Ο κυπριακός ρεαλισμός του Μουσταφά Χουλούσι στο Λονδίνο

 

Γεννημένος από Τουρκοκύπριους γονείς στο Λονδίνο ο 48χρονος Mustafa Hulusi, έχει αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα ως καλλιτέχνης και επιμελητής, τόσο στη Μεγάλη Βρετανία όπου συνεχίζει να ζει, όσο και διεθνώς. Οι συστάσεις της δουλειάς του με τον τόπο καταγωγής του έγιναν με τα φωτορεαλιστικά έργα του που απεικόνιζαν φρούτα και λουλούδια το 2007, εκπροσωπώντας την Κύπρο στην 52η Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας μαζί με τη Χάρις Επαμεινώνδα.

 

Η Κύπρος εξακολουθεί να αποτελεί το επίκεντρο της δουλειάς του, είτε επεκτείνοντας παλαιότερες ενότητες έργων του, είτε με νέες ιδέες και μέσα, όπως βίντεο και κεραμική. 

«Η σχέση μου με την πατρίδα των γονιών μου», λέει σήμερα, «είναι από τη μια, μια προσωπική υποκειμενική εμπειρία κι απ’ την άλλη η βάση για ένα δημιουργικό διάλογο, η ουσιαστική βασικά πρακτική μου ως καλλιτέχνης.

Χρησιμοποιώ το νησί ως τη ραχοκοκαλιά της έρευνάς μου θέτοντας ερωτήματα για το τι σημαίνει να έχεις κυπριακή ταυτότητα ή να κουβαλάς κυπριακή κληρονομιά και την ίδια ώρα ποιο το νόημα όλων αυτών στον γρήγορα μεταβαλλόμενο, μετά της παγκοσμιοποίησης κόσμο. Σε επίπεδο αισθητικής δεν θα μπορούσα παρά να αναφερθώ στο υπέροχο φως της Κύπρου, που τις περισσότερες φορές είναι ιδανικό για φωτογραφία, αλλά και ο τρόπος που αυτό αλληλεπιδρά σε όλα όσα συμβαίνουν γύρω σου, όπως το να αιχμαλωτίζεις τη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού». Αυτό ακριβώς αποκαλεί o ίδιος φως της Μεσογείου στην τέχνη του, κάτι που προσδίδει ιδιαίτερη αισθητική στη γεωγραφία του τόπου. 

Για τον Μουσταφά η Κύπρος είναι ένας τόπος γεμάτος αναμνήσεις από τα παιδικά του χρόνια. Tην συνδέει με ένα αίσθημα περιπέτειας και ανεμελιάς που θυμάται από τις επισκέψεις του, τα καλοκαίρια στο χωριό του παππού του στην Καρπασία. «Οι διακοπές μας μόνο πανέμορφες στιγμές φέρνουν στο μυαλό μου. Κάθε καλοκαίρι βρισκόμασταν στο χωριό της μητέρας μου και μέναμε για δυο μήνες στο σπίτι του παππού, ο οποίος διατηρούσε μια μικρή φάρμα. Τρώγαμε φαγητό που ερχόταν κατ’ ευθείαν από τη γη και ξυπνούσαμε με το πρώτο φως του ήλιου. Τα βράδια δυσκολευόμασταν να κοιμηθούμε λόγω της ζέστης και των κουνουπιών…  Όλα όσα ήταν γύρω από τη φάρμα μας κρατούσαν απασχολημένους: ανακαλύπταμε χαρουπόδεντρα, ελιές, λεμόνιες και καλαμιές, βρίσκαμε σαύρες, πηγαίναμε ψάρεμα, κάναμε καταδύσεις, βοηθούσαμε τους ντόπιους βοσκούς με τα κοπάδια από τα αιγοπρόβατά τους. Ήταν ατέλειωτα τα πράγματα που μπορούσαμε να κάνουμε.

 

Η ζέστη κατά τη διάρκεια του Ιούλη και του Αυγούστου μας οδηγούσε στην παραλία, όπου τεμπελιάζαμε κάθε απόγευμα με άλλους Τουρκοκύπριους που έφταναν κι αυτοί από το Λονδίνο, όλοι προερχόμενοι από την εργατική τάξη με μονότονες δουλειές. Με το που έφταναν Κύπρο ήταν χαρούμενοι, γιατί ήξεραν πως θα ζούσαν ξέγνοιαστα. Δεν υπήρχε καμία νυχτερινή ζωή στο βορρά όπου μέναμε εκτός από το να πηγαίνουμε στην καφετέρια του χωριού, όπου όλοι οι ηλικιωμένοι συζητούσαν για την τιμή των πατατών, των καρπουζιών, γενικότερα για τα προϊόντα που καλλιεργούσαν».

Του φαινόταν περίεργο λέει γεγονός πως η περιοχή δεν είχε Ελληνοκύπριους. «Ήταν η σκοτεινή πλευρά εκείνης της εποχής. Όταν τους συναντούσα στο Λονδίνο καταλάβαινα την πίκρα και τη δυσαρέσκειά τους, αλλά ήταν κάτι που αποφεύγαμε να συζητάμε…».

 

Για τον Μουσταφά, οι προσπάθειες που γίνονται όλα αυτά τα χρόνια για ειρήνη στο νησί είναι ακόμα ζοφερές. «Όσο μπορώ να δω, δεν υπάρχει φως ορίζοντα. Οι προσδοκίες είναι αδύνατο να καλυφθούν για τα δύο μέρη. Οι ηγεσίες δεν ενεργούν προς το συμφέρον της πλειοψηφίας των κατοίκων της Κύπρου. Δεν είμαι σίγουρος πως θα επιλυθεί αυτό χωρίς την ενεργή συμμετοχή των ανθρώπων του νησιού, κάτι που σήμερα απουσιάζει».
 

Ο Μουσταφά Χουλούσι αποφοίτησε από το Goldsmiths College με πτυχίο Καλών Τεχνών και Σπουδών Κριτικής και συνέχισε να μελετά τη φωτογραφία στο Royal College of Art. Τα έργα του  περιλαμβάνονται σε σημαντικές διεθνείς συλλογές, όπως η Pinault Collection και η Tate Collection.
 
* Τα έργα του Mustafa Hulusi παρουσιάζονται στην Pi Artworks στο Λονδίνο κάτω από τον τίτλο «Cyprus Realism», μέχρι τις 11 Μαΐου.