Το προσωπικό στην έκθεση Fair-face Elysée της Μαρίας Τουμάζου, θρυμματίζεται και επεκτείνεται προς τα έξω.
Η Μαρία Τουμάζου παρουσιάζει τη νέα της δουλειά με τίτλο «Fair-face Elysée» σε δύο διαφορετικά μέρη: σε φωτοτυπικό δωμάτιο στην έδρα μιας εταιρίας έρευνας αγοράς στα Λατσιά και σε ένα χωράφι που προηγουμένως χρησιμοποιήθηκε ως θερμοκήπιο για την εκτροφή σαλιγκαριών στο Γέρι.
Ο τίτλος αναφέρεται στη εταιρία Elysée, που αρχικά ήταν αφοσιωμένη στην καλλιέργεια λουλουδιών.
Όπως και o χώρος που στέγαζε το προηγούμενο της ομαδικό πρότζεκτ «Νεοτερισμοί Τουμάζου» – ο οποίος αρχικά άνηκε στον παππού της που το λειτουργούσε ως μαγαζί ρούχων και νεοτερισμών στην παλιά Λευκωσία από τη δεκαετία του ’70 μέχρι το 2013, με πελάτες κυρίως τους κατοίκους της περιοχής και στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών – και οι δύο πιο πάνω τοποθεσίες συνδέονται με την οικογένεια της Μαρίας. Το προσωπικό θρυμματίζεται και επεκτείνεται προς τα έξω για να παρουσιάσει κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές χρονικότητες μέσω συγκεκριμένων υλικών και αρχιτεκτονικών εξελίξεων.
Οι δομές της φάρμας εκτροφής σαλιγκαριών, μιας εγκαταλελειμμένης επιχειρηματικής προσπάθειας, μεταποιούνται σε καταφύγια για ανάρρωση που βοηθούν και παρατείνουν τα ταξίδια αδέσποτων σκύλων, αλλά και της ίδιας της κριτικής διαδικασίας, μέσω της χρήσης μιας εναλλακτικής, χειροτεχνικής μεθόδου παραγωγής όπου πλαστικές σακούλες από υπεραγορές σιδερώνονται η μια πάνω στην άλλη. Αινιγματικοί Κινέζικοι χαρακτήρες (Ming, που σημαίνει φως και διαύγεια, και chung, που σημαίνει μέσο ή ισορροπία) από το The Cantos του Ezra Pound, μεταφρασμένες σαν αναπάντεχες ιδιοποιήσεις «οριεντάλ» χαρακτήρων από την κουλτούρα των τατουάζ της δεκαετίας του ’90, γίνονται γκράφιτι πάνω σε μονόλιθους τοίχους και τεράστιες φθαρμένες πλάκες που βρέθηκαν σε μια κοντινή στρατιωτική βάση και στοιβάζονται ισορροπώντας παράξενα ανάμεσα σε μεγάλους ογκόλιθους ψαμμίτη. Η ελαφράδα και απαλότητα των ανακυκλωμένων πλαστικών σακουλών που προσφέρουν καταφύγιο, αντιτιθέμενες στο βάρος και την στιβαρότητα των στοιβών που προβάλλουν μεγάλα και άγαρμπα υπαρξιακά σλόγκαν, φέρνουν στο μυαλό το παιδικό παιχνίδι πέτρα-ψαλίδι-χαρτί, ενώ το ζιγκ-ζαγκ των μονοπατιών προσκαλούν σε περίπατο αλλά κόβονται σε αποξενωμένα αδιέξοδα και χείλη γκρεμών.
Το περιβάλλον τάξης-αταξίας του Paris: A Poem της Hope Mirrlees, μιας προκατόχου πολλών μεταγενέστερα διασημότερων μοντερνιστών ποιητών, όπου η προσταχτική, τα ουσιαστικά και τα επίθετα αλληλεπικαλύπτονται και εισχωρούν το ένα στο άλλο με αναφορές σε πολλαπλά και αναπάντεχα υλικά, μέρη και χρονικότητες, έγινε οδηγός για την Μαρία. Αυτό είναι εμφανέστερο στο πόστερ-κολάζ στα Λατσιά, που ανακοινώνει μια έκθεση που δεν έγινε, φέρνοντας μαζί θραύσματα με πρωταγωνίστρια την Μαριέττα, φοιτήτρια Καλλιτεχνικής Φωτογραφίας στο Λονδίνο. Βλέπουμε την Μαριέττα μέσα στο εργοτάξιο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, να περπατά προς το Κέντρο Πληροφόρησης-Βιβλιοθήκη που σχεδιάστηκε από τον Jean Nouvel. Σπασμένα κεραμικά και μια δραματική σκηνή από συνάντηση της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου στην Παγκύπρια Εργατική Ομοσπονδία (ΠΕΟ) ολοκληρώνουν την σύνθεση, που βασίζεται σε πόστερ του Lawrence Weiner για το ροκ συγκρότημα New Order.
Επικοινωνία και ακτιβισμός
Η Μαρία ζήτησε βοήθεια από την ‘do-ocratic’ [μαθαίνοντας στην πράξη] ομάδα #hack664, μέλη της οποίας παραχώρησαν ευγενικά τον χρόνο και την κατάρτιση τους για τον σχεδιασμό και την κατασκευή τριών ρομποτικών χεριών που δουλεύουν με ηλιακή ενέργεια και είναι εγκατεστημένα στο φωτοτυπικό δωμάτιο στα Λατσιά. Τα χέρια μηχανικά ανεβάζουν και κατεβάζουν τρείς τσάντες με προσωπική σημασία. Ένα σχόλιο για τις μοντέρνες τελετουργίες της μόδας και παραγωγής, η εγκατάσταση αναφέρεται και στο ομαδικό της πρότζεκτ «Νεοτερισμοί Τουμάζου» που από το ξεκίνημα του εφάρμοσε μια εναλλακτική προσέγγιση στον σχεδιασμό ρούχων εμπνευσμένη από τον διαρκή αγώνα ανοιχτών κοινοτήτων, όπως τους #hack66, οι οποίοι προσφέρουν εναλλακτικούς χώρους και πλατφόρμες για επικοινωνία και ακτιβισμό.
Ένα φωτιστικό, -εμπνευσμένο από ένα μουσείο τέχνης στη Λευκωσία- από το οποίο έχει αφαιρεθεί η λειτουργικότητα, καλυμμένο με πλιθάρι και σφραγισμένο με ρητίνη, κρέμεται από το ταβάνι. Ένας μικρός ανεμιστήρας που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια εφάπτεται πάνω του και αποσπά, μηδενίζει και χτυπά τον χρόνο μακριά. Από το φως ως design στο φως ως ενέργεια. Οι φωτοτυπικές μηχανές γίνονται μοντέλα για οικονομίες της ελίτ που δημιουργούν την αφήγηση και την παραγωγή ομοιογενούς τέχνης και τις τάσεις στο σύγχρονο Κυπριακό σχεδιασμό και αρχιτεκτονική, στην οποία κυριαρχεί σήμερα η μοντερνιστική αισθητική fairface που προωθεί το ακατέργαστο και ασοβάτιστο μπετόν. Έτσι τίθεται και το ερώτημα: πως επηρεάζονται οι εργάτες που δουλεύουν, οι καλλιτέχνες που δημιουργούν, οι μαθητές που μορφώνονται και οι οικογένειες που ζούν σε αυτά τα περιβάλλοντα από αυτά τα υλικά, τους σχεδιασμούς και τις τάσεις;
Ώρες Λειτουργίας της έκθεσης Fair-face Elysée: Τετάρτη, 3, 10, 17 και 24 Οκτωβρίου & με ραντεβού. 2 – 4μ.μ.: RAI Consultants LTD, Λεωφόρος Γιάννου Κρανιδιώτη, Λατσιά, 2234 Λευκωσία, 4 – 6μ.μ.: Αρχαίας Λήδρας 113, Γέρι, 2201 Λευκωσία. Μέχρι 24 Οκτωβρίου. Πληροφορίες: 99495198.
* Ο εκθεσιακός χώρος «Νεοτερισμοί Τουμάζου» έκλεισε το 2017, όμως η κολεκτίβα που αποτελείται από την Μαρία Τουμάζου, τον Ορέστη Λαζούρα και την Μαρίνα Ξενοφώντος συνεχίζει την ομαδική της δουλειά.
** Η #hack66 είναι μια «do-ocratic κοινότητα ανθρώπων που ενδιαφέρονται για την τεχνολογία και την ελευθερία, την κουλτούρα των χώρων των χάκερ [hackerspace], τον ακτιβισμό για την παροχή πληροφοριών [infoactivism].»
