To Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς στη Λευκωσία

ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΕΓΧΟΡΔΩΝ ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ

Παρασκευή 12 Μαΐου 2017
The Shoe Factory, Λευκωσία / 8.30μμ

Το Ίδρυμα Τεχνών Φάρος παρουσιάζει μια συναυλία με ένα από τα πιο δυναμικά και πρωτοποριακά κουαρτέτα εγχόρδων στην Ευρώπη – το Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς.

Έχοντας επευφημηθεί διεθνώς για την τεχνική του αρτιότητα και την στιλιστική του κομψότητα, το Τετρακτύς έχει διακριθεί για τον διαυγή και μεστό του ήχο, καθώς και για την εκφραστικότητα και το πάθος των εκτελέσεών του, και έχει εμφανισθεί σε ορισμένες από τις σημαντικότερες αίθουσες συναυλιών ανά το παγκόσμιο.

Για την πρώτη του συναυλία στην Κύπρο, την Παρασκευή 12 Μαΐου, στο The Shoe Factory, Λευκωσία / 8:30μμ, το Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς θα ερμηνεύσει ένα συναρπαστικό πρόγραμμα με έργα Μπετόβεν, Σοστακόβιτς, Σνίτκε και Χιναστέρα.

Το σχήμα πήρε την ονομασία του από την Τετρακτύν – τη βάση της διδασκαλίας του Πυθαγόρα, κατά την οποία έγινε η πρώτη αναφορά στην ύπαρξη αρμονικών διαστημάτων στη μουσική, μέσα από τη θεωρία της «ιερής δεκάδας» (1+2+3+4=10).

Ο Γιώργος Παναγιωτίδης είναι μόνιμο μέλος του Ensemble Modern της Φρανκφούρτης, ενώ διετέλεσε αναπληρωτής εξάρχων στην Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής. Ο Κώστας Παναγιωτίδης είναι Κορυφαίος Α’ στα Β’ βιολιά στην Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και υπήρξε εξάρχων της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ. Η βιολίστρια Μεγκούμια Κασακάοβα είναι μόνιμο μέλος του Ensemble Modern, ενώ ο τσελίστας Δημήτρης Τραυλός είναι μόνιμο μέλος της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

Λ.β. Μπετόβεν – «Μεγάλη Φούγκα», Έργο 133
Ντμίτρι Σοστακόβιτς – Κουαρτέτο Εγχόρδων Αρ.7 σε Φα-δίεση ελάσσονα, Έργο 108
Άλφρεντ Σνίτκε – Κουαρτέτο Εγχόρδων Αρ.3
Αλμπέρτο Χιναστέρα – Κουαρτέτο Εγχόρδων Αρ.2, Έργο 26

Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς

Το Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς έχει αναγνωρισθεί ως ένα από τα πιο δυναμικά και πρωτοποριακά κουαρτέτα στην Ευρώπη. Έχοντας επευφημηθεί διεθνώς για την τεχνική του αρτιότητα και την στιλιστική του κομψότητα, το Κουαρτέτο διακρίνεται για τον διαυγή και μεστό του ήχο, καθώς και για την εκφραστικότητα και το πάθος των εκτελέσεών του τόσο σε κλασικό όσο και σε σύγχρονο ρεπερτόριο.

Από την ίδρυσή του, το 2008, το Κουαρτέτο Εγχόρδων Τετρακτύς τεκμηρίωσε άμεσα το κύρος του ως «το νέο ανερχόμενο κουαρτέτο εγχόρδων». Έχει εμφανισθεί σε ορισμένες από τις σημαντικότερες αίθουσες συναυλιών ανά το παγκόσμιο, μεταξύ άλλων, Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, Concertgebouw του Άμστερνταμ, Cité de la Musique του Παρισιού, Musikverein Βιέννης, Palais des Beaux-Arts των Βρυξελών, Konserthus Στοκχόλμης, L’Auditori Βαρκελώνης, Philharmonie Κολωνίας, Philharmonie Λουξεμβούργου, Elbphilharmonie και Laeiszhalle Αμβούργου, και Town Hall & Symphony Hall του Μπέρμιγχαμ, και σε φεστιβάλ όπως Festival International de Quatuors à Cordes du Luberon. Στην Ελλάδα, έχει εμφανισθεί κατ΄ επανάληψη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, και είχε επιλεγεί να συμμετάσχει στη σειρά Rising Stars του European Concert Hall Organisation (ECHO) για την περίοδο 2011-2012.

Το ιδιαίτερα εκλεκτικό και εκτενές ρεπερτόριο του Κουαρτέτου Τετρακτύς αντανακλά, πέρα από τη βαθιά αγάπη των μελών του για τα κλασικά αριστουργήματα, το έντονο ενδιαφέρον τους για πιο περιπετειώδεις μουσικές αναζητήσεις. Στις συναυλίες τους, ο Μότσαρτ συνυπάρχει με τον Λίγκετι, ο Χάιντν με τον Σκαλκώτα, και ο Μπετόβεν με τον Βέμπερν. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας απαράμιλλης ατμόσφαιρας μέσα από την οποία αναδεικνύονται οι πιο συναρπαστικές, αναπάντεχες, μουσικές συναντήσεις.

Και τα τέσσερα μέλη του Κουαρτέτου Εγχόρδων Τετρακτύς είναι ευρέως αναγνωρισμένοι ως σολίστες. Απόφοιτοι της Ανώτατης Ακαδημίας Μουσικής και Θεάτρου του Μονάχου, του Πανεπιστημίου Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης, του Μουσικού Κονσερβατορίου της Γενεύης, και του Πανεπιστημίου Soai της Οσάκα, έχουν συμπράξει παράλληλα με σημαντικές ορχήστρες υπό τη διεύθυνση διεθνούς φήμης μαέστρων όπως Ζούμπιν Μέτα, Πιερ Μπουλέζ και σερ Νέβιλ Μάρινερ.

Εισιτήρια: €15 / €10 Μαθητές, Συνταξιούχοι & Μέλη του Ιδρύματος Τεχνών Φάρος
Box Office: www.pharosartsfoundation.org & Τηλ. 9666-9003 (Δευτέρα – Παρασκευή 10πμ-3μμ)

Πληροφορίες για τα έργα

Μέχρι το 1825, την χρονιά που ο Μπετόβεν συνέθεσε τη «Μεγάλη Φούγκα», η κώφωση του ήταν ολοκληρωτική. Ο συνθέτης είχε κατά νου να χρησιμοποιήσει το κομμάτι ως το φινάλε του Κουαρτέτου Εγχόρδων σε Σι-ύφεση μείζονα, Έργο 130, όμως τόσο ο ηρωικός και ατίθασος χαρακτήρας της Φούγκας, όσο και η μεγάλη έκτασή της (πέρα των 15 λεπτών), δημιουργούσαν μια ανισορροπία με τις υπόλοιπες κινήσεις του έργου. Έπειτα από προτροπή του εκδότη του, Αρτάρια, ο Μπετόβεν έγραψε ένα διαφορετικό φινάλε για το συγκεκριμένο Κουαρτέτο, και εξέδωσε τη Φούγκα ως ανεξάρτητο έργο. Η Μεγάλη Φούγκα συγκαταλέγεται ανάμεσα στο πιο εντυπωσιακά και καινοτόμα έργα που γράφτηκαν ποτέ για την τεχνοτροπία του κουαρτέτου εγχόρδων. Συνεπώς, δεν αποτελεί έκπληξη που οι περισσότεροι σύγχρονοι του Μπετόβεν δεν μπορούσαν να την κατανοήσουν μιας και πρόκειται για μουσική πέρα από τον χρόνο: ανήκει στο μέλλον, όχι στη Βιέννη του της δεκαετίας του 1820. Δεκαετίες αργότερα, ο Στραβίνσκι – αναφερόμενος στη Μεγάλη Φούγκα, δήλωσε: «είναι ένα απολύτως σύγχρονο μουσικό κομμάτι το οποίο θα παραμείνει σύγχρονο εσαεί».

Το Τρίτο Κουαρτέτο Εγχόρδων του Άλφρεντ Σνίτκε είναι ήδη ένα από τα πιο πολυεκτελεσμένα έργα της εποχής από το 1945 κι έπειτα. Το έργο είναι έντονα εμπνευσμένο από πληθώρα παλαιοτέρων και αναγνωρίσιμων μουσικών μοντέλων, συμπεριλαμβανομένου και του Στάμπατ Μάτερ του Ορλάντο ντι Λάσο (που γράφτηκε περί τα τέλη του 1500), τη Μεγάλη Φούγκα του Μπετόβεν, και την περίφημη μουσική υπογραφή του Σοστακόβιτς, η οποία στην ουσία αποτελεί μια μουσική φράση της οποίας η σημειογραφία ανταποκρίνεται στο ονοματεπώνυμο του συνθέτη. Έχοντας κερδίσει μεγάλη φήμη για την πολυστιλιστική προσέγγισή του, ο Σνίτκε παίρνει αυτά τα στοιχεία, τα οποία προέρχονται από διαφορετικές παραδόσεις και εμφανίσθηκαν με πάνω από πεντακόσια χρόνια διαφορά μεταξύ τους, και τα τοποθετεί σε αλληλουχία ούτως ώστε να δημιουργήσει ένα συγκλονιστικό έργο, ιχνηλατώντας σε ακραίες αντιθέσεις, ειδικά όσο αφορά τη διάθεση του έργου, από σαρωτική βία σε ανείπωτο πόνο και σπαρακτικό μοιρολόι.

Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς συνέθεσε το Κουαρτέτο Εγχόρδων Αρ.7 το 1960, και το αφιέρωσε στην μνήμη της πρώτης συζύγου του, Νίνα, η οποία πέθανε το 1954. Το έργο διέπεται από βαθιά θλίψη, η οποία ενδεχομένως σχετίζεται και το διαρκώς μεταβαλλόμενο πολιτικό σκηνικό στη Ρωσία εκείνη την εποχή. Ελάχιστοι συνθέτες έχουν επικοινωνήσει τόσο πόνο και μελαγχολία στα έργα τους όπως ο Σοστακόβιτς, και το συγκεκριμένο Κουαρτέτο δεν αποτελεί εξαίρεση. Το έργο φανερώνει ένα είδος απομόνωσης και απόγνωσης και αποκαλύπτει τον Σοστακόβιτς σε μια διαδικασία επαναξιολόγησης της σταδιοδρομίας του αλλά και του συνθετικού του ύφους. Πρόκειται για το πιο μικρό σε διάρκεια κουαρτέτο εγχόρδων που συνέθεσε ο Σοστακόβιτς – εντούτοις, είναι εξαιρετικά περιεκτικό τόσο όσο αφορά τη μουσική του γλώσσα όσο και σε σχέση με τη διάθεσή του, βρίθοντας από στιγμές που είναι ζοφερές και δυσοίωνες και οι οποίες εναλλάσσονται με σκηνές που είναι κυνικές και απόμακρες, πομπώδης εξάρσεις, καθώς και μελαγχολικές επαναδιατυπώσεις.

Ένας από τους πιο σημαντικούς κλασικούς συνθέτες της Αμερικής, ο Αργεντινός Αλμπέρτο Χιναστέρα έγραψε το Κουαρτέτο Εγχόρδων Αρ.2 σε μια εποχή όπου εδραίωνε ακόμα τη δεύτερη, γνωστή ως ‘διεθνή’, στυλιστική του περίοδο. Ο Χιναστέρα ήταν μεγάλος θαυμαστής του Μπάρτοκ, κάτι που διαφαίνεται έντονα στο συγκεκριμένο Κουαρτέτο. Το έργο είναι συναρπαστικό με έναν εντυπωσιακά ασυγκράτητο χαρακτήρα. Είναι επίσης γραμμένο σε μια ‘αψιδωτή φόρμα’ πέντε κινήσεων, με την κάθε μια να φέρει διαφορετική ένδειξη ως προς τη διάθεσή της (βουκολική, αγωνιώδης, μαγική, ελεύθερη και ραψωδική, μαινόμενη) – ως εκ τούτου, δίνεται μια σαφής περιγραφή της συναισθηματικής ιδιοσυγκρασίας του Κουαρτέτου. Το έργο ανοίγει με μουσική που είναι οργισμένη και διαπεραστική, εν συνεχεία πλημμυρίζει αγωνία και οδύνη, οδηγώντας σε ένα ήσυχο μεσαίο μέρος που ήσυχη που ακροβατεί σχεδόν στα όρια της ακουστότητας, και πάλι πίσω σε έντονα λυρικές και γεμάτες συναίσθημα στιγμές, και καταλήγει με μουσικής που είναι λυσσαλέα, δυνατή σε ένταση και νευρική.