικής επιχορήγησης.
Η «αόρατη» συλλογή
Ένα από τα πλέον ανησυχητικά στοιχεία που αναδεικνύει η επιστολή αφορά την ίδια την οργάνωση της συλλογής. Όπως σημειώνεται, σημαντικός όγκος του υλικού δεν είναι καταχωρημένος σε αυτοματοποιημένο σύστημα, γεγονός που δυσχεραίνει την ταξινόμηση, τη διαχείριση αλλά και την πρόσβαση των πολιτών και των ερευνητών στο περιεχόμενο της βιβλιοθήκης.
Η έλλειψη ψηφιακής καταγραφής, σε συνδυασμό με την απουσία εξειδικευμένου προσωπικού, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα εγκατάλειψης. Βιβλία και τεκμήρια κινδυνεύουν να χαθούν μέσα σε κιβώτια, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς συνθήκες διατήρησης και χωρίς δυνατότητα αξιοποίησης από το κοινό.
«Οι βιβλιοθήκες δεν είναι αποθήκες βιβλίων» υπογραμμίζεται εμφατικά στην επιστολή. Αντίθετα, χαρακτηρίζονται ως «βασικός πυλώνας πολιτισμού, εκπαίδευσης και κοινωνικής συνοχής» με κρίσιμο ρόλο στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και της πνευματικής ανάπτυξης των παιδιών και των νέων.
Η ΚΕΒΕΠ καλεί τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν άμεσα την απόφαση μεταφοράς και να προχωρήσουν στην εξεύρεση κατάλληλου, οργανωμένου και πλήρως προσβάσιμου χώρου για τη λειτουργία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πάφου. Ζητά επίσης στελέχωση με καταρτισμένο προσωπικό, πλήρη αυτοματοποίηση της συλλογής και ενεργή συμμετοχή της βιβλιοθήκης σε πολιτιστικές δράσεις και προγράμματα φιλαναγνωσίας.
Παράλληλα, δηλώνει έτοιμη να προσφέρει τεχνογνωσία και εξειδικευμένες εισηγήσεις για τον βέλτιστο τρόπο επαναλειτουργίας της βιβλιοθήκης, προκειμένου να διασωθεί ένας θεσμός που αποτελεί αναγκαιότητα για μια σύγχρονη και δημοκρατική κοινωνία.
