Μια κριτική συζήτηση πάνω σε σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα επιχειρούν να προκαλέσουν οι 12 καλλιτέχνες από την εγχώρια και διεθνή σκηνή που φιλοξενεί η γκαλερί Art Seen. Μέσα από ένα ευρύ φάσμα εικαστικών μέσων, προτείνουν με τα έργα τους ένα σύνολο εναλλακτικών «καταστάσεων».
 
Μια σειρά ερωτήματα για την ταυτότητα, τη γλώσσα, το έθνος και για τις κοινωνικές, πολιτιστικές και πολιτικές δομές εξουσίας που μας καθοδηγούν και μας περιβάλλουν, θέτουν οι 12 Κύπριοι και ξένοι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση «Απόπειρες διαφυγής» την οποία φιλοξενεί η Art Seen. Μέσα από τη δουλειά τους εξετάζουν τρέχοντα γεγονότα και καίρια ζητήματα της εποχής μας που αφορούν την Ευρώπη, το Brexit, τα Ηνωμένα Έθνη και γενικότερα την παγκοσμιοποίηση. Τα έργα καθώς και η διάταξή τους στον χώρο προτείνουν ένα σύνολο εναλλακτικών «καταστάσεων» (situations). Οι «καταστάσεις» αυτές, εξηγεί η επιμελήτρια Μαρία Στάθη, συγκροτούν μορφές επανα-διαπραγματεύσεως του τρόπου ζωής, ή ακόμη προτείνουν μηχανισμούς απόσυρσης από τις κοινωνικοπολιτικές και πολιτισμικές συμβάσεις. «Μέσω του διαλόγου μεταξύ των καλλιτεχνών, των έργων και του κοινού, θα δοθεί η αφορμή για κριτική συζήτηση γύρω από σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά θέματα, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Τα έργα αυτά θα μπορούσαν, επομένως, να εκληφθούν ως ‘απόπειρες διαφυγής’, μέσα από διαφορετικά φάσματα, αναλογίες και γλώσσες».
 
Οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνικών πρακτικών, όπως το βίντεο στα έργα της Μαρίας Θεοδωράκη και της Έυας Μαραθάκη, ή site specific installations όπως του Mark Wallinger και του Κυριάκου Καλλή, που αναπτύσσονται και εξαπλώνονται μέσα στον χώρο της γκαλερί. Τα κολάζ της Αικατερίνης Γεγησιάν και τα καρτ-ποστάλ σχέδια του David J Batchelor, που παραπέμπουν σε μικρές χειρονομίες, παρουσιάζονται παράλληλα με τα γλυπτικά έργα του Σπύρου Αναστασίου, του Φάνου Κυριάκου και της Γεωργίας Σαγρή. Μια γλυπτική εγκατάσταση με εικόνα και ήχο δημιουργεί η Βίκυ Περικλέους.
 
Ορισμένα έργα, όπως της Αγγλοκύπριας Diana Taylor, έχουν μια πιο άμεση αναφορά στην Κύπρο. Η καλλιτέχνιδα ενσωματώνει στη δουλειά της μια σειρά από λευκαρίτικα τραπεζομάντηλα και άλλα κεντήματα που κληρονόμησε από την Κύπρια μητέρα της, τα οποία επεξεργάστηκε ψηφιακά για να δημιουργήσει ένα είδος ταπισερί. Επίσης, ο βραβευμένος με το Turner Prize Βρετανός Mark Wallinger δημιουργεί μια εγκατάσταση με έμπνευση τα αρχικά των Ηνωμένων Εθνών που είδε στην Πράσινη Γραμμή, όταν πρωτοήρθε στην Κύπρο το 2006. Στην κύρια όψη της Art Seen τοποθετεί με μεγάλα γράμματα το λογότυπο των Ηνωμένων Εθνών και στο εσωτερικό της γκαλερί δημιουργεί μια λίστα με επίθετα, ρήματα, και ουσιαστικά που έχουν μπροστά το UΝ τα οποία εντόπισε σε ένα λεξικό της αγγλικής γλώσσας σε αμερικανική έκδοση. «Η παρουσία των Ηνωμένων Εθνών οπουδήποτε είναι ένα σημάδι ότι κάτι έχει πάει λάθος, ότι κάτι που συνέβη δεν μπορεί να διορθωθεί», λέει ο Wallinger.
 
Η ομάδα Société Réaliste είναι μια καλλιτεχνική κολλεκτίβα που δημιουργήθηκε από τους Ferenc Grof και Jean – Baptiste Naudy. Οι δυο καλλιτέχνες οικειοποιούνται εργαλεία επικοινωνίας δομών εξουσίας, όπως χάρτες, εμβλήματα και δημιουργούν εναλλακτικές χαρτογραφήσεις για την ανάγνωση του σύγχρονου κόσμου. Στην έκθεση παρουσιάζουν τον «Ενιαίο Ύμνο για την Κύπρο» (2013), τον οποίο συνέθεσαν μέσω ενός λογισμικού, και που προκύπτει από τους 193 εθνικούς ύμνους των κρατών μελών του ΟΗΕ. Ο ύμνος αυτός δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την έκταση σε τετραγωνικά χιλιόμετρα του βορρά, του νότου, της νεκρής ζώνης που ελέγχεται από τον ΟΗΕ και των Βρετανικών Βάσεων του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας.
 
Η καλλιτέχνιδα Μαρία Θεοδωράκη αναρωτιέται συχνά για τη μητρική γλώσσα και τον τρόπο με τον οποίο «σμιλεύει» τα φωνητικά μας όργανα, κάνοντας σχεδόν αδύνατο το να αναπαράγουμε τους ήχους μιας άλλης γλώσσας το ίδιο σωστά. Η Θεοδωράκη ζούσε στην Αγγλία από το 2005 και όσοι άνθρωποι την άκουγαν να μιλάει αγγλικά, τη ρωτούσαν πάντοτε από πού είναι. Ξαφνικά, μετά την υπογραφή του πρώτου μνημονίου, στο άκουσμα ότι ήταν από την Ελλάδα άρχισαν να της απευθύνουν ερωτήσεις. Εκείνη την περίοδο ήταν που επικοινώνησε με τον βετεράνο αβανγκάρντ κινηματογραφιστή John Smith και του ζήτησε να τον κινηματογραφήσει ενώ προσπαθεί να εκφέρει δυο προτάσεις σε τέλεια Ελληνικά, για όσο θα κρατήσει η κασέτα εγγραφής. Στόχος ήταν να καταγράψει τον Smith σε ένα έργο που εκφράζει αλληλεγγύη και συμπαράσταση.
 
Η έκθεση «Απόπειρες διαφυγής» στην γκαλερί Art Seen εγκαινιάζεται στις 27 Μαρτίου στις 18:30 και θα διαρκέσει ως τις 10 Μαΐου. Πληροφορίες στο τηλ. 99 624090.
 
* Φωτογραφία: Diana Taylor, «Helplessly watching you fall again and again»