Μεθαύριο, Πέμπτη, θα γίνει ο επαναπατρισμός τεσσάρων σπαραγμάτων τοιχογραφιών με απευθείας πτήση από την Χάγη. Οι τέσσερις αποτοιχισμένες τοιχογραφίες από εκκλησίες στα κατεχόμενα θα παρουσιαστούν στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ μαζί με άλλα εκκλησιαστικά έργα τέχνης στην έκθεση (29 Ιανουαρίου-τέλος Ιουλίου) με θέμα: «Παλαιολόγειες αντανακλάσεις στην τέχνη της Κύπρου (1261-1489)».
Οι τοιχογραφίες παραδόθηκαν χθες το απόγευμα στο οίκημα της πρεσβείας της Δημοκρατίας στην Χάγη στην υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων , Βασιλική Αναστασιάδου, από την πρόεδρο του Οργανισμού Walk Of Truth, Τασούλα Χατζητοφή. Παρούσα ήταν η διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων, δρ . Μαρίνα Σολομίδου-Ιερωνυμίδου.
Η υπουργός δήλωσε ότι «αναγνωρίζεται πλέον παγκόσμια ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί ανεκτίμητο και αναντικατάστατο κομμάτι της παγκόσμιας κοινότητας». Η σύληση, η κλοπή και η παράνομη διακίνηση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς «πλήττει ανεπανόρθωτα την ιστορία των ανθρώπων και αποτελεί παραβίαση των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων για πρόσβαση στον πολιτισμό και επίτευξη της ατομικής και συλλογικής πνευματικής καλλιέργειας», τόνισε.
Η κ. Χατζητοφή αναφέρθηκε στο ιστορικό της απόκτησης των τοιχογραφιών και στο έργο του Walk Of Truth. Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο Επίσκοπος Νεαπόλεως Πορφύριος. Στην παράδοση ήταν παρόντες ο κ. Martin Finkelnberg της Ολλανδικής Αστυνομίας και μέλη του Walk of Truth.
Δύο από τις τοιχογραφίες είναι τη Μονή της Παναγίας Αψινθιώτισσας στο Συγχαρί, που είναι μετόχι του Παναγίου Τάφου,μία από την Εκκλησία της Παναγίας στην Άσσια, η οποία μόλις πρόσφατα έχει ταυτιστεί, ενώ η τέταρτη δεν έχει ακόμη ταυτιστεί από ποιο ναό αποτοιχίστηκε. Από το 2014 οι τοιχογραφίες ήταν στην κατοχή του ιδιωτικού μη Κυβερνητικού Οργανισμού Walk of Truth. Για την παράδοση τους χρειάστηκε γνωμάτευση του γενικού εισαγγελέα , σύμφωνα με την οποία η κατακράτηση τους ήταν παράνομη. Ο οργανισμός Walk Of Truth υποστήριξε ότι είχε την πρόθεση να παραδώσει τις τοιχογραφίες και για την καθυστέρηση κατηγόρησε το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Στην παράδοση των τοιχογραφιών συνέβαλε σημαντικά και ο πρέσβης της Κύπρου στην Ολλανδία, Ελπιδοφόρος Οικονόμου.
Ο επαναπατρισμός των τεσσάρων τοιχογραφιών, μετά από την οδύσσεια που πέρασαν είναι, σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων σημαντικότατος για να καταστεί δυνατή η συντήρησή τους με την ίδια πρακτική, η οποία ακολουθήθηκε και στις υπόλοιπες επαναπατρισθείσες τοιχογραφίες, μέχρι την επιστροφή και επανατοποθέτησή τους στα Μνημεία, στα οποία αυτές ανήκουν.
Τις τοιχογραφίες θα συνοδεύουν στην Κύπρο η διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων, η ανώτερη συντηρήτρια, Στέλλα Πισσαρίδου , ο συντηρητής δρ. Ελευθέριος Χαραλάμπους και ο υπαστυνόμος Μιχάλης Γαβριηλίδης.
Πάντως, παρά την αίσια έκβαση της υπόθεσης υπάρχουν αναπάντητα ορισμένα ερωτήματα, όπως, γιατί οι τοιχογραφίες που βρίσκονταν σε Καναδό συλλέκτη στάληκαν στην κ. Χατζητοφή μέσω Fedex σε δωμάτιο ξενοδοχείου στο Λονδίνο, τί αξία δήλωσε ο κάτοχος των τεσσάρων τοιχογραφιών στην εταιρεία μεταφοράς. Τέλος , γιατί η κ. Χατζητοφή δεν έχει πληροφορήσει τις αρμόδιες αρχές της Δημοκρατίας για την ταυτότητα του Καναδού συλλέκτη.
