O σκηνοθέτης Λίνος Παναγή γράφει για την ταινία – talk of the town των ημερών.
Ο Τ.Σ. Έλιοτ στο περίφημο του ποίημα «Οι κούφιοι άνθρωποι» είχε γράψει: «έτσι τελειώνει ο κόσμος/ όχι με ένα κρότο/ αλλά μ’ ένα λυγμό». Στο πολυσυζητημένο «Don’t look up» του Άνταμ Μακ Κέι ο κόσμος τελειώνει, τόσο με ένα κρότο, όσο και με ένα λυγμό. Τελειώνει επίσης με αρκετή ειρωνεία και με ένα πικρό, κατάπικρο χαμόγελο καθώς ο μοναδικός επιζών επί της Γης ποζάρει για μια τελευταία selfie.
Εν μέσω πανδημίας, η συγκεκριμένη εικόνα γίνεται μία παραβολή για τη δυσοίωνη εποχή μας. Το κοινό αναγνωρίζει ξαφνικά στοιχεία του εγκλεισμού του μέσα στο «καράβι των τρελών». Εκεί συναντά την δικιά του αυταρέσκεια, την περιρρέουσα τρομολαγνεία, αλλά και τις απίθανες θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με τον κομήτη-ιό.
Στην ταινία, η ενοχλητική εκείνη φωνή του «βοώντος εν τη ερήμω», ανήκει συμβολικά στον επιβάτη του κινηματογραφικού «Τιτανικού», Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Ο περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένος σταρ, ως ο καθηγητής αστρονομίας Ράνταλ Μίντι, προειδοποιεί πως ένα συγκεκριμένο ουράνιο σώμα έρχεται για να μας αφανίσει. Κι ενώ η επιστημονική βεβαιότητα της καταστροφής είναι απόλυτη, η μόνη που τον στηρίζει, είναι η διδακτορική του φοιτήτρια που ανακάλυψε τον άνωθεν κομήτη. Την υποδύεται η κινηματογραφική επαναστάτρια με το τόξο, η Κατνίς των «Hunger Games», κατά κόσμον Τζένιφερ Λώρενς. Απέναντι στους δύο επιστήμονες-προφήτες βρίσκεται το εν λόγω πλοίο των τρελών σε όλη του την μεγαλοπρέπεια.
Ποιοι όμως είναι οι επιβαίνοντες; Στο τιμόνι βρίσκεται η Τζέινι Ορλίν, ένα κινηματογραφικό υβρίδιο της Χίλαρι Κλίντον και του Ντόναλντ Τραμπ. Ενώ εμφανισιακά παραπέμπει στην πρώτη, η ματαιόδοξη ελαφρότητα και η δεξιόστροφη πολιτική ατζέντα, μας φέρνουν στο μυαλό τον δισεκατομμυριούχο πρώην ένοικο του Λευκού Οίκου. Η Μέριλ Στριπ υποδύεται την πρόεδρο ντυμένη στα χρώματα της αστερόεσσας και συμπεριφέρεται σαν ένα παραφουσκωμένο από περηφάνια καρτούν.
Πλάι της κάνουν παιχνίδι ο αθεράπευτος ναρκισσιστής -και άρχοντας των κοινωνικών δικτύων- υιός και τα κατευθυνόμενα τηλεοπτικά μίντια. Επί τη ευκαιρία, εισπράττουμε άλλες δύο υποκριτικές καρικατούρες: τον Τζόνα Χιλ του λατρεμένου «Superbad» (στον ρόλο του υιού) και την «βασιλική» Κέιτ Μπλάνσετ (στον ρόλο μιας σελεμπριτέ παρουσιάστριας). Από το «πάρτι» της αποκάλυψης δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα ποπ είδωλα Αριάνα Γκράντε και Κιντ Κούντι που ερμηνεύουν περίπου τους… εαυτούς τους.
Όλα αυτά αποτελούν πρώτης τάξεως υλικό για την σατιρική αλληγορία του σκηνοθέτη Άνταμ Μακ Κέι. Ο άνθρωπος που κάποτε σκάρωνε κωμωδίες με τον Γουίλ Φερέλ, είναι πλέον γνωστός πολέμιος των social media ενώ για χρόνια βαράει το κουδούνι της κλιματικής αλλαγής. Μετά από το καταγγελτικό «The Big Short», παίρνει την κριτική του σε άλλα επίπεδα: αυτή τη φορά δεν είναι το χρηματιστήριο που καταρρέει, αλλά ο πλανήτης. Παρά το επερχόμενο τέλος, η ορχήστρα συνεχίζει να παίζει έναν φάλτσο ψηφιακό σκοπό, φτιαγμένο από εκατομμύρια shares και likes. Μαέστρος, ένας γκουρού της τεχνολογίας (αλά Στιβ Τζομπς) ο οποίος μας πλασάρει ατσαλάκωτος το νέο smartphone 14.3. Τα γράμματα παραπέμπουν σε χωρίο της Βίβλου και αυτός είναι μονάχα ένας από τους εκατοντάδες συμβολισμούς της ταινίας.
Η σοβαρότητα και ο αστεϊσμός βαδίζουν χέρι-χέρι ακόμα και μετά από το εκκωφαντικό φινάλε. Οι «τυχεροί» δισεκατομμυριούχοι την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια, μακριά από τον πλανήτη Γη που φρόντισαν να καταστρέψουν. Αλλά κι εκεί που πάνε, η μαμά φύση θα εκδικηθεί, όπως έκανε ο Road Runner στο Κογιότ (θυμηθείτε τα παλιά Looney Tunes). Λίγο πριν το τέλος, ένα απλό οικογενειακό τραπέζι, μας θυμίζει τα μικρά, καθημερινά θαύματα και την ουσία του να είσαι άνθρωπος. Είναι εκεί που θυμόμαστε τη ρήση του Όσκαρ Γουάιλντ: «όλοι είμαστε μέσα στο βούρκο, αλλά κάποιοι από εμάς κοιτάζουν τα άστρα».
Ελεύθερα, 16.1.2022.
