ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ
Το Περίπτερο μετατρέπεται σε πομπό και δέκτη: Στο πλαίσιο της έκθεσης, το κοινό αλληλεπιδρά με τους ανθρώπους που βρίσκονται στην Κύπρο και μεταφέρεται εικονικά στον κυπριακό χώρο και χρόνο. Ποικίλες γλώσσες, συνήθειες, κουλτούρες, τύποι και αρχιτεκτονικές με τις οποίες ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή, παρουσιάζονται φέτος.
Το περίπτερο αποτελείται από τρεις κύριους χώρους, όπου ο επισκέπτης βιώνει μια διαφορετική εμπειρία της «ύπαρξής» του καθώς μετακινείται στον χώρο. Στον πρώτο χώρο, «Είμαι Εδώ», ο επισκέπτης «βυθίζεται» σε ένα πυκνό δάσος από χίλια περίπου πανέλα από tracing paper (διάφανο αρχιτεκτονικό χαρτί) που φέρουν τυπωμένο το υλικό της έκθεσης και καθρέφτες που κρέμονται από την οροφή.
Ο δεύτερος χώρος, «Είμαι κι εγώ εδώ ανάμεσα σε “άλλους”», αποτελεί τον κοινωνικό πυρήνα του περιπτέρου. Φιλοξενεί το έργο του γλύπτη Αλέξανδρου Γιωρκάτζη, «Είμαι Εδώ», και το μουσική τοπίο, τη «Φωνή» της Αλέξιας Βασιλείου. Με το πρώτο έργο ο επισκέπτης έρχεται σε άμεση επαφή και οικειότητα με πολλά άλλα πρόσωπα, ενώ το κτιστό και πράσινο περιβάλλον πολλαπλασιάζεται, αντανακλώμενο σε μεγάλη επιφάνεια με καθρέφτη. Η ηχητική, φωνητική δημιουργία της Αλέξιας μαγνητίζει, ξεκουράζει, συνοδεύει και «μεταφέρει» τον επισκέπτη σε ιστορίες εμπνευσμένες από την Κύπρο και όχι μόνο.
Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ
-To θέμα της φετινής Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής στη Βενετία αφορά τον «ελεύθερο χώρο». Πώς προσεγγίζει το θέμα η κυπριακή συμμετοχή; Το «Είμαι Τζιαμαί που Είσαι» αποτελεί μια πλατφόρμα επικοινωνίας. Φέρνουμε στο προσκήνιο, αμφισβητούμε και αποδομούμε διπολικές δυαδικότητες που έχουν χρησιμοποιηθεί κατά κόρον για να διαμορφώσουν πολιτισμικές αντιλήψεις, τόσο στην, όσο και, για την ίδια την Κύπρο. Αποδεσμευόμαστε, έτσι, από τις συμβάσεις που υποβάλλουν. Στον χώρο του Περιπτέρου, προσεγγίζουμε τον «Ελεύθερο χώρο» αναδύοντας πολλαπλότητες που εδράζονται ανάμεσα σε δυαδικότητες όπως τα «κτιστό – άκτιστο», «παράδοση – νεωτερικότητα», «μετανάστευση – τοπικότητα», επιτρέποντάς μας την απόλαυση απροσδόκητων συναντήσεων και εμπειριών.
Έτσι, το Κυπριακό Περίπτερο διερευνά την «προσβασιμότητα» -όχι κατ’ ανάγκη μόνο φυσική- και το «άνοιγμα» του δομημένου περιβάλλοντος για οικειοποίηση από τον άνθρωπο και τα κοινωνικά σύνολο. Ανταποκρίνεται στο κάλεσμα των επιμελητριών της Μπιενάλε της Βενετίας, Yvonne Farrell και Shelley McNamara, να αναδείξουμε την ανθρώπινη παρουσία στον χώρο, τη διαφορετικότητα και τις απλές στιγμές που σκηνοθετούνται απρόσμενα σε χώρους.
-Έγινε μια προσπάθεια να αναδείξετε τοπικά στοιχεία, ώστε να φέρετε το κοινό σε επαφή με τον κυπριακό χώρο; Φυσικά. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα από αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες που υλοποιήθηκαν στην Κύπρο. Υπάρχουν στιγμές που το κοινό έρχεται σε επαφή με το κτιστό περιβάλλον της Κύπρου, αλλά μεταφέρεται και πέρα από αυτό: Διεισδύει εις βάθος σε στιγμιότυπα από τη ζωή της Κύπρου, όπως για παράδειγμα σε παρεμβάσεις σε δημοσίους χώρους, στις ζωές μεταναστών που ζουν στην Κύπρο, σε διαφορά πολιτιστικά έθιμα που συναντούμε συχνά, σε ιστορικά στιγμιότυπα, ή ακόμα και στις σχέσεις του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον της Κύπρου. Δημιουργήσαμε ένα πολυεπίπεδο χωρικό περιβάλλον στον εκθεσιακό χώρο, όπου η ιστορία, ο μοντερνισμός και η καθημερινότητα εναλλάσσονται και συμπτύσσονται, για να αναδείξουν το διαφορετικό που μας συνέχει και μας κρατάει μαζί.
-Σας έχει απασχολήσει ιδιαίτερα το επίκαιρο θέμα της ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό τοπίο;
Ο άνθρωπος, όπως αναφέραμε πιο πάνω, είναι στο κέντρο της προσέγγισής μας στην παρουσίαση του φετινού περιπτέρου. Τα έργα που επιλέχτηκαν δείχνουν μια μεγάλη ευαισθησία στη σχέση του ανθρώπου με τον χώρο, όπως και στη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό τοπίο. Επίσης, επικεντρωθήκαμε στην έννοια του εφήμερου, αφού πολλές παρεμβάσεις / πρότζεκτ που παρουσιάζονται, εστιάζουν στην αξία προσωρινών παρεμβάσεων σε χώρους που αντιστέκονται στο κτιστό περιβάλλον. Η αρχιτεκτονική και το κτιστό περιβάλλον ήταν για εμάς ένας φακός μέσα από τον οποίο ξεδιπλώνουμε τις διαφορετικές συνθήκες (καθημερινές, κοινωνικές, πολιτικές) που προκύπτουν μέσα από τα χωρικά περιβάλλοντα, τις οποίες θεωρούμε πολύ πιο σημαντικές και καθοριστικές από τον χώρο τον ίδιο.
-Μαζί σας συνεργάστηκαν πολλοί δημιουργοί από την Κύπρο; Ποιοι είναι και ποιους προβληματισμούς έχουν αναπτύξει; Στην έκθεση περιλαμβάνονται έργα 18 αρχιτεκτόνων και 24 καλλιτεχνών (μέσω του ανοικτού καλέσματος), όπως και η δουλειά ΜΚΟ και φοιτητικών εργασιών. Συνολικά, παρουσιάστηκε η δουλειά 90 διαφορετικών δημιουργών. Οι προβληματισμοί που αναπτύχθηκαν εμπίπτουν στις θεματικές που αναφέρθηκαν πιο πιάνω, όπως η θέση του ανθρώπου στο κτιστό περιβάλλον, σχέσεις ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον, διάφορες φωνές που αντιστέκονται στο κατεστημένο του κτιστού, ή που προφέρουν μια εναλλακτική ματιά προς αυτό, ενώ άλλοι δημιουργοί επικεντρώνονται στην παρουσίαση του τοπικού στοιχείου μπροστά στην απειλή της παγκοσμιοποίησης.
-Στο πρότζεκτ σας έχετε εντάξει και φοιτητές του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Μιλήστε μας πιο συγκεκριμένα για τη συμμετοχή τους. Το υλικό από τις εργασίες των φοιτητών χρησιμοποιείται ως ο κορμός του χωρικού δάσους του πρώτου εκθεσιακού χώρου. Η ταυτότητα της εκπαίδευσης, γενικά, κρίνουμε ότι προκαθορίζει το μέλλον του κτιστού περιβάλλοντος. Οι φοιτητές Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας καταγράφουν περιβαλλοντικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανησυχίες και προτείνουν νέα αστικά και χωρικά τοπία, όπου το επίκεντρο είναι η ανθρώπινη παρουσία σε συνέργεια και συνύπαρξη με το φυσικό τοπίο. Η κριτική σκέψη και ο δημιουργικός οίστρος είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των εργασιών τους, οι οποίες αποσπούν παγκόσμια πρώτα βραβεία, διακρίσεις και επαίνους (30 βραβεία σε 3 χρόνια).
Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Οι συμμετέχοντες: Eleonora Antoniadou, Veronika Antoniou, AMSA Architects, Giorgos Artopoulos, Popi Iacovou & Haris Grigoriou, Marios Christodoulides & Christos Christodoulou, Margarita Danou & Sevina Floridou, Nice Day Developments, Yiorgos Hadjichristou, Haris Hadjivasiliou, Yiorgos Kalavas & Yiannakis Agisilaou, Demetrios Loucaides & Maria Philippou, Eraclis Papachristou, Athina Papadopoulou, G.G. Patsalosavvis, Mike Serrof, George Thermistocleous, Andreas Vardas, Solon Xenopoulos & Eleni Hadjinicolaou, Visual Artists, Charalambos Artemis, Michalis Charalambous, Kyriaki Costa, Melita Couta, enacttheater & Dimitris Chimonas, Nafsika Hadjichristou, Popi Iacovou & Erica Charalambous, Serap Kanay, Nurtane Karagil, Gökçe & Eser Keçeci, Stefanos Kouratzis, Orestis Lambrou, Anthimos Papapericleous, Yiannis Pappas & Alexandros Michail, PASHIAS, Constantina Peter, Nicos Philippou, Re-Aphrodite, Efi Savvides, Katia Savvides & Nicoleta Avgousti, Karin Schuitema, Charis Solomou, Theopisti Stylianou – Lambert, Yiannis Zouris.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ: Natasha Christou, Michalis Georgiou, Yiorgos Hadjichristou, Maria Hadjisoteriou, Christos Papastergiou, Angela Petrou, Alessandra Swiny. Φοιτητές: Aristos Aristodemou, Constantia Djialli, Manos Doulianakis, Kleitos Kouzari, Elena Evangelidou, Christina Galanou, Georgia Hadjimatheou, Anastasia Iliaki, Chrystalla Koufopavlou, Kerry Kyriakou, Chariton Lazaridis, Andreas Marcou, Eleni Anthi Mintsiou, Nursan Arpalikli, Afra Omidi, Alexandros Pissarides, Andreas Prokopiou, Athanasios Ragkousis, Irene Sergiou, Agathi Soliati, Alexandra Tarkasi, Demetris Theofanous, Christos Xenofontos
Urban Gorillas: Roula Abdo, Lucia Calliari, Christina Christofi, Mathieu Devavry, Teresa Ditadi, Jerome Dupre, Plastique Fantastique, Athina Frenaritou, Natalie Konyalian, Charlotte Krichsner, Antonis Pouliasis, Twenty Three, Polymnia Tsinti, Evgenia Vasiloudes, Eli Zaarour
Συλλογές: Bank of Cyprus Cultural Foundation Collection, Manuel Baud-Bovy & Aristea Tzanou (1962), John Thompson (1878)
Διοργανωτές: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Πολιτιστικές Υπηρεσίες, Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου
Κύριοι Υποστηρικτές και Συνεργάτες: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
Συνεργάτες: ΜΚΟ Urban Gorillas
Βοηθός Επιμελήτρια: Δέσπω Πασιά
Η 16η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, με θεματική το “Freespace“, άνοιξε τις πύλες της στις 26 Μαΐου και ολοκληρώνεται στις 25 Νοεμβρίου.
