Νέα πνοή στον πολιτιστικό χάρτη της Πάφου δίνει η ομάδα Μ.Α.Μ.Α., παρουσιάζοντας σε κοινότητες της υπαίθρου σύγχρονα έργα εμπνευσμένα από την παράδοση.
Η παραδοσιακή κληρονομιά των κοινοτήτων Φύτης, Μεσόγης και Κισσόνεργας, όπως η σηροτροφία, η υφαντουργία και η καλαθοπλεχτική, έδωσε το έναυσμα σε καλλιτέχνες από την Κύπρο, το ΤΕΠΑΚ και το εξωτερικό, να δημιουργήσουν σύγχρονα έργα τέχνης και δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος Πολιτιστικής Αποκέντρωσης του υπουργείου Παιδείας. Το πρότζεκτ με τίτλο «Συμπλέξεις» οργανώνεται στην ύπαιθρο της Πάφου από τον πολιτιστικό οργανισμό Μ.Α.Μ.Α. (Making Art Meeting Art) Contemporary, που αποτελείται από τους Γιούλα Χατζηγεωργίου, Σουζάνα Αναστάση, Ανδρέα Σάββα και Γιάννο Οικονόμου. Η έκθεση περιλαμβάνει έργα γλυπτικής, εγκαταστάσεις, performance, ηχητικές εγκαταστάσεις και video, και την επιμελούνται η εικαστικός και διδάσκουσα στο Τμήμα Καλών Τεχνών του ΤΕΠΑΚ Γιούλα Χατζηγεωργίου και η ιστορικός Σουζάνα Αναστάση.
«Αυτό που με συγκινεί και θαυμάζω μέσα από την παράδοση είναι ο διαρκής κύκλος ανάμεσα σε καθετί που γεννιέται και παλαιώνει, για να προκύψει ξανά σε μια νέα μορφή» λέει η Γιούλα Χατζηγεωργίου. «Μια αδιάληπτη πορεία από το παρελθόν προς το παρόν και αντίστροφα. Έτσι, οτιδήποτε θαυμαστό δημιουργεί ένας λαός, αντέχοντας στη φθορά του χρόνου και αποδεικνύοντας τη λειτουργικότητα και την αξία του, παραδίδεται από γενιά σε γενιά. Η παράδοση, της οποίας η προστασία και η ανάδειξη έχουν καθοριστική σπουδαιότητα, ως εκ τούτου αποτελεί ατομική υποχρέωση και συλλογική ευθύνη. Η παραδοσιακή κληρονομιά μας είναι ανθρώπινο δημιούργημα που προβάλλει και ταυτόχρονα υμνεί τη δύναμη και την αξία του ανθρώπου σε όλα τα επίπεδα. Είναι η συνέχεια της ζωής και του πολιτισμού και, καθώς τίποτα δεν είναι αυθύπαρκτο, στο εκάστοτε παρόν υπάρχουν στοιχεία του παρελθόντος που συνεχίζουν να εμπνέουν την ψυχαγωγία, την τέχνη και την καθημερινή ζωή».
Ο Γιάννος Οικονόμου σχολιάζει ότι ιστορικά η παράδοση πάντα ενέπνεε τις εικαστικές τέχνες, την έντεχνη μουσική, και τη λογοτεχνία. «Μέσα από την παραδοσιακή τέχνη έβρισκαν έκφραση οι αγωνίες, οι χαρές, ο πόνος για την αδικία, οι αγώνες των απλών ανθρώπων και η ανάγκη τους για μια αισθητική δομή στην καθημερινότητά τους. Ο πολιτιστικός οδοστρωτήρας του καταναλωτισμού εξουδετέρωσε τη ζωτικότητα αυτής της παράδοσης, μετατρέποντάς την συχνά σε μια τουριστική προσομοίωση, ξεκομμένη από τις πραγματικές συναισθηματικές και αισθητικές ανάγκες της κοινωνίας. Η κίνησή μας με αυτή την έκθεση δεν είναι μια ρομαντική προσπάθεια αναβίωσής της, με τον τρόπο που λειτουργούσε πριν από δεκαετίες, αλλά αντίθετα επιχειρεί να κοιτάξει προς το μέλλον, δεδομένης της κρίσης στην οποία οδηγείται ο πλανήτης, όπου στον απαραίτητο επανακαθορισμό των αξιών μας και του τρόπου ζωής μας, θα πρέπει να κοιτάξουμε και μπροστά αλλά και να διδαχθούμε από το παρελθόν, στην προσπάθεια μας για μια πλανητοκεντρική αειφόρο επανεκκίνηση».
Ρωτήσαμε τις επιμελήτριες πώς αντιμετώπισαν οι κοινότητες τη διοργάνωση. «Δεν αντιμετωπίσαμε καθόλου τον κόσμο της περιφέρειας ως κοινό που δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη σύγχρονη τέχνη, παρουσιάζοντάς του μόνο εύπεπτα έργα. Δεν φοβηθήκαμε καθόλου ότι οι θεατές θα μας “απέρριπταν” εκ των προτέρων. Αντίθετα, οι θεατές και οι κάτοικοι των κοινοτήτων ανταποκρίθηκαν θερμά στο εγχείρημά μας και μας βοήθησαν στις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε σε θέματα οργάνωσης. Είχαμε έναν ουσιαστικό διάλογο με τους τοπικούς τεχνίτες, εμπνευστήκαμε και μάθαμε από την εμπειρία και την τέχνη τους. Γενικά, μας έκανε εντύπωση η ανοικτή ματιά των κατοίκων των συγκεκριμένων κοινοτήτων οι οποίοι, παρόλο που δεν είναι εξοικειωμένοι με την παρουσίαση σύγχρονων έργων τέχνης, αγκάλιασαν κι ενδιαφέρθηκαν ειλικρινά για τη δράση μας».
Στην έκθεση συμμετείχαν και φοιτητές, ανάμεσα στους οποίους ο Νίκος Κατσουλογιαννάκης, τριτοετής στη Σχολή Καλών Τεχνών του ΤΕΠΑΚ. Μιλώντας για το έργο του, εξηγεί ότι αντλεί ερεθίσματα από τη λαϊκή παράδοση και τα σκιάχτρα, που του προκαλούσαν πάντα τη φαντασία. «Τα σκιάχτρα είναι συνυφασμένα με την προστασία και γονιμότητα της γης, αλλά και γενικότερα με την παραδοσιακή λαϊκή, αγροτική ζωή. Τα σκιάχτρα έχουν βεβαίως και άλλες προεκτάσεις που άπτονται της σημερινής κοινωνίας. Όλοι κρύβουμε ένα σκιάχτρο μέσα μας που αντιπροσωπεύει τις ανασφάλειές μας. Συμβολίζουν επίσης την κοινωνία, που μέσα της υπάρχουν άνθρωποι στιγματισμένοι και στοχοποιημένοι για διάφορους λόγους. Τα υλικά που χρησιμοποίησα στο δικό μου σκιάχτρο είναι πηλός, ξύλο και σύρμα».
Στην έκθεση «Συμπλέξεις» συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Ανδρέας Σάββα, Γιάννος Οικονόμου, Tilt Platform με την ομάδα For Cancel (Μάκης Φάρος, Ζωή Πυρίνη, Τάκης Ζερδεβάς), Γιασεμή Ράπτη, Ειρήνη Ζήνωνος, Γιούλα Χατζηγεωργίου, Γιάννης Χριστίδης, Διεθνές Φεστιβάλ Μηδέν, Κωνσταντίνος Οικονόμου – Ομάδα Πανεπιστημίου Linkoping (Σουηδία), Department of Culture and Society IKOS: Mattias Edborg, Ingrid Bergqvist, Helen Gustafsson, Katarina Jonsson, René van Pelt), όπως επίσης και οι παρακάτω φοιτητές και φοιτήτριες από το Τμήμα Καλών Τεχνών του ΤΕΠΑΚ Άντρια Ζαχαρίου, Έλλη Κοντού, Μέλανη Κωνσταντίνου, Μαρία Αγησιλάου, ‘Ελενα Σαμμούτα, Αθηνά Χαρή, Νίκος Κατσουλογιαννάκης, Χρήστος Λοΐζου.
ΤΟ M.A.M.A. ΤΑΡΑΖΕΙ ΤΑ ΝΕΡΑ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟ
Ο οργανισμός M.A.M.A. ( Making Art Meeting Art Contemporary) δημιουργήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, μέσα στην καραντίνα, όταν τα πάντα ήταν στάσιμα και «παγωμένα», σχολιάζει η Σουζάνα Αναστάση, εξηγώντας το σκεπτικό της ομάδας. «Νιώσαμε την ανάγκη να ξεκινήσουμε τον Oργανισμό γιατί διαπιστώσαμε ότι, μετά το πέρας της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Πάφος2017, επικρατούσε ένα τεράστιο κενό και μια αδράνεια στα πολιτιστικά πράγματα της Πάφου. Δεν υπήρξε καμία συνέχεια, σαν να μην υπήρξε ποτέ η Πολιτιστική Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα, σαν να μην πέρασε ποτέ κάτι τέτοιο από την Πάφο. Την ίδια στιγμή υπήρχαν οι υποδομές, οι οποίες δημιουργήθηκαν τότε, όχι απλά για να αφήσουν το στίγμα τους, αλλά για να διασφαλίσουν τη συνέχεια και την κεφαλαιοποίηση της πολιτιστικής δράσης από τους δημιουργούς και από τους πολίτες. Το Μαρκίδειο Θέατρο, ο πολυχώρος “Αττικόν”, διάφορες αίθουσες τέχνης που είτε υπολειτουργούν είτε βρίσκονται σε πλήρη εγκατάλειψη» σημειώνει. «Είναι φανερό ότι οι τοπικοί φορείς όχι μόνο δεν ενδιαφέρονται για την τέχνη αλλά προβάλλουν και ενισχύουν δράσεις με χαρακτηριστικά κακής ψυχαγωγίας και ενίοτε υποκουλτούρας. Βλέποντας λοιπόν όλα αυτά και διαπιστώνοντας πως θα έπρεπε να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας, αποφασίσαμε να δράσουμε με τις δικές μας δυνάμεις, δημιουργώντας το Μ.Α.Μ.Α., έναν πολιτιστικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό, του οποίου ο βασικός σκοπός είναι να προωθήσει τις τέχνες μέσα από μοντέρνες πλατφόρμες και να προβάλει εξελισσόμενους καλλιτέχνες από τους χώρους της τέχνης, της γλυπτικής, του video art, του θεάτρου, του performance και της μουσικής. Ήδη συνεργαζόμαστε με διεθνείς οργανισμούς όπως το Φεστιβάλ ΜΗΔΕΝ και το Πανεπιστήμιο του Linköping στη Σουηδία». Ο προγραμματισμός του M.A.M.A. για την επόμενη χρονιά περιλαμβάνει δράσεις στην Κύπρο και ειδικά στην Πάφο με σημαντικούς καλλιτέχνες. Επίσης ετοιμάζει εκθέσεις στο εξωτερικό με Κύπριους καλλιτέχνες.
Πάφος: Φύτη 6-16/11/2021 “Σπίτι του Δασονόμου”, Μεσόγη 20-30/11 Πολιτιστικό Κέντρο, Αρχαιολογικός Χώρος “Μοσφίλια” 27/11/2021, 16:30 (το έργο είναι ηχητικό και διαρκεί μόνο όση ώρα είναι το το opening). MAMA Contemporary: 97843583/99313151.
Κεντρική φωτο: Within Ζωή Πυρίνη, Μάκης Φάρος, Τάκης Ζερδεβάς
Ελεύθερα, 14.11.2021.
