Ο Κώστας Γάκης μοιράζεται τις πρώτες του σκέψεις για την καλοκαιρινή παραγωγή του ΘΟΚ.
Θυμάται με νοσταλγία την προηγούμενη συνεργασία του με τον ΘΟΚ και ανυπομονεί να επιστρέψει για τη δημιουργική διαδικασία της καλοκαιρινής παραγωγής με την κωμωδία του Ντάριο Φο «Μιστέρο Μπούφο». Το σαββατοκύριακο 17 και 18 Μαρτίου ο Κώστας Γάκης θα βρίσκεται στο νησί για τις ακροάσεις και με την ευκαιρία αυτή αποκαλύπτει στον «Φ» τις πρώτες του σκέψεις για τη νέα αυτή καλλιτεχνική πρόκληση.
Αποκαλύπτοντας τις προθέσεις του για το «Μιστέρο Μπούφο», εκφράζει την επιθυμία να δημιουργήσει μια παράσταση ανοιχτόψυχη, λαϊκή χωρίς να γίνεται λαϊκίστικη, φρέσκια, με νέους ηθοποιούς που θα «ιδρώσουν τη φανέλα». Μια παράσταση που θα αποτελεί σημείο συνάντησης ηθοποιών και κοινού στα βαθιά νερά του σπουδαίου αυτού κειμένου του Ντάριο Φο. Αφετηρία του και σταθερή του αναφορά είναι ο σπουδαίος ηθοποιός Στέφανος Ληναίος, ο οποίος τα τελευταία δύο χρόνια έχει παραδώσει τη σκυτάλη του Θεάτρου Άλφα στην Ομάδα Ιδέα, δημιουργώντας τον χώρο Άλφα- Ιδέα. «Τον έχω ήδη βομβαρδίσει με δεκάδες ερωτήσεις στις οποίες ο Στέφανος μού ανοίγει γενναιόδωρα τη βεντάλια των γνώσεών του» αναφέρει ο Κώστας Γάκης. «Είναι γνωστό ότι ο Στέφανος λόγω της προσωπικής σχέσης με τον Ντάριο Φο είναι βαθύς γνώστης του έργου του και των τεχνικών του καινούργιου είδους θεάτρου που εισήγαγε ο Φο».
Αναφερόμενος στο έργο, αναφέρει ότι το βρίσκει εξαιρετικά γοητευτικό γιατί μιλάει με έξυπνο και αστείο τρόπο για τις φαυλότητες της καθολικής εκκλησίας. Χωρίς πουθενά να γίνεται βλάσφημο, προσεγγίζει τη θρησκεία μ’ έναν τρυφερό τρόπο. Κι αυτό «μέσα από τη ματιά του απλού ανθρώπου που δεν ανήκει στην φωτισμένη δεσποτεία ή στις αυλές, αλλά στο καθημερινό ανώνυμο, άδοξο πλήθος που έχει δεκάδες ερωτήματα δήθεν αφελή, μα πολύ ουσιαστικά και βαθιά» λέει ο Κώστας Γάκης. Σε αυτά τα ερωτήματα οι απαντήσεις που δίνουν αυτοί οι λαϊκοί τύποι του Ντάριο Φο είναι αλλού ξεκαρδιστικές, αλλού γλυκόπικρες κι αλλού βαθύτατα φιλοσοφημένες, όπως συχνά συμβαίνει στην οπτική που έχει ο καθημερινός άνθρωπος για τα δυσπρόσιτα και δισεπίλυτα ζητήματα θρησκευτικής ορθότητας. «Κατά βάθος το έργο του Ντάριο Φο είναι ένας ύμνος στη ζωή κι ένα υπέροχο σχόλιο για την πανάρχαια σχέση του ανθρώπου με το θεϊκό στοιχείο» προσθέτει.
Τι ακριβώς αναζητεί όμως από υποκριτικής απόψεως; «Στο Μιστέρο Μπούφο οι ηθοποιοί είναι οι τσαρλατάνοι του μεσαίωνα, οι γελωτοποιοί των πανηγυριών οι ζογκλέρ, οι κομεντιάνοι. Ήταν άνθρωποι με τεράστια ευχέρεια στα εκφραστικά τους μέσα, με γυμνασμένο σώμα, με τερατώδη δυνατότητα μεταμορφώσεων. Αυτό αναζητώ λοιπόν από αυτή την ακρόαση: ηθοποιούς που θα αυτοαναφλέγονται σ’ αυτή τη θεότρελη περιπέτεια, που ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα σε αφήγηση και υπόκριση».
«Το χιούμορ και η σάτιρα είναι στοιχεία δίκοπα»
Ο σκηνοθέτης επισημαίνει ότι το χιούμορ και η σάτιρα είναι στοιχεία δίκοπα: Από τη μια «ρίχνουν τις άμυνές μας και ανοίγουν τις υποδοχές της ψυχής ώστε να κατανοήσουμε και να συναισθανθούμε βαθύτατα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Λειτουργούν εκπαιδευτικά, αναζωογονητικά, θεραπευτικά. Συνέχουν την κοινότητα μέσω της ευφορίας που προκαλούν». Από την άλλη, όμως «ελλοχεύει ο κίνδυνος να λειτουργήσουν απλώς ως μέσο εκτόνωσης μιας κοινωνικής πίεσης, ως βαλβίδα αποσυμπίεσης της εκάστοτε εξουσίας. Γελάμε με τον γελωτοποιό του βασιλιά που μπορεί λόγω της σχετικής ασυλίας που απολαμβάνει να κάνει και να λέει ό,τι θέλει κι έτσι έχουμε την ψευδαίσθηση ότι κάναμε την επανάστασή μας κι ότι υπάρχει ελευθερία λόγου. Αυτή η δεύτερη λειτουργία του κωμικού είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων, είναι πολύ επικίνδυνη και οδηγεί σε κοινωνική νάρκωση».
«Προσδοκώ σε μια ακόμα υπέροχη συνεργασία»
Ο Κώστας Γάκης έχει πολύ θετικές αναμνήσεις από την Κύπρο και από τις άλλες δυο φορές που έχει δουλέψει στο νησί. «Αγαπώ τον τόπο αυτόν από την ποίηση του Σεφέρη, από τους συγγενείς που έχω στη Λευκωσία, από τον τρόπο που έχει αγκαλιάσει όλες τις δουλειές μου. Προσδοκώ λοιπόν σε μια ακόμα υπέροχη συνεργασία μέσα στην φιλόξενη καλλιτεχνική αγκαλιά του ΘΟΚ, υπό το ευαίσθητο βλέμμα του Σάββα Κυριακίδη, στον οποίο χρωστώ ευγνωμοσύνη για την πρόταση» σημειώνει.
Ο ίδιος θεωρεί την κυπριακή εκδοχή του έργου «Ρωμαίος και Ιουλιέττα για δύο» που είχε κάνει πρεμιέρα το φθινόπωρο του 2013, πολύ σημαντική για τον ίδιο και την Ομάδα Θεάτρου Ιδέα (Κώστας Γάκης, Αθηνά Μουστάκα, Κωνσταντίνος Μπιμπής). «Τόσο η επιτυχία της παράστασης, όσο και τα βραβεία που απέσπασε μας έδωσαν μια εμπιστοσύνη να σταθούμε στα πόδια μας και να ταξιδέψουμε σε πολλά μέρη εντός και εκτός συνόρων, όχι με το νόμο ενός επιβλέποντος σκηνοθέτη, αλλά ως ένας νους και μια ψυχή χωρισμένη στα τρία» θυμάται.
Ο ίδιος πιστεύει ότι υπάρχουν θεατρικά διαμάντια τόσο στα κλασικά έργα όσο και στο σύγχρονο δραματολόγιο. Και του αρέσουν και τα δύο. «Με ενδιαφέρει να μιλώ τόσο με τις φωνές των προγόνων όσο και με τις φωνές των συγχρόνων συγγραφέων, αρκεί το έργο να μιλάει με βαθύ και ουσιαστικό τρόπο για έναν κόσμο πιο ανθρώπινο, για ένα κόσμο αγάπης, μη βίας και κατανόησης».
Αυτή την εποχή στο Θέατρο Άλφα- Ιδέα ανεβαίνει η παράσταση «Από την Αντιγόνη στη Μήδεια», σε κείμενο και σκηνοθεσία του ιδίου, ενώ συμμετέχει και ως ηθοποιός μαζί με τη Μαρία Παπαφωτίου. Για τον ίδιο, η παράσταση αυτή αποτελεί έναν ύμνο στη γυναικεία φύση κι ένα σκηνικό μανιφέστο στο δικαίωμά μας να παραμένουμε ποιητικοί. Μετά από ένα soldout δίμηνο στην Αθήνα, θα ταξιδέψει στη Νότιο Κορέα για να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στο Busan International Festival of performing arts, που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 έως τις 27 Μαΐου. «Είναι για μένα πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι φωνές του Ομήρου, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη θα ακουστούν για δεύτερη φορά στην Άπω Ανατολή, σ’ ένα τόσο σπουδαίο φεστιβάλ θεάτρου» τονίζει ο Κώστας Γάκης.