Το έργο 17 καλλιτεχνών από την Κύπρο με αναγνωρισμένο εικαστικό έργο φιλοξενεί η έκθεση «In the Sea of the Setting Sun- Πρακτικές και το αρχείο» που παρουσιάζει από τις 13 Νοεμβρίου η Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης – ΣΠΕΛ.
* Λόγω του τριήμερου δημοσίου πένθους για τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β’, τα εγκαίνια της έκθεσης αναβάλλονται για την Κυριακή 13 Νοεμβρίου, στις 11π.μ.
Η έκθεση («Στη θάλασσα του δύοντος ήλιου»), σε επιμέλεια της Έλενας Στυλιανού, προσκαλεί καλλιτέχνες οι οποίοι εργάζονται στη χώρα μας ή στο εξωτερικό, των οποίων το έργο κινείται στο πεδίο των σύγχρονων φωτογραφικών πρακτικών, με έμφαση στην έρευνα και χρήση του φωτογραφικού αρχείου.
Σε ένα άλλο επίπεδο, η έκθεση στοχεύει να ανταποκριθεί στο διεθνή διάλογο γύρω από τις σύγχρονες πρακτικές και τη θεωρία της φωτογραφίας, τις πολύπλευρες αλληλεπιδράσεις της με άλλα οπτικά μέσα και τους τρόπους με τους οποίους το μέσο αυτό υιοθετείται για να απευθύνει ζητήματα όπως η τεχνολογία, οι ταυτότητες, το περιβάλλον, οι γεωπολιτικές αναταραχές, η τοπικότητα, η ιστορικότητα, η υλικότητα.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες
Αλεξία Αχιλλέως, Ράχμε Βεζίρογλου, Χάρις Επαμεινώνδα, Στέλιος Καλλινίκου, Ανδρέας Γ. Κούτας, Νικόλας Λαμπούρης, Ορέστης Λαζούρας, Αναστασία Μηνά, Χριστόδουλος Παναγιώτου, Χάρης Πελλαπαϊσιώτης, Έφη Σαββίδη, Θεοπίστη Στυλιανού-Lambert, Κωνσταντίνος Ταλιώτης, Μαρία Τουμάζου, Νίκος Φιλίππου, Μουσταφά Χουλούσι, Μαριάννα Χριστοφίδου.
- Λευκωσία, Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης – ΣΠΕΛ. Εγκαίινια: 13 Νοεμβρίου, 11π.μ.. Διάρκεια: Μέχρι 25 Φεβρουαρίου 2023 (Τρίτη – Παρασκευή 10:00–18:00, Σάββατο 11:00–19:00), 22479600
Σύμφωνα με την επιμελήτρια, η έκθεση ξεκινά από την ιδέα του αρχείου ως μια έννοια ανοιχτή, που ενεργοποιήθηκε από την «αρχειακή στροφή» στην τέχνη, αντανακλώντας τη μεταδομιστική μετατόπιση από το αρχείο ως πηγή στο αρχείο ως υποκείμενο. «Τα έργα διαπραγματεύονται εδώ τις εντάσεις μεταξύ ρομαντικών αντιλήψεων για το αρχείο ως ένα σκονισμένο μέρος όπου μπορεί κανείς να ανασύρει θησαυρούς του παρελθόντος και να συνδεθεί με την ιστορία, και τις αντιλήψεις για το αρχείο ως μια μεταφορά ή μια έννοια που συνδέεται άμεσα με την οικοδόμηση της διεπιστημονικής γνώσης, με συστήματα πολιτικής φαντασίας, με δομές εξουσίας, με τη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης και με μορφές αποκλεισμού».
Οι καλλιτέχνες της έκθεσης εξερευνούν την έννοια του αρχείου μέσω του φωτογραφικού μέσου και των πολλαπλών διασταυρώσεών του με το βίντεο, τη γλυπτική, τη ζωγραφική, τη χαρακτική, τον ήχο και την περφόρμανς: κάποιοι με χιούμορ και παιγνιώδη διάθεση, κάποιοι με τη συστηματικότητα ενός ερευνητή ή ενός αρχειονόμου, και άλλοι αμφιταλαντευόμενοι μεταξύ ιδιότυπων αφηγημάτων και επίσημου λόγου.
Το έργο της επιμέλειας γίνεται μέρος αυτών των πεδίων πειραματισμού, διαλόγου και έρευνας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός ακόμη αρχείου που επιμένει να παραμένει ανοιχτό προς διερεύνηση: αυτό των σύγχρονων καλλιτεχνικών πρακτικών από την Κύπρο. Καθώς το ζήτημα της καταγωγής και της ταυτότητας είναι σύνθετο και διαρκώς αμφισβητούμενο, ιδιαίτερα σε σχέση με το νησί και την ιστορία του, η έκθεση στοχεύει παράλληλα να αποτελέσει ένα ανοιχτό αρχείο των διασταυρώσεων της καλλιτεχνικής πρακτικής, του τόπου, της ταυτότητας και της πολιτικής. «Σε αυτή τη διαδικασία διερεύνησης κάθε αρχείου ως χώρου δυνατοτήτων που βρίσκεται πάντα υπό διαμόρφωση – ένα δίκτυο σχέσεων που είναι επιρρεπές σε χειρονομίες που το διαταράσσουν – τα λόγια του Γάλλου φιλοσόφου Ζακ Ντεριντά στο έργο του Archive Fever (1995) εξακολουθούν να αντηχούν ως επίκαιρα: ‘[Δ]εν υπάρχει πολιτική εξουσία χωρίς τον έλεγχο του αρχείου … [ο] αποτελεσματικός εκδημοκρατισμός μπορεί πάντα να μετρηθεί με αυτό το βασικό κριτήριο: τη συμμετοχή και την πρόσβαση στο αρχείο, τη συγκρότησή του και την ερμηνεία του’» σημειώνει η επιμελήτρια.
Η Δρ Έλενα Στυλιανού είναι πρόεδρος του IAPT (International Association of Photography and Theory, Κύπρος) και αναπληρώτρια καθηγήτρια Τέχνης και Θεωρίας της Τέχνης στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου). Η έκθεση συνδιοργανώνεται από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υφυπουργείου Πολιτισμού και τον Οργανισμό IAPT και συνδέεται με το 6ο Διεθνές Συνέδριο Φωτογραφίας και Θεωρίας του IAPT (ICPT2022, 17-19 Νοεμβρίου 2022, Λευκωσία).