Η πρόεδρος του ΕΚΑΤΕ μιλά για το νέο σχέδιο κρατικής χορηγίας των €10.000, το οποίο στερεί το «οξυγόνο» για τη λειτουργία του Επιμελητηρίου.
Τα εικαστικά παίρνουν το μικρότερο μερίδιο από την πίτα των κρατικών χορηγιών, υποστηρίζει η πρόεδρος του Επιμελητηρίου Καλών Τεχνών Κύπρου, Κατίνα Κώστα. Τονίζει ότι στον τόπο μας δεν υπάρχει καμιά μεγάλη διοργάνωση από το κράτος αφιερωμένη στην τέχνη. Συζητήσαμε μαζί της για τη Σχολή Καλών Τεχνών που θα λειτουργήσει στο ΤΕΠΑΚ, για το σχέδιο νόμου που προνοεί την επαγγελματική κατοχύρωση των καλλιτεχνών, για το αίτημα να δοθεί νομική υπόσταση στο ΕΚΑΤΕ, και την προώθηση του νόμου που προβλέπει να υπάρχουν έργα τέχνης στα δημόσια κτίρια, αξίας ίσης με το 1% της συνολικής δαπάνης κατασκευής τους.
Παρά την κρίση, παρατηρείται μια έντονη κινητικότητα στον χώρο της τέχνης. Πώς το εξηγείτε; Πιστεύω ότι συντείνουν διάφοροι παράγοντες. Σε εποχές στέρησης, οι άνθρωποι ομαδοποιούνται ως μια μορφή διαμαρτυρίας, η οποία στην συνέχεια στους καλλιτέχνες εξελίσσεται σε δημιουργικότητα. Εκτός αυτού όμως, να μη ξεχνάμε πως ζούμε στην εποχή της κοινωνικής δικτύωσης, που προσφέρει ευκαιρίες σε καλλιτέχνες και οργανισμούς να εμπλακούν σε συνεργασίες και να βρουν χορηγίες από ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα.
Υπάρχει η ανάλογη ανταπόκριση από το κοινό; Δυστυχώς θα έλεγα πως όχι. Το κυπριακό κοινό χρειάζεται πιστεύω περισσότερο χρόνο και διαπαιδαγώγηση για να εντάξει την τέχνη στη ζωή του. Σε αυτό το σημείο είναι που αποτυγχάνει η πολιτεία. Πόσος χρόνος αφιερώνουν τα Μέσα στον Πολιτισμό, ποιες ώρες μπορεί ο Κύπριος να επισκεφτεί τα μουσεία και τις πινακοθήκες, πόσο ελκυστικά είναι για το κοινό; Χρειάζεται να αλλάξει η εικόνα για να περάσουν τα σωστά μηνύματα.
Πώς βλέπετε τη δημιουργία της Σχολής Καλών Τεχνών στο ΤΕΠΑΚ, που θα λειτουργήσει από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο; Είναι αναμφίβολο ότι η λειτουργία μιας κρατικής Σχολής Καλών Τεχνών δεν μπορεί να έχει παρά μόνο θετική επίδραση. Ελπίζω όμως να βασιστεί στο δυναμικό των καλλιτεχνών της χώρας μας, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από την πολυπολιτισμική εκπαίδευσή τους. Ως Επιμελητήριο, θα στηρίξουμε με κάθε τρόπο την προσπάθεια αυτή.
Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες ετοιμάζουν σχέδιο νόμου για την επαγγελματική κατοχύρωση των καλλιτεχνών. Ποιες οι δικές σας απόψεις γι’ αυτό; Ναι το προσχέδιο ονομάζεται Προσχέδιο Νομοσχεδίου με τίτλο «Νόμος που προνοεί για την αναγνώριση της κοινωνικής και επαγγελματικής υπόστασης του Καλλιτέχνη’’ και ήταν μια έκπληξη αφού για κάποιο ανεξήγητο λόγο το Ε.ΚΑ.ΤΕ. ο Γηραιότερος οργανισμός Τέχνης της Κύπρου ο οποίος εκπροσωπεί των μεγαλύτερο αριθμό καλλιτεχνών ,είναι ο Κυριότερος Εικαστικός εταίρος των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, ο Οργανισμός που εκπροσωπεί την Χώρα μας και διατελεί μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ι.Α.Α- (Διεθνής Οργανισμός Τεχνών ο οποίος βρίσκεται κάτω από την ομπρέλα της ΟΥΝΕΣΚΟ), της Ευρώπης λαμβάνει μέρος σε αποφάσεις και ψηφίσματα που αφορούν την Υπόσταση του καλλιτέχνη, την κατοχύρωση των κοινωνικών παροχών και των Πνευματικών Δικαιωμάτων του ανά το παγκόσμιο δεν αποτέλεσε μέρος της ομάδας συγγραφής του Νομοσχεδίου το οποίο δηλώνω βρίσκει το Ε.ΚΑ.ΤΕ. προβληματισμένο. Υπάρχουν σημεία τα οποία δεν συμβαδίζουν με τα Ευρωπαϊκά ψηφίσματα. Επίσης σημεία που κατηγοριοποιούν τους καλλιτέχνες σε επαγγελματίες και μη και άλλα που επηρεάζουν τα εργασιακά δικαιώματα των καλλιτεχνών. Σίγουρα είναι ένα κείμενο που θα φέρει αναστάτωση στην καλλιτεχνική κοινότητα.
Οι δικές σας θέσεις δεν λήφθηκαν υπόψη; Ο διευθυντής των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, Παύλος Παρασκευάς, μας διαβεβαίωσε ότι το εν λόγω νομοσχέδιο δεν έχει προχωρήσει. Δηλώνει επίσης έτοιμος να συζητήσει τις θέσεις μας, τις οποίες έχουμε καταθέσει στις Πολιτιστικές. Το Επιμελητήριο θα είναι μέρος της διαδικασίας από τώρα και στο εξής, και ευελπιστούμε πως μέριμνα όλων των εμπλεκομένων θα είναι το νομοσχέδιο να κατοχυρώσει τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και να αναγνωριστεί η προσφορά τους στην πολιτεία και τον πολιτισμό όπως τους αξίζει.
Ένα παλιότερο αίτημά σας αφορούσε την κατοχύρωση της νομικής υπόστασης του ΕΚΑΤΕ. Τι θα αλλάξει για σας με την ικανοποίησή του; Το Ε.ΚΑ.ΤΕ. εκπροσωπεί επίσημα την χώρα μας ως Επιμελητήριο στην Ι.Α.Α και ΙΑΑΡ – UNESCO και Ρόλος μας είναι η εκπροσώπηση όλων των κύπριων καλλιτεχνών. Λαμβάνουμε μέρος σε ψηφίσματα και αποφάσεις σε Ευρωπαϊκό και Διεθνές επίπεδο που στόχο τους έχουν την προώθηση και προστασία των καλλιτεχνών. Κάθε καλλιτέχνης κάτοχος της κάρτας ΙΑΑ διασφαλίζει τα δικαιώματα του σε όλες τις χώρες μέλος. (Εδώ θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Χρίστο Συμεωνίδη για την πολύχρονη υπηρεσία του).
Ως ο Κυριότερος εταίρος των Πολιτιστικών Υπηρεσιών από το 1964 το Ε.ΚΑ.ΤΕ. προώθησε την ίδρυση της Επιτροπής Μνημείων, της Επιτροπής Αγοράς Έργων Τέχνης , την Νομοθεσία του 1% , την καθιέρωση του Τιμητικού Επιδόματος του καλλιτέχνη (ένα μίζερο ποσό το οποίο ήταν από τα πρώτα που αποκοπήκαν λόγο ‘κρίσης’), διοργανώνει συνέδρια και συμπόσια με θέματα που απασχολούν την τέχνη σε συνεργασία με την Ι.Α.Α., προωθεί συνεργασίες με Κοινότητες καθώς και με το Γραφείο Επιθεωρητή τέχνης. Πολλοί καλλιτέχνες αφιερώνουν το χρόνο τους για τα πιο πάνω. Δεν θα αναφέρω ονόματα εδώ γιατί φοβάμαι μήπως ξεχάσω κάποιον, θα ήθελα όμως να ευχαριστήσω τους συνεργάτες μου στο σημερινό Διοικητικό Συμβούλιο Κατερίνα Νεοφυτίδου (αντιπρόεδρο ), Ανδρούλα Αντωνιάδου (γραμματέα ), Αννέτα Στυλιανού (ταμεία ) και Θεοδώρα Φούτρου , Τατιάνα Φεραχιάν, Γιώργο Μωυσή, Φώτη Δημητρίου, Αλέξη Χατζηκώστα (μέλη).
Μακρηγορώ λίγο είναι όμως σημαντικό γιατί η έγκριση του αιτήματος του Ε.ΚΑ.ΤΕ δεν θα είναι τίποτε άλλο παρά η αναγνώριση όλων των καλλιτεχνών που προσφέρουν στον τόπο μας όλα αυτά τα χρόνια! Είναι δικαίωμα κάθε καλλιτέχνη να εκπροσωπείται σε Διεθνές επίπεδο μέσα από ένα Επιμελητήριο με την υπόσταση του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου.
Γιατί δεν είχε μέχρι τώρα νομική υπόσταση; Το ΕΚΑΤΕ είχε εξασφαλίσει την έγκριση της Επιτροπής της Βουλής στο παρελθόν, όμως για έναν επίσης ανεξήγητο λόγο, ποτέ δεν προχώρησε στην ολομέλεια. Σήμερα, μετά από εισήγηση των Πολιτιστικών Υπηρεσιών την οποία είχε εγκρίνει ο πρώην υπουργός Κώστας Καδής σε συνάντησή μας τον περασμένο Σεπτέμβριο, ετοιμάζεται νομοσχέδιο γι’ αυτό.
Η αλλαγή στον τρόπο που παρέχονται στους οργανισμούς οι χορηγίες από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες έχει επηρεάσει το ΕΚΑΤΕ; Με μέγιστο ποσό το 10.000 ευρώ, τόσο το ΕΚΑΤΕ όσο και οι άλλοι οργανισμοί έχουν επηρεαστεί αφάνταστα από το νέο σχέδιο. Μας έχουν βάλει στον αναπνευστήρα. Μας έχουν υποσχεθεί «οξυγόνο» αλλά περιμένουμε ακόμα. Είναι ανεπίτρεπτο, ενώ ο ρόλος μας είναι η προσφορά στα καλλιτεχνικά, να αναλωνόμαστε στα προβλήματα των απλήρωτων λογαριασμών. Η κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να στηρίξει τον πολιτισμό, προωθώντας άμεσα την ίδρυση ενός υφυπουργείου Πολιτισμού.
Είναι αλήθεια πως τα εικαστικά έχουν τα μικρότερα ποσοστά από τις χορηγίες που δίνονται; Ναι, παίρνουν το μικρότερο μερίδιο της πίτας. Είναι επίσης σημαντικό το ότι δεν υπάρχει καμιά μεγάλη διοργάνωση αφιερωμένη στα εικαστικά, μια αδυναμία που εντοπίζεται και από τις Πολιτιστικές. Όλα όσα γίνονται, προέρχονται από πρωτοβουλίες των φορέων. Πρέπει να μας διευκολύνουν και όχι να κάνουν το έργο μας δυσκολότερο. Θα ήθελα να συγχαρώ την ομάδα Άρτιο της Λάρνακας για την τολμηρή πρωτοβουλία τους να διοργανώσουν την πρώτη Μπιενάλε στη χώρα μας. Το ΕΚΑΤΕ στηρίζει την προσπάθειά τους με κάθε δυνατό τρόπο.
Σύμφωνα με τον νόμο, σε κάθε δημόσιο κτίριο θα πρέπει να τοποθετούνται έργα αξίας ίσης με το 1% του συνολικού κόστους του. Γιατί δεν εφαρμόζεται; Το καυτό θέμα της μη εφαρμογής της νομοθεσίας του 1% είναι μια παρανομία από αμέλεια. Μετά από υπόσχεση του πρώην υπουργού Παιδείας Κώστα Καδή, το θέμα είναι υπό διερεύνηση. Αυτό φυσικά δεν είναι αρκετό, περιμένουμε κάποια επίσημη τοποθέτηση, ελπίζω σύντομα. Το Επιμελητήριο έχει τις δικές του προτάσεις, αλλά πρωτίστως στόχος μας είναι η επανεκκίνηση της εφαρμογής του νόμου, και μια λειτουργική διαδικασία. Είναι απαραίτητο να υπάρξει υπηρεσία παρακολούθησης της εφαρμογής του, επειδή εδώ εστιάζεται το πρόβλημα, και ακολούθως να συμφωνηθεί το πώς θα διορθώσουμε την ανεπίτρεπτη παρανομία, η οποία συνιστά κατακράτηση πόρων από τον πολιτισμό και στέρηση από το κοινό την επαφή του με την τέχνη.
Ποιοι καλλιτέχνες θα δικαιούνται να συμμετέχουν στους σχετικούς διαγωνισμούς; Η θέση του Επιμελητηρίου είναι κάθετη: Όλοι οι καλλιτέχνες έχουν δικαίωμα συμμετοχής. Δεν θα επιτρέψουμε διαγωνισμούς που επηρεάζουν τα εργασιακά δικαιώματα των καλλιτεχνών, που τους κατηγοριοποιούν ή διαχωρίζουν, όπως στο προτεινόμενο νομοσχέδιο, και όπως επιχειρήθηκε με τους όρους προκήρυξης του διαγωνισμού για το 1% στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Είμαι περήφανη για όσα έχει καταφέρει το ΕΚΑΤΕ για τους καλλιτέχνες, αφού ήταν και το μόνο που επέμεινε να μην καταθέτουν εγγυητική, κάτι που θα ήταν αποτρεπτικό για τους περισσότερους. Χαίρομαι ιδιαίτερα που οι θέσεις μας έγιναν αποδεκτές κα ευχαριστώ τον διαπραγματευτή μας Αντρέα Εφεσόπουλο.
Ποια η σχέση σας με άλλους φορείς που ασχολούνται με την τέχνη; Θεωρητικά όλοι οι φορείς έχουμε ως κοινό στόχο μας την προώθηση της τέχνης και των καλλιτεχνών και με το πιο πάνω ως κύριο μέλημα μας το Ε.ΚΑ.ΤΕ. διοργάνωσε το Συμπόσιο Δυσλειτουργίες στη Σύγχρονη Τέχνη 1 και 2, με στόχο να συσπειρώσουμε των κόσμο της τέχνης για να συζητήσουμε θέματα όπως η επίδραση του εμπορίου της τέχνης στη δημιουργική διαδικασία, η επιρροή της στη διαμόρφωση της αντίληψης μας για την τέχνη, ο ρόλος της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση των καλλιτεχνικών τάσεων, η επιρροή της πολιτικής και διαφόρων ιδεολογιών στην εικαστική δημιουργία-εξέλιξη και διαφυγή και διάφορες άλλες ανησυχίες για τον καθορισμό των αξιών της τέχνης, μέσα από μια ολιστική συνύπαρξη των διαφόρων φορέων που ασχολούνται με θέματα τέχνης και τα εικαστικά. Πολλοί φορείς ανταποκρίθηκαν συμβάλλοντας στην προσπάθεια του Επιμελητηρίου και τους ευχαριστούμε. Είναι σημαντικό να μην αφήνουμε τον εγωισμό μας να μας παρασέρνει σε μικροαστικές και επαρχιακές συμπεριφορές αλλά να ενώνουμε όλοι μαζί τη φωνή μας!
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΕΚΑΤΕ ΓΙΑ ΤΟ 2018
• Διεθνές Συνέδριο – Εικαστική Έκθεση, συνέχεια του προγράμματος Δυσλειτουργίες στη Σύγχρονη Τέχνη, για τη σχέση του καλλιτέχνη με στους δημόσιους οργανισμούς, πινακοθήκες και συλλέκτες και τον ρόλο τους στη διαμόρφωση καλλιτεχνικών τάσεων.
• Εικαστικό Φεστιβάλ Εγκαταστάσεων (ΕΦΕ), που διοργανώνεται για 3η συνεχόμενη χρονιά με διεθνή χαρακτήρα.
• Συνεργασία με τον διεθνούς φήμης Αμερικανό ανατρεπτικό καλλιτέχνη-εικαστικό Eric Ellingsen, με τίτλο Perceiving Academy Residency in Cyprus 2018.
• Το Πρόγραμμα Προώθησης Νέων – Residencies at Home θα φιλοξενήσει τρεις καλλιτέχνες στο οίκημα του Επιμελητηρίου για ένα μήνα, με έκθεση και ραδιοφωνική συνέντευξη.
• Art Meetings – πρόγραμμα σειράς ομιλιών, διαλέξεων και παρουσιάσεων από καλλιτέχνες και θεωρητικούς τέχνης. Interactive παρουσίαση από τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν.
• Φιλοξενίες καλλιτεχνών – Artists Residencies και εκθέσεις των έργων στο πλαίσιο αποκέντρωσης και συνεργασίας με κοινότητες.
• Έκθεση και αφιέρωμα στον Στας Παράσκο.
Πηγή: philenews
