Ο Γρηγόρης Βαλτινός από το Α έως το Ω

Ο λαοφιλής ηθοποιός αυτοσυστήνεται μέσα από ένα παιχνίδι αυθόρμητων συνειρμών με αφορμή την παράσταση «Αλέξης Ζορμπάς», όπου ερμηνεύει τον ομώνυμο ρόλο.

Αλέξης Ζορμπάς: «Ο Ζορμπάς είναι ένας εμβληματικός ρόλος από έναν εμβληματικό συγγραφέα. Ο Καζαντζάκης ήταν από τα πρώτα μου διαβάσματα στην εφηβεία. Το βιβλίο του “Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά” πιθανόν να είναι και το πρώτο του μυθιστόρημα που διάβασα κάπου εκεί στα 15 μου. Η ψυχοσύνθεση αυτού του ήρωα αντανακλά πολλές ελληνικές συμπεριφορές και πρακτικές, όχι απαραίτητα θετικές. Κάποια στιγμή πιστέψαμε ότι γίναμε όλοι Ζορμπάδες, αλλά κρατήσαμε μόνο τα βολικά στοιχεία της ιδιοσυγκρασίας του. Αυτό το “όσα πάνε και όσα έρθουν”, “δεν βαριέσαι, αδερφέ”, γυναίκες, γλέντια, ευζωία. Επίσης πιστέψαμε ότι μόνο εμείς στον πλανήτη είχαμε δικαίωμα να ζούμε έτσι. Αυτές οι σκέψεις με πείσμωσαν πολύ και δεν ήθελα να κάνω έναν τέτοιο Ζορμπά. Ο δικός μου Ζορμπάς είναι πιο ενδοσκοπικός. Όλη αυτή την πληθωρικότητά του την είδαμε ως μία ανάγκη του να ελαφρώσει το βάρος του βίου του και όχι ως κυρίαρχο στοιχείο της ζωής του. Έτσι, λοιπόν, καταφέραμε με τους διασκευαστές του έργου Μιχάλη Ρέππα και Θανάση Παπαθανασίου, καθώς και με τον σκηνοθέτη της παράστασης Σταμάτη Φασουλή, να κάνουμε έναν άλλον Ζορμπά. Τινάξαμε από πάνω του τη σκόνη του φολκλόρ και της γραφικότητας, που τόσο βολεύει τους Έλληνες, αλλά κρατήσαμε την αυθεντικότητά του και αυτή μας η πρόταση έχει πολύ αγαπηθεί από το κοινό».

Βλέπω: «Αυτό το ρήμα με βασανίζει από την παιδική μου ηλικία. Το έχω παίξει και ως ρόλο. Στον “Οιδίποδα Τύραννο”, την τραγωδία της όρασης. Έχω καθημερινά στο μυαλό μου, με το που ξυπνάω, τη φράση του Οιδίποδα που λέει μόλις τυφλώνεται, “τώρα βλέπω”, εννοώντας ότι μέχρι τότε κοίταγε τον κόσμο, αλλά δεν τον έβλεπε».

Γεννήθηκα: «Στη Σαλονίκη, ξημερώματα, που λέει και το τραγούδι. Στις 7 Αυγούστου. Όταν γεννήθηκα, κλέβανε πολλά μωρά από τα μαιευτήρια. Προσπάθησαν να κλέψουν και εμένα, όπως μου έχει πει η μητέρα μου. Της είχαν πει, αρχικά, ότι το παιδί που γέννησες, πέθανε. Αρχισε να ουρλιάζει τότε η μητέρα μου και της είπαν, “α, κάναμε λάθος”. Και μετά από λίγο με πήγανε σε κείνη. Είναι σοκαριστικό, αν καθίσεις να το σκεφτείς. Τέλος πάντων, γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη, όπως λέγαμε, αλλά δεν μεγάλωσα εκεί. Ένα χρόνο αφότου γεννήθηκα, οι γονείς μου χώρισαν και η μαμά με πήρε στην Ξάνθη. Είμαι παιδί δύο πόλεων, γνήσιος Θρακομακεδόνας. Η γενέτειρα είναι η Θεσσαλονίκη και η αγκαλιά της Ξάνθης».

Δήθεν: «Α, αυτή είναι μια θανατηφόρα λέξη! Καταστρέφει ζωές. Αυτό το δήθεν, αυτή η άρνηση της αλήθειας, η άρνηση του εαυτού μας, η ωραιοποίηση των πάντων, η εικονική πραγματικότητα. Αυτό το δήθεν που βγαίνει εδώ και δεκαετίες από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Το δήθεν του lifestyle. Το δήθεν του facebook. Το δήθεν της τέχνης. Αυτό ήταν κάτι που πάντα με ανατρίχιαζε και με ανατριχιάζει. Αυτό το δήθεν “μοντέρνο”. Που τελικά είναι ό,τι πιο παλιακό μπορεί να φανταστεί κανείς. Αυτά που κάναμε στη δεκαετία του ’70 ως ασκήσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου τώρα κάποιοι τα προβάλλουν ως “μοντέρνες” παραστάσεις. Αυτά είναι αστειότητες. Δεν υπάρχει τίποτα πιο μοντέρνο από το κλασικό, το διαχρονικό, αυτό που έχει επιβιώσει μέσα από τις δεκαετίες και τους αιώνες».

Ελεος: «Είναι μια λέξη που χρησιμοποιώ καθημερινά προς αυτούς που απερίσκεπτα εξαπολύουν τα σκουπίδια τους επάνω μας χωρίς να νοιάζονται αν αυτά, με τη φόρα που έχουν, σκοτώνουν τους συνανθρώπους μας».

Επαγγελματισμός: «Ο επαγγελματισμός μου ορίζεται μέσα από την απόλαυση και όχι μέσα από την απολαβή. Θέλω πρωτίστως να χαίρομαι ό,τι κάνω. Η όποια απολαβή έρχεται αργότερα, μετά την απόλαυση του παιχνιδιού. Ποτέ δεν ήταν πρωταρχικός μου στόχος η απολαβή. Εξάλλου, η δική μας τέχνη μας πλουτίζει πνευματικά και όχι υλικά. Και ξέρεις, όταν τελικά κάνεις τη δουλειά σου με αγάπη, πίστη και πάθος, ο κόσμος την επιβραβεύει. Νιώθω ευλογημένος που μπορώ και ζω αξιοπρεπώς μέσα από μία τέχνη που αγαπάω και απολαμβάνω, η οποία συνήθως είναι φτωχή σε απολαβές».

Ζορίζομαι: «Όταν στριμώχνομαι ψυχολογικά. Δηλαδή όταν στενοχωρώ ανθρώπους και όταν με στενοχωρούν. Όταν έχω να κάνω αρκετά πράγματα κατά την ίδια περίοδο. Τότε ζορίζομαι πολύ, γιατί δεν μπορώ να κάνω μετριότητες».

Ήρωες: «Οι δικοί μου είναι και διακεκριμένοι και αφανείς. Και στις δύο περιπτώσεις είναι άνθρωποι με αξεπέραστο ήθος. Οι διακεκριμένοι είναι σηματωροί και κήρυκες, πρότυπα και εμπνευστές. Εμπνέουν κάθε γενιά. Οι αφανείς ήρωες είναι οι άνθρωποι που πάνε τον κόσμο μπροστά. Είναι το άλας της γης. Είναι ο γείτονας, ο έντιμος, ο ηθικός, αυτός που έχει την αγάπη για τον συνάνθρωπό του μέσα στην ψυχή του, αυτός που δεν πετάει τα σκουπίδια του στο οικόπεδο του διπλανού, αυτός που έχει μια συλλογική ευθύνη και φροντίζει για το καλό όλων και όχι μόνον του εαυτού του».

Θεός: «Δεν πιστεύω στον Θεό με την έννοια του παππού με τα γένια και την κελεμπία. Πιστεύω σε έναν Θεό που έχει δημιουργήσει ο άνθρωπος μέσα του, που διέπεται από ηθική, κανόνες, σεβασμό στον άνθρωπο, αίσθηση δικαίου και προόδου. Για μένα, ο Θεός πρέπει να είναι η καθημερινότητά μας».

Ισορροπία: «Ίσως το βασικότερο στοιχείο της ευτυχίας. Ίσως το αντίδοτο σε κάθε ψεύδος που μας κλέβει τη ζωή».

Καθρέφτης: «Η αντανάκλαση που πρέπει να φέρουμε όλοι μέσα μας».

Λάθη: «Σπουδαίοι ευεργέτες για μένα. Τα εκτιμώ πολύ τα λάθη μου. Με κάνουν να αποφεύγω μελλοντικές στενοχώριες, μου μαθαίνουν την τέχνη και τη ζωή».

Ματαιώνομαι: «Όταν οι επιλογές που έχω κάνει, είτε στη ζωή μου είτε στο θέατρο, αποτυγχάνουν, τότε ματαιώνομαι. Καταρρέω. Διαλύομαι. Στενοχωριέμαι πάρα-πάρα πολύ. Νιώθω σαν να έχω φάει το κροσέ του Μοχάμεντ Άλι από το οποίο δεν μπορώ να συνέλθω. Γι’ αυτό μελετάω πολύ προσεκτικά από πριν τι θα κάνω και τι θα αποφασίσω. Δεν θέλω να ζω αυτόν τον πόνο της ματαίωσης».