Ειδική μνεία έλαβε η Κύπρος και το βιβλίο της συγγραφέως Χάρης Ν. Σπανού «Φυλάκιο» στο πλαίσιο του Βραβείου Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που απονεμήθηκε την Παρασκευή 28 Απριλίου σε ειδική τελετή στο πλαίσιο της Έκθεσης Βιβλίου της Λειψίας.
Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στη συγγραφέα Μαρτίνα Βίνταϊτς από την Κροατία για το βιβλίο της «Κοριοί».
Ειδική μνεία, εκτός από τη Χάρη Ν. Σπανού, έλαβαν τα βιβλία των συγγραφέων από την Εσθονία, τη Φιλανδία, τη Γαλλία και το Κόσοβο.
Το «Φυλάκιο» (εκδόσεις Αιγαίον, Λευκωσία 2021), με εξώφυλλο ένα έργο του Γλαύκου Κουμίδη από το 1985, εκπροσώπησε την Κύπρο ανάμεσα σε 12 άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η ιστορία του αγνοούμενου εθνοφρουρού Νικηφόρου, ο μετέωρος χωροχρόνος μέσα στον οποίο προσπαθούν να επιβιώσουν οι αγαπημένοι του, οι συνθήκες που επικρατούν στην Κύπρο μετά το 1974, αλλά και στο διεθνές τοπίο, μέσα από τη διεισδυτική ματιά της συγγραφέως συνθέτουν το μυθιστόρημα που παρουσιάστηκε ενώπιον της πανευρωπαϊκής κριτικής επιτροπής.
Εκτός από τα προαναφερθέντα, στη διαδικασία συμμετείχαν επίσης μυθιστορήματα από την Αρμενία, την Τσεχία, το Λιχτενστάιν, το Λουξεμβούργο, το Μαυροβούνιο, την Πολωνία και τη Σουηδία.
Από το 2022, μια επταμελής Ευρωπαϊκή επιτροπή επιλέγει έναν νικητή για κάθε διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Βραβείου Λογοτεχνίας (EUPL), καθώς και πέντε βιβλία στα οποία θα γίνεται ιδιαίτερη μνεία. Τα μέλη της κριτικής επιτροπής με εξειδίκευση στη λογοτεχνία, ασκούν επαγγελματική επιρροή και επίδραση στον τομέα της λογοτεχνίας και της μετάφρασης και διορίζονται από την κοινοπραξία που έχει αναλάβει το βραβείο, μετά από συνεννόηση με εμπειρογνώμονες του τομέα.
Την παρουσίαση, ανάλυση και υπεράσπιση του βιβλίου ενώπιον της κριτικής επιτροπής ανέλαβε η συγγραφέας και ΓΓ του ΠΕΝ Κύπρου, Αγγέλα Χριστοφίδου. Το σκεπτικό και η ανάλυση θα ανακοινωθούν μετά την παρουσίασή τους στη Λειψία.
Το EUPL αναγνωρίζει τους αναδυόμενους συγγραφείς μυθοπλαστικής πεζογραφίας από την ΕΕ και πέρα από αυτήν. Με τη συμμετοχή 41 χωρών στο πρόγραμμα Creative Europe, το Βραβείο τιμά τα 41 νέα έξοχα λογοτεχνικά ταλέντα στο πλαίσιο ενός κύκλου διαρκείας τριών ετών.
Το σκεπτικό
Το μέλος της επιτροπής επιλογής Σβετλοζάρ Ζέλεφ, διευθυντής του Βουλγαρικού Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, σημείωσε ότι η Ειδική Μνεία απονέμεται στη Χάρη Ν. Σπανού «γιατί κατάφερε να αναδείξει με πειστικότητα τη συνέχεια των χρονικών περιόδων και το πώς η ιστορία, αρχαία και σύγχρονη καθορίζει τις σκέψεις και τις δράσεις του σύγχρονου ανθρώπου. Γραμμένο με εκπληκτικές λέξεις το βιβλίο συναρπάζει τον αναγνώστη και προσπαθεί να κατανοήσει τις αγωνίες και τις αξίες της κυπριακής κοινωνίας».
Η συγγραφέας
Η Χάρη Ν. Σπανού γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1964. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και ακολούθως σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, από όπου πήρε επίσης τον τίτλο ειδικότητας στην Παθολογία. Ζει και εργάζεται στην ημικατεχόμενη Λευκωσία ως ιατρός. Έχει τρία παιδιά. Από τις εκδόσεις «Αιγαίον» κυκλοφορούν δύο προηγούμενα βιβλία της: «Η Συνεδρία Ι – Το Σπίτι – Ο Ξένος», 2015 και «Τοπικό Κλίμα», 2018.
Από την Εσθονία ειδική μνεία έλαβε το βιβλίο του Τόνις Τούτσεν «Πατέ των πιθήκων: Σκέψεις και αναμνήσεις ενός πρωτεύοντος», από τη Φιλανδία το βιβλίο της Ίντα Ράουμα «Καταστροφή: Περιπτωσιολογική μελέτη», από τη Γαλλία το βιβλίο της Μοντ Σιμονό «Η ώρα των πουλιών» και από το Κόσοβο το μυθιστόρημα του Αγκ Απολόνι «Κοκκινοσκουφίτσα, μια ιστορία για ενήλικες».
* Τη διεκπεραίωση των διαδικασιών για το 2023 που αφορούν στην Κύπρο και τον 5ο γύρο του Ευρωπαϊκού Βραβείου Λογοτεχνίας είχε αναλάβει το Κυπριακό Κέντρο της Διεθνούς Ένωσης Συγγραφέων ΠΕΝ. Στην επιτροπή επιλογής εργάστηκαν τα μέλη του ΔΣ του ΠΕΝ Κύπρου Κλείτος Ιωαννίδης, Ευρυδίκη Περικλέους Παπαδοπούλου, Αγγέλα Χριστοφίδου, Μαρία Μιχαηλίδου και Εύα Κουρσουμπά.
