Πακέτο €35,6 εκατ. για αφθώδη πυρετό: Το πεντάπτυχο της ανασυγκρότησης – Αποζημιώσεις σε κτηνοτρόφους που είναι 150% έως 200% υψηλότερες από τα ευρωπαϊκά επίπεδα

Η Κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες μετά από συμφωνία με τις αγροτικές οργανώσεις και τους επίσημους φορείς που εκπροσωπούν τους κτηνοτρόφους (αγελαδοτρόφους, αιγοπροβατοτρόφους, χοιροτρόφους) ένα πακέτο ύψους €35,6 εκατομμυρίων για την επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας.

Η νέα συμφωνία προκύπτει μετά από ουσιαστική αναθεώρηση, καθώς οι αρχικές τιμές της τριμελούς επιτροπής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών κρίθηκαν ως ανεπαρκείς και χαμηλές, για να διορθωθούν τελικά στη βάση στοιχείων που προσκόμισαν οι αγροτικές οργανώσεις και οι ίδιοι οι πληγέντες κτηνοτρόφοι. Παράλληλα, πέραν από το ζωικό κεφάλαιο, κλειδώνει η απόφαση για στήριξη της απώλειας εισοδήματος των πληγέντων για τουλάχιστον 12 μήνες, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα των μονάδων μέχρι την πλήρη επαναδραστηριοποίησή τους.

Κατά τη διάρκεια της χθεσινής κρίσιμης συνεδρίασης της Ειδικής Συμβουλευτικής Επιτροπής, οριστικοποιήθηκαν οι πέντε βασικοί πυλώνες στους οποίους θα στηριχθούν οι πληγέντες. Η στρατηγική του Υπουργείου δεν περιορίζεται στην απλή καταβολή χρημάτων, αλλά εστιάζει στην πλήρη ανασύσταση του κλάδου.

1. Άμεση καταβολή αναθεωρημένων αποζημιώσεων: Η σημαντικότερη απόφαση αφορά την κατακόρυφη αύξηση των ποσών για το ζωικό κεφάλαιο που θανατώθηκε, με τις πρώτες πληρωμές να ξεκινούν την ερχόμενη εβδομάδα.

2. Στήριξη εισοδήματος για τουλάχιστον 12 μήνες: Όσοι επιλέξουν την επαναδραστηριοποίηση θα λαμβάνουν οικονομική βοήθεια για έναν χρόνο, καλύπτοντας εργατικά, πάγια έξοδα, κοινωνικές ασφαλίσεις και οικονομικές υποχρεώσεις.

3. Σχέδιο ανασύστασης με ζώα υψηλής γενετικής αξίας: Η αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου θα γίνει με ποιοτικά κριτήρια βάσει πορισμάτων της επιτροπής Μαλά, με το κράτος να επιδοτεί τη διαφορά κόστους. Με βάση τη συμφωνία, η οικονομική στήριξη θα καθοριστεί με βάση την γενετική αξία, την παραγωγικότητα, την ηλικία κ.τ.λ. του ζώου και θα τεθεί ανώτατή αξία (ποσό) ανά κατηγορία ζώου. Στις περιπτώσεις που το ποσό αυτό υπερβαίνει το ποσό αποζημίωσης που θα έχουν λάβει οι κτηνοτρόφοι για τις θανατώσεις, το κράτος θα επιδοτήσει τη διαφορά.

4. Κάλυψη κόστους σίτισης: Το κράτος θα επωμιστεί το κόστος ζωοτροφών για τη μεταβατική περίοδο που τα νέα ζώα δεν θα έχουν μπει ακόμα στην παραγωγική διαδικασία.

5. Προσωπικός κρατικός λειτουργός: Για κάθε πληγείσα μονάδα θα οριστεί εξειδικευμένος σύμβουλος που θα καθοδηγεί τον κτηνοτρόφο στα βήματα της βιώσιμης επανεκκίνησης.

Η Κυβέρνηση επέλεξε να προσφέρει αποζημιώσεις που είναι 150% έως 200% υψηλότερες από τα ευρωπαϊκά επίπεδα αναφοράς, αναγνωρίζοντας το υψηλό κόστος παραγωγής στην Κύπρο. Οι αποζημιώσεις είναι κατά πολύ ψηλότερες από τις προηγούμενες τιμές που καθορίστηκαν από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.

• Για τα αιγοπρόβατα, από €43–€178, η αποζημίωση αυξάνεται σε €47–€420 για ζώα υψηλής γενετικής αξίας.

• Για τα βοοειδή, από €150–€1.500, αυξάνεται έως και €2.500, ανάλογα με την κατηγορία και την παραγωγικότητα.

• Για τους χοίρους έως €5.000.

Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς είναι πολύ χαμηλότερες, €1.000 για βοοειδή, €140 για αιγοπρόβατα και €125 μέση τιμή για χοίρους.

Ασπίδα στήριξης για κτηνοτρόφους και χαλλούμι

• Ικανοποιημένες δηλώνουν οι αγροτικές οργανώσεις και καλούν σε υπεύθυνη διαχείριση της κρίσης από τον αφθώδη πυρετό

Η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, υπογράμμισε πως η διαχείριση γίνεται με αυστηρά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, αλλά με ανθρωποκεντρική προσέγγιση. «Επιλέγουμε συνειδητά να στηρίξουμε τους κτηνοτρόφους με αποζημιώσεις πολύ υψηλότερες από τα ευρωπαϊκά επίπεδα, αναλαμβάνοντας το πρόσθετο κόστος για να διασφαλίσουμε την επόμενη μέρα της κυπριακής κτηνοτροφίας», τόνισε.

Η Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι «η Κυβέρνηση εξετάζει και πρόσθετα μέτρα που αφορούν την προστασία του χαλλουμιού ΠΟΠ και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης των εξαγωγών από τα οποία εξαρτάται το εισόδημα όλων των κτηνοτρόφων», προσθέτοντας ότι θα υπάρξουν περαιτέρω ανακοινώσεις τις επόμενες ημέρες.

Όπως σημείωσε, «ο αφθώδης πυρετός έχει επηρεάσει σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες γάλακτος, δημιουργώντας πιέσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής», προσθέτοντας ότι «η κατάσταση αυτή επηρεάζει αρνητικά όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και παραγωγούς» και γι’ αυτό υπάρχει διαρκής διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους.

Από την πλευρά του, ο Μιχάλης Λύτρας, εκπροσωπώντας τις αγροτικές οργανώσεις, δήλωσε πλήρως ικανοποιημένος: «Η απόφαση αγγίζει τα όρια που είχαμε θέσει. Καλούμε τους κτηνοτρόφους να μην προχωρήσουν σε αχρείαστες κινητοποιήσεις που εγκυμονούν κινδύνους μετάδοσης του ιού σε αμόλυντες περιοχές».

Όπως είπε, «η απόφαση που έχει παρθεί και είναι έτοιμη να εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο αγγίζει τα όρια τα οποία εμείς σαν αγροτικό κίνημα είχαμε θέσει όσον αφορά τις αποζημιώσεις του κτηνοτροφικού κεφαλαίου». «Γι’ αυτό και έχουμε ικανοποιηθεί σε αυτό το αίτημα αλλά και για το απολεσθέν εισόδημα, το οποίο ήταν αίτημά μας», πρόσθεσε. Παράλληλα, ανέφερε ότι «η Υπουργός Γεωργίας έχει συμφωνήσει με αυτά τα οποία εμείς έχουμε ζητήσει όσον αφορά τώρα τους αριθμούς» και, ως εκ τούτου, «εμείς σαν αγροτικό κίνημα έχουμε ικανοποιηθεί από τις αποφάσεις οι οποίες θα εγκριθούν από το Υπουργικό Συμβούλιο».

Καταληκτικά, υπογράμμισε ότι «δεν πρέπει να χάσουμε ούτε την κτηνοτροφία μας, ούτε το χαλλούμι μας, το οποίο είναι ένα από τα σοβαρότερα εισοδήματα τα οποία έχει η Κύπρος από την κτηνοτροφία», προσθέτοντας ότι όλοι πρέπει «υπεύθυνα, χωρίς να παρεκτρεπόμεθα, να αντιμετωπίσουμε σοβαρά το πρόβλημα αυτό για να έχουμε ζωντανή κτηνοτροφία εις αεί στην Κύπρο».

Αναδίπλωση κτηνοτρόφων και ακύρωση των μέτρων στη Ριζοελιά

Σε πλήρη εκτόνωση οδηγήθηκε η προγραμματισμένη κινητοποίηση των κτηνοτρόφων στον κόμβο της Ριζοελιάς, καθώς η ομάδα που βρισκόταν επί ποδός αποφάσισε τελικά την αναστολή των δυναμικών μέτρων.

Η αυστηρή προειδοποίηση της Αστυνομίας και το πλαίσιο του νέου νόμου του 2025 φαίνεται πως λειτούργησαν καταλυτικά, αναγκάζοντας τους διοργανωτές να αναζητήσουν διέξοδο προκειμένου να αποφευχθεί μια μετωπική σύγκρουση με τις αρχές.

Μετά το χθεσινό τελεσίγραφο της Δύναμης, το κλίμα στις τάξεις των κτηνοτρόφων ήταν έκδηλα προβληματισμένο. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρχαν διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών της ομάδας, οι οποίοι αναζητούσαν έναν έντιμο συμβιβασμό για να μην προχωρήσουν σε μια ενέργεια που θα τους έφερνε αντιμέτωπους με ποινικές διώξεις.

Τελικά, με επίσημη ανακοίνωσή τους, επιβεβαίωσαν την απόφασή τους να μην πραγματοποιήσουν τη σημερινή εκδήλωση διαμαρτυρίας, επιλέγοντας την οδό του διαλόγου αντί της παράλυσης του οδικού δικτύου.

Η κίνηση καλής θέλησης από πλευράς κτηνοτρόφων έφερε άμεσα αποτελέσματα σε πολιτικό επίπεδο. Η Κυβέρνηση, ικανοποιημένη από την εκτόνωση της έντασης, εμφανίζεται πλέον έτοιμη να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δρομολογείται συνάντηση της Υπουργού Γεωργίας με την ομάδα «Φωνή των Κτηνοτρόφων». Στη συνάντηση θα δώσει το παρών και το οργανωμένο αγροτικό κίνημα, προκειμένου να υπάρξει μια σφαιρική συζήτηση των προβλημάτων του κλάδου.

Παρά τη διάθεση για διάλογο, η Υπουργός Γεωργίας ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να συζητηθεί η άρση του μέτρου για τη θανάτωση όλων των ζώων σε μονάδες που έχουν προσβληθεί από αφθώδη πυρετό.

Για την κυβέρνηση, το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας και προστασίας της κτηνοτροφίας στο σύνολό της, και η εφαρμογή των αυστηρών υγειονομικών πρωτοκόλλων δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Πλέον, το μπαλάκι βρίσκεται στην πλευρά των κτηνοτρόφων, οι οποίοι καλούνται να αξιοποιήσουν το παράθυρο διαλόγου που άνοιξε, εντός των καθορισμένων πλαισίων.