Ταμέρ Οντζούλ-Μαρία Σιακαλλή: «Κυπριακή ποίηση από γενιά σε γενιά», εκδόσεις Baranga, 2019.
 
Το ποιητικό ανθολόγιο υπό τον γενικό τίτλο: «Κυπριακή ποίηση από γενιά σε γενιά» δεν έχει ανάλογο, ούτε στη σύγχρονη, ούτε στην παλαιότερη βιβλιογραφία. Έτσι, η μοναδικότητά του το καθιστά, άνευ όρων, ενδιαφέρον και αξιομνημόνευτο. Αρχικά πρόκειται για ένα τρίγλωσσο ποιητικό ανθολόγιο, στα ελληνικά, τα τούρκικα και τα αγγλικά. Το γεγονός, αναμφίβολα, συμβάλει τα μέγιστα στην διεύρυνση του δυνητικού αναγνωστικού κοινού, στο οποίο απευθύνεται το βιβλίο. Άρα η σημασία του έχει ακόμα μια πρόσθετη αξία.
 
Οι επιμελητές – ανθολόγοι του τόμου, που αριθμεί 254 σελίδες, είναι αμφότεροι ποιητές, ο Ταμέρ Οντζούλ και η Μαρία Σιακαλλή. Σ’ αυτόν περιλήφθηκαν 31 ποιητές και ποιήτριες του τόπου μας, 16 Τουρκοκύπριοι και 15 Ελληνοκύπριοι. Η κάθε μία συμμετοχή εκπροσωπείται με δύο ποιήματα. Από τους 15 Ε/κ οι 9 είναι άνδρες και οι 6 γυναίκες. Από τους 16 Τ/κ οι 7 είναι άνδρες και οι 9 γυναίκες.
Η ηλικιακή διαπασών την οποία καλύπτουν οι 31 ποιητές και ποιήτριες που συμμετέχουν στον τόμο, με βάση την ημερομηνία γέννησής τους, εκτείνεται από το 1946 μέχρι και το 1990. Έτσι αιτιολογείται επαρκώς και η φράση «από γενιά σε γενιά» στον τίτλο του βιβλίου. Σε αυτό, στην ουσία, εκπροσωπούνται όλες οι γενιές των ζώντων και εν ενεργεία ποιητών της Κύπρου μας.
 
Όπως καθίσταται εμφανές από τις επιλογές των επιμελητών-ανθολόγων της έκδοσης, ευνοήθηκαν οι θεματικές πέραν της κυπριακής τραγωδίας και των όσων την συνθέτουν ή την διαιωνίζουν. Κι αυτό, πιστεύω, όχι από την όποια διάθεση υπεκφυγής, καθωσπρεπισμού ή στρουθοκαμηλισμού. Τα πλείστα κυπριακής θεματικής ποιήματα Ε/κ και Τ/κ δημιουργών, με επίκεντρο τα γεγονότα του 1964 και του 1974, είναι μάλλον ευρέως γνωστά ή τουλάχιστον είναι γνωστά σε όσους ενδιαφέρονται και ασχολούνται με τα ποιητικά πράγματα του τόπου μας. Ταμέρ Οντζούλ και Μαρία Σιακαλλή φαίνεται πως επέλεξαν να φωτίσουν περισσότερο άλλες γωνίες αισθητικής θέασης των ανθρώπων και των πραγμάτων από τους πνευματικούς δημιουργούς αυτού του τόπου. Κατά τη γνώμη μου, καλώς έπραξαν. Είδαμε να φωτίζεται περισσότερο η ενδοσκοπική ποίηση των Κυπρίων, ο λυρισμός, ο ερωτισμός, αλλά και ο δημοσιολογικός τους οίστρος. Το κυπριακό δράμα βέβαια, μοιραία και αναπόφευκτα, είναι ωσεί παρόν, ακόμα και στα πιο «ανυποψίαστα» ποιήματα. Ελλοχεύει πίσω από τις γραμμές και ανάμεσα στους στίχους.
Προτού παραθέσω τις γενικές επισημάνσεις μου για το σύνολο του βιβλίου, θα ήθελα, εντελώς λακωνικά, έστω και με μία φράση να προσπαθήσω να αποδώσω το αισθητικό στίγμα του καθενός ποιητή και της καθεμίας ποιήτριας, που έχουν συμπεριληφθεί στο βιβλίο. Οι δημιουργοί είναι καταχωρημένοι στο βιβλίο με βάση την ημερομηνία γέννησής τους και μόνο, ούτε με βάση την εθνικότητά τους, ούτε με βάση το φύλο τους. Αυτή τη σειρά θα τηρήσω κι εγώ.
 
Η Φετιχά Αλτιόκ γράφει στοχαστική ποίηση ενδοσκοπικού χαρακτήρα και εσωτερικής αναζήτησης. Ακολουθεί ο Γιώργος Μολέσκης με ποιήματα που διακρίνονται  για το ρομαντισμό αλλά και τη φιλοσοφική τους διάθεση. Έπεται η Βασίλκα Χατζήπαπα με φυσιολατρικό λυρισμό, ευαισθησία και ποιητική ενάργεια. Ακολουθεί ο σύζυγός της Χρίστος Χατζήπαπας με στίχους ερωτικής πνοής, όπου θρηνείται η ερωτική συντριβή και η φθορά του χρόνου.
 
Ακολούθως παρουσιάζεται ο Μάριος Αγαθοκλέους με ποιήματα αμιγούς ερωτικής υφής, αισθαντικά και ευθύβολα. Στη συνέχεια είναι ο Μελέτης Αποστολίδης με άφατο λυρισμό και έντονη αφαιρετική διάθεση. Από δικής του πλευράς ο Ζεκί Αλί μετεωρίζεται μεταξύ ερωτικής και πολιτικο-επικαιρικής θεματικής, διαποτισμένης με αστικό λυρισμό.
 
Η Λίλη Μιχαηλίδου με ποιήματα εσωτερικού χώρου και προσλαμβάνουσες παραστάσεις επικαιρότητας. Ο Μπάμπης Αναγιωτός με αισθαντική ερωτική ποίηση, μέσω σύζευξης λυρισμού και αισθησιασμού. Η Νεσιέ Γιασίν μετέχει στον τόμο με στίχους υπαρξιακών αναζητήσεων, φιλοσοφικών προσανατολισμών, αλλά και με ευθείες ποιητολογικές αναφορές.
 
Ο Ταμέρ Οντζούλ γράφει στίχους ωμά ρεαλιστικούς και πικρά καταγγελτικούς, για την πατρίδα μας και τους ανθρώπους της. Ο Ουμίτ Ινακσί διακρίνεται για τη φιλοσοφική του πνοή, τους υπαρξιακούς προβληματισμούς και το εξομολογητικό του στυλ. Ακολουθεί η ταπεινότητά μου με ποιήματα κοινωνικού λυρισμού και δημοσιολογικής κριτικής. Έπεται η Φαϊζέ Οζντεμιρτζιλέρ με σπαραχτικούς στίχους οδυνηρού κυπροκεντρισμού, με δημοσιολογικό οίστρο και δριμεία κατηγορηματικότητα. Ύστερα είναι η Φατμά Ακιλχότζια που γράφει λυρικούς στίχους, με στοιχεία ενδοσκόπησης, αλλά και φυσιολατρικής εντοπιότητας. Ο Γκιούρ Γκέντς ευρηματικός, ευφάνταστος, οξύς στην κριτική του, παραστατικός στις εικόνες του.
 
Ο Κώστας Πατίνιος συμμετέχει στον τόμο με ποιήματα κοινωνιολογικής υφής και συναφούς ανάλυσης. Ο Ζενάν Σελτσιούκ είναι τολμηρός, αθυρόστομος, ευθύς και καταπελτικός στις κρίσεις του. Οι στίχοι του είναι δυναμικοί και ριζοσπαστικοί. Ο Λάμπρος Λαμπριανού γράφει ποιήματα εσωτερικού χώρου και ενδοσκόπησης.
 
Η Ναφιά Ακντενίζ παρουσιάζεται με στίχους ενδοσκοπικού χαρακτήρα, ευαίσθητους, τρυφερούς, γεμάτους αγάπη και αισθητικό κάλλος. Η Χριστιάνα Αβρααμίδου επιδεικνύει έφεση στα θλιμμένα μοτίβα μέσα στο αστικό τοπίο. Η Εμέλ Καγιά γράφει ποίηση αστικού λυρισμού και ερωτικής θεματικής με ευαίσθητες ενδοσκοπικές ματιές. Η Αλιγέ Ουμμανέλ καταθέτει στίχους απλούς αλλά καινοτόμους, ριζοσπάστες, ευθύβολους, ειλικρινείς, μονοσήμαντους και δυναμικούς.
 
Η Χριστίνα Γεωργίου γράφει κυρίως ποίηση δωματίου με βαθιά εσωτερικότητα. Η Μαρία Σιακαλλή επιδίδεται σε ποίηση αυτογνωσίας και ενδοσκόπησης σε εξομολογητικούς τόνους. Η Μαριλένα Ζακχαίου καταγραφεί εξομολογητικούς, εσωτερικούς κραδασμούς, χωρίς ίχνος επιτήδευσης.
 
Η Σενέμ Γκιοκέλ γράφει αισθαντικά, τρυφερά, ερωτικά ποιήματα, γεμάτα εσωτερικότητα, ατμοσφαιρικότητα και στοχαστικότητα. Ο Χαλίλ Καραπασάογλου εμφανίζεται με απλούς, λιτούς και παραστατικούς ερωτικούς στίχους. Χωρίς επιτήδευση και πόζα, αλλά με ειλικρίνεια και σεμνότητα. Ο Χιουσείν Μπαχτζά γράφει στίχους πολιτικής καταγγελίας για τα όσα βιώνει η τ/κ κοινότητα στη σύγχρονη εποχή, με δημοσιολογικό οίστρο και αστικό λυρισμό. Η Τουγτσιέ Τεκχανλί διακρίνεται για μια ερωτική ποίηση με φινέτσα, ομορφιά και αισθητική πληρότητα, αλλά και με στοιχεία εντοπιότητας και διαυγέστατες εικόνες. Τέλος, ο Ανδρέας Τιμοθέου συνδυάζει αρμονικά τα ποιήματα της αυτοαναφορικότητας με διαυγή στοιχεία ποιητικής.
 
Ως κατακλείδα σημειώνω ότι το βιβλίο αιτιολογεί με επάρκεια την ύπαρξή του. Κενά, αδυναμίες, ελλείψεις, αναντιστοιχίες, ασφαλώς και εντοπίζονται. Το σημαντικό όμως είναι ότι έγινε το πρώτο και ουσιαστικό βήμα. Εκφράζω τη βεβαιότητα ότι τα επόμενα βήματα θα είναι ακόμα πιο στέρεα.