Έκθεση έργων με τη «γραφίδα» του αρχιτέκτονα Ραμών Καλησπέρα, μία επιλογή από το εικαστικό αποθεματικό corpus του δημιουργού, παρουσιάζεται από τις 4 Μαΐου στην Αίθουσα Συλλογής Γεωργίου και Νεφέλης Τζιάπρα Πιερίδη του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τραπέζης Κύπρου. 

Την έκθεση τίτλο «Absolute Somewhere» επιμελείται η ιστορικός τέχνης Θάλεια Στεφανίδου, η οποία έγραψε και το θεωρητικό κείμενο του καταλόγου που τη συνοδεύει.

Το πραγματικά μεγάλο corpus του συνολικού εικαστικού έργου του Ραμών Καλησπέρα αποτελεί μία παραγωγή που αναπτύσσεται παράπλευρα και παράλληλα με το αρχιτεκτονικό του έργο και η οποία προτείνει ιστορίες παρα-αρχιτεκτονικής ή μετα-αρχιτεκτονικής κατάθεσης. Πρόκειται για μία προσωπική δημιουργική του ανάγκη, ώστε να υπερβεί τη συμβατική επαγγελματική του ενασχόληση. Μία σχεδόν ουτοπική επιθυμία, η οποία αναμφίβολα οργανώνει απόπειρες εικαστικής διαχείρισης πλήθους εννοιών και συναισθημάτων σε μία άλλη όψη αρχιτεκτονικού «νομίσματος».

  • Στα εγκαίνια της έκθεσης, την Τετάρτη 4 Μαΐου στις 7μ.μ., ο Δήμαρχος Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης θα απευθύνει χαιρετισμό και θα προλογίσει η επιμελήτρια  Θάλεια Στεφανίδου. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 22 Μαΐου.

«Θωρακισμένες δομές, υπόσκαφα και καταφύγια, ανθρωποειδή και ανθρωπόμορφες κατασκευές με δικτυωτά προσωπεία, λαβυρινθώδη οικοδομήματα, πύργοι, οβελίσκοι και πυραμίδες, ακόμη αφαιρετικά ασπρόμαυρα ή χρωματικά πεδία επ’ άπειρον εκτεινόμενα, όλα μοιάζει να οργανώνουν μία σχεδόν ημερολογιακή κατάθεση καλλιτεχνικού έργου με καινοτόμα εικαστική διαχείριση που εκμεταλλεύεται τη μοντερνιστική συνέχεια, καθώς αυτή οδηγείται σε απολύτως αφηρημένες διατυπώσεις» σημειώνει η Θάλεια Στεφανίδου. 

Κάνοντας μία συνολική αποτίμηση, σε μία διαπλοκή χώρου και χρόνου, ιστορίας και γεωγραφίας, μυθολογικής και φιλοσοφικής σκέψης και έχοντας άξονα την κυκλική ανέλιξη και εναλλαγή, οι συνθέσεις του Ραμών Καλησπέρα φέρουν το στίγμα μιας σχεδόν αδιατάραχτης συνέχειας αινιγματικών «μωσαϊκών» που αναπτύσσονται στη λογική του puzzle.

Στο θεωρητικό κείμενο του καταλόγου, αναφέρεται επίσης πως κάθε σύνθεση αν και μοιάζει να αποτελεί μία αποσπασματική πλασματική αφήγηση από το συνολικό σώμα των έργων του κρατά την αυτοτέλειά της με τα δικά της εικαστικά ευρήματα, τις δικές της επινοήσεις ή την καθαρά προσωπική οικειοποίηση στοιχείων από τις κατακτήσεις κυρίως της αφαίρεσης και του μοντερνισμού γενικότερα. «Οι συνθέσεις του, ως αποτέλεσμα διευρυμένου φαντασιακού παρέχουν τη δυνατότητα σε υπαινικτικές ερμηνείες, οι οποίες προκαλούν και προσκαλούν σε μετατοπίσεις από το ένα στα πολλά, από τη μονάδα στο πλήθος, από την ιπτάμενη σκέψη στην εικονοποίηση και από την κυριολεξία στη μεταφορά. Κι ακόμη οι συνθέσεις αυτές είναι κτισμένες σε θεμέλια επιθυμίας και ονείρου γι’ αυτό και έχουν αμφισβητούμενα όρια ανάμεσα σε αλληγορία και μετωνυμία».

Η επιμελήτρια σημειώνει ότι το προσωπικό πανόραμα του καλλιτέχνη ξετυλίγεται με τη δυναμική δημιουργίας μορφών μελλοντολογικού χαρακτήρα, αποτυπώνοντας ένα «τοπίο» με στοιχεία συγκρότησης κοινωνικού πορτραίτου που έχει έντονα τα στοιχεία της κατασκευής. Ο σχεδιασμός του μεταθέτει την αντίληψη αυτού που ονομάζουμε πραγματικότητα σε έναν εικαστικά δομημένο «ρεαλισμό», ο οποίος δηλώνει υπαινικτικά, αλλά με πολλούς τρόπους την ανάγκη ανασκαφής του υποσυνειδήτου, ως μία ανάγκη εσωτερικής θέασης προς την «ηλικία της αθωότητας», την πλέον ουσιαστική πατρίδα. 

 «Ο λαβύρινθος είναι κατά τη γνώμη μου μία έννοια κλειδί για την ίδια τη ζωή» λέει ο ίδιος ο καλλιτέχνης σε συνομιλία του με την επιμελήτρια που επίσης περιλαμβάνεται στον κατάλογο. «Πάντα πίστευα ότι ο άνθρωπος γεννιέται εγκλωβισμένος σε έναν λαβύρινθο με περίφρακτες εξόδους και από την αρχή της ζωής του υφίσταται τις πιέσεις ενός κατεστημένου περιβάλλοντος που έχει δομηθεί με την επιβολή νόμων και αρχών από τους πιο ισχυρούς κοινωνικούς παράγοντες. Το μόνο που διαθέτει ως άμυνα σε αυτή την έγκλειστη κατάσταση είναι τα ένστικτά του για επιβίωση και αναπαραγωγή. Ο κάθε άνθρωπος ωστόσο αν και προσπαθεί να βρει διεξόδους από τον δικό του λαβύρινθο, τις περισσότερες φορές είναι μάταιος ο κόπος του. Θα έλεγα μάλιστα πως ο εγκλωβισμός του μελλοντικού ανθρώπου θα είναι ακόμη μεγαλύτερος από αυτόν του σημερινού».

«Εμένα σίγουρα η τέχνη με βοήθησε» αναφέρει ο Ρ. Καλησπέρας. «Ήταν ένας τρόπος να εκφράσω με απελευθερωτικό τρόπο τα συναισθήματά μου, τις φαντασιώσεις μου, ακόμη και τις φιλοσοφικές μου σκέψεις και απόψεις. Ζωγραφίζω ακόμη και τώρα με κέφι και πάντα με μία εσωτερική ανάγκη να εκφραστώ, τις περισσότερες φορές χωρίς να ξέρω πού θα οδηγηθεί το σχέδιο με το πενάκι, με το κάρβουνο ή με τα χρωματιστά μολύβια. Ζωγραφίζω αυθόρμητα σαν να ωθούμαι από μία εσωτερική παρόρμηση, πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο κάνω μία αποκρυπτογράφηση του εαυτού μου, χωρίς να φοβάμαι να φανερωθούν και οι πιο κρυμμένες πλευρές της προσωπικότητάς μου. Ίσως πάλι να πιστεύω πως με το εικαστικό αυτό φανέρωμα θα συνομιλήσω και θα επικοινωνήσω πιο ουσιαστικά με τους ανθρώπους».

* Τα έσοδα από την πώληση του καταλόγου της έκθεσης θα διατεθούν στο Sophia for Children.