Με κάποιες σημαντικές βελτιωτικές αλλαγές προκήρυξε τα Σχέδια του Προγράμματος ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΙ (2021-2025) για το 2023 ο Υφυπουργός Πολιτισμού Γιάννης Τουμαζής.

Τα Σχέδια καλύπτουν όλο το φάσμα πολιτιστικής δραστηριοποίησης φορέων, ομάδων και μεμονωμένων δημιουργών στους τομείς της Λογοτεχνίας, των Εικαστικών, της Μουσικής, του Χορού, του Θεάτρου, του Παραδοσιακού Πολιτισμού και του Κινηματογράφου.

Μεταξύ άλλων, στις αλλαγές περιλαμβάνονται η αύξηση του ποσού της πρώτης δόσης, η αύξηση στο ποσό του ημερήσιου επιδόματος, η ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων κι ο επανασχεδιασμός των εντύπων υποβολής. 

Πέραν της διαδικασίας της εσωτερικής αξιολόγησης (δηλ. της συζήτησης των εισηγήσεων από τις ίδιες τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες), το Υφυπουργείο είχε ενώπιόν του φέτος, για πρώτη φορά και τις εισηγήσεις που υπέβαλαν εξωτερικοί αξιολογητές. Σύμφωνα με τον Γ. Τουμαζή οι εισηγήσεις αυτές λήφθηκαν υπόψη, όπως επίσης λήφθηκαν υπόψη οι θέσεις, απόψεις και εισηγήσεις από οργανωμένα σύνολα δημιουργών. 

«Σας διαβεβαιώ ότι έχουμε ακούσει με πολλή προσοχή όλες τις εισηγήσεις για βελτίωση των Σχεδίων και έχουμε προσπαθήσει – στο πλαίσιο του εφικτού – να ικανοποιήσουμε τις προτάσεις που είχαμε ενώπιον μας» σημείωσε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαδικασία βελτίωσης δεν έχει χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης, αλλά αποτελεί συνεχή προσπάθεια και στόχο. «Για τούτο θα συνεχίσουμε και στο μέλλον, μέχρι τη λήξη του Προγράμματος το 2025, να προσπαθούμε να το βελτιώσουμε, εκεί και όπου αυτό είναι δυνατό».

Το Υφυπουργείο δηλώνει ανοιχτό σε περαιτέρω βελτιώσεις και εισηγήσεις και θεωρεί το 2023 μια πιλοτική χρονιά.

Οι αλλαγές σε σχέση με τα Σχέδια του 2022

1. Αύξηση ποσού α΄ δόσης που παραχωρείται στους αιτητές:

Το ποσό της α΄ δόσης της χρηματοδότησης (προκαταβολή) που θα παραχωρείται σε όσες αιτήσεις θα εγκρίνονται θα ανέρχεται στο 75% του συνολικού ποσού της εγκριθείσας χρηματοδότησης (αντί στο 60%, όπως ίσχυε προηγουμένως). Με αυτόν τον τρόπο οι αιτητές θα έχουν μεγαλύτερο ποσό στη διάθεσή τους για να ξεκινήσουν τις δραστηριότητες τους και να καλύψουν μεγάλο μέρος των δαπανών που απαιτούνται για την υλοποίησή τους.

2. Αύξηση του αριθμού των ημερών για τις οποίες μπορεί να καταβληθεί ημερήσιο επίδομα:

Ο αριθμός των ημερών, για τις οποίες μπορεί να παραχωρηθεί επίδομα στους αιτητές για κάλυψη των δαπανών συντήρησης τους (διαμονή, διατροφή, διακίνηση), αυξάνεται από 5 σε 7.

3. Αύξηση στο ποσό που καταβάλλεται για κάλυψη ημερήσιου επιδόματος:

Το ύψος του ποσού που παραχωρείται ως ημερήσιο επίδομα συντήρησης αυξάνεται ουσιαστικά σε σχέση με το ποσό που παραχωρείτο προηγουμένως (από €100 σε €150 την ημέρα).

4. Κάλυψη σε ποσοστό 5% των υπερκεφαλικών δαπανών των φορέων:

Τα Σχέδια του Προγράμματος είναι σχεδιασμένα, ώστε να καλύπτουν συγκεκριμένες δαπάνες των αιτητών που έχουν σχέση με την υλοποίηση των δραστηριοτήτων τους. Πολλές άλλες δαπάνες, οι οποίες προκύπτουν στο πλαίσιο της δραστηριοποίησης ενός φορέα ως οργανισμού, δεν λαμβάνονταν προηγουμένως υπόψη. Για πρώτη φορά, αναγνωρίζονται και οι δαπάνες αυτού του τύπου και καλύπτονται σε ποσοστό 5% επί του συνολικού ποσού των τελικών επιλέξιμων δαπανών μιας δραστηριότητας.

5. Εξέταση των αιτήσεων των φορέων και ομάδων φυσικών προσώπων από επιτροπές, στις οποίες θα συμμετέχει και εξωτερικός αξιολογητής:

Μέχρι την προηγούμενη έκδοση των Σχεδίων του Προγράμματος, οι αιτήσεις που υποβάλλονταν εξετάζονταν και αξιολογούνταν από τριμελείς ενδοϋπηρεσιακές επιτροπές. Σε μια προσπάθεια για εξωστρέφεια και διαφάνεια, η σύνθεση των επιτροπών αλλάζει από το 2023, αφού θα συμμετέχει σ’ αυτές και εξωτερικός αξιολογητής. Η επιλογή των εξωτερικών αξιολογητών θα γίνει από το υφυπουργείο, στη βάση των Δηλώσεων Ενδιαφέροντος, οι οποίες θα υποβληθούν στο πλαίσιο Ανοικτής Πρόσκλησης που θα απευθύνεται σε εμπειρογνώμονες από τους τομείς της Λογοτεχνίας, των Εικαστικών, της Μουσικής, του Χορού, του Θεάτρου, του Παραδοσιακού Πολιτισμού και του Κινηματογράφου. Νοείται ότι η προσπάθεια αυτή (δηλ. για τη συμπερίληψη εξωτερικού αξιολογητή στις επιτροπές αξιολόγησης) γίνεται σε πιλοτική βάση, και ότι η συνέχιση της θα εξαρτηθεί με βάση την αξιολόγηση των εμπειριών και των συμπερασμάτων που θα συναχθούν. 

6. Ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων:

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αποτελεί διακηρυγμένο στόχο της κυβέρνησης. Στο πλαίσιο της προσπάθειας για επίτευξη αυτού του στόχου, καθώς επίσης και για να είναι η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων πιο φιλική προς τους ίδιους τους αιτητές, προσφέρουμε φέτος για πρώτη φορά τη δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής (μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) των αιτήσεων για τα Σχέδια του Προγράμματος. Από το 2024, με βάση τον προγραμματισμό που γίνεται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει τη δημιουργία και λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας για το Υφυπουργείο Πολιτισμού, οι αιτήσεις θα μπορούν να υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά.  

7. Επανασχεδιασμός των Εντύπων Υποβολής Αίτησης:

Για να μπορούν οι αιτητές να υποβάλλουν τις αιτήσεις για τις δραστηριότητές τους πιο στοχευμένα και για να μπορούν αυτές να εξετάζονται πιο αποτελεσματικά, κρίθηκε σκόπιμο να σχεδιαστούν ειδικά για κάθε κατηγορία αιτητών (φορείς, ομάδες φυσικών προσώπων και μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα) ξεχωριστά Έντυπα Υποβολής Αίτησης (Έντ. ΠΟΛ. 1, Έντ. ΠΟΛ. 2 και Έντ. ΠΟΛ. 3 για φορείς, ομάδες φυσικών προσώπων και μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα,  αντίστοιχα). 

8. Κατάργηση των 3 περιόδων υποβολής και εξέτασης αιτήσεων για το διατομεακό Σχέδιο «Σχέδιο Στήριξης Δραστηριοτήτων Πολιτιστικών Δημιουργών»:

Το διατομεακό «Σχέδιο Στήριξης Δραστηριοτήτων Πολιτιστικών Δημιουργών» έχει ειδικά σχεδιαστεί για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες πολιτιστικών δημιουργών σε σχέση με δραστηριότητες τους στο εξωτερικό. Τα αιτήματα που υποβάλλονται αφορούν στην κάλυψη εξόδων εγγραφής σε σεμινάρια/εργαστήρια που γίνονται στο εξωτερικό, εξόδων διακίνησης, επιδομάτων συντήρησης, μεταφορά/ασφάλιση/συσκευασία υλικού που πρέπει να πάρουν μαζί τους στο εξωτερικό και στην προβολή της δραστηριότητας τους. Πρόκειται για δραστηριότητες με βραχύ ορίζοντα προγραμματισμού, αφού οι πολιτιστικοί δημιουργοί συνήθως ενημερώνονται ότι μπορούν να συμμετέχουν σ’ αυτές λίγους μήνες πριν τη διοργάνωση τους. Αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες που υπάρχουν σε σχέση με αυτού του τύπου τις δραστηριότητες, και αποσκοπώντας στην όσο το δυνατό πιο έγκαιρη και αποτελεσματική ανταπόκρισή μας στα αιτήματα που υποβάλλονται, έχουμε προβεί στην κατάργηση των 3 περιόδων υποβολής και εξέτασης τους. Για το 2023, όσα αιτήματα υποβάλλονται στο πλαίσιο εφαρμογής αυτού του Σχεδίου θα μπορούν να εξετάζονται αμέσως μετά την παραλαβή τους.   

Υποβολή αιτήσεων

Για την υποβολή αιτήσεων που αφορούν στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων από τα διάφορα επιμέρους Σχέδια του Προγράμματος, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει απαραίτητα να χρησιμοποιούν τα ειδικά διαμορφωμένα Έντυπα Υποβολής Αίτησης: το ΕΝΤΥΠΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 1 (Έντ. ΠΟΛ. 1) για τους φορείς, το ΕΝΤΥΠΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2 (Έντ. ΠΟΛ. 2) για τις ομάδες φυσικών προσώπων και το ΕΝΤΥΠΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 3 (Έντ. ΠΟΛ. 3) για τα μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα, τα οποία σχεδιάστηκαν για την κάθε περίπτωση.

Πριν τη συμπλήρωση του κατάλληλου ειδικού εντύπου και την υποβολή της αίτησης, αναμένεται ότι οι ενδιαφερόμενοι θα μελετούν με προσοχή τις πρόνοιες του συγκεκριμένου Σχεδίου, στα πλαίσια του οποίου προτίθενται να υποβάλουν την αίτησή τους. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνουν απόλυτα κατανοητές όλες οι επιμέρους πτυχές και πρόνοιες (δικαιούχοι, προϋποθέσεις, περιορισμοί, κριτήρια, επιλέξιμες δαπάνες, εντάσεις και ανώτατα όρια χρηματοδότησης κ.ο.κ.) που διέπουν την εφαρμογή των Σχεδίων του Προγράμματος καθώς επίσης και οι σχετικές διαδικασίες που ακολουθούνται σε σχέση με την εξέταση των αιτήσεων, ώστε να αποφεύγονται άσκοπες ταλαιπωρίες και να μη δημιουργούνται αδικαιολόγητα προβλήματα που θα καθυστερούν είτε την έγκαιρη εξέταση και αξιολόγηση των αιτήσεων, είτε την απρόσκοπτη εκταμίευση των εγκεκριμένων χρηματοδοτήσεων.

Ιδιαίτερα τονίζεται ότι με την υποβολή και έγκριση της αίτησής τους, οι αιτητές αναλαμβάνουν παράλληλα και συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δεσμεύσεις έναντι των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, τις οποίες αναμένεται ότι θα είναι σε θέση να εκπληρώνουν ώστε να καθίσταται απρόσκοπτη η χρηματοδότηση της δραστηριότητάς τους.