Άγνωστες πτυχές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 αποκαλύπτει το βιβλίο της Ελίνας Σταματίου «14 Εγκλήματα μιας Αυτοκρατορίας» το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Επιφανίου.
Χτυπήματα με κλομπ στα κόκαλα, ανατριχιαστικοί ήχοι μετάλλου στο κεφάλι, πριονίδια για φαγητό, τεχνητοί πνιγμοί μέχρι λιποθυμίας, ισοπέδωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αυτές ήταν μερικές μόνο από τις αρρωστημένες μεθόδους ανάκρισης που χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί στην Κύπρο την επική τετραετία του αγώνα 1955-1959, σε μία προσπάθεια να λυγίσουν κρατούμενους αγωνιστές και να τους αποσπάσουν πληροφορίες για την ΕΟΚΑ.
Το ιστορικό αποτύπωμα αυτής της κατάφωρης παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την τότε Βρετανική Αυτοκρατορία, τεράστιο, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι άφησε πίσω του διαλυμένους σωματικά και ψυχικά ανθρώπους, αλλά και 14 αγωνιστές νεκρούς.
Η συγγραφέας και δημοσιογράφος Ελίνα Σταματίου μέσα από το βιβλίο της «14 Εγκλήματα μιας Αυτοκρατορίας» καταγράφει μέσα από συγκλονιστικά στοιχεία, μαρτυρίες και φωτογραφικά ντοκουμέντα, που για πρώτη φορά βλέπουν το φως της δημοσιότητας, όλα όσα βίωσαν οι 14 αυτοί άνθρωποι, μέχρι να αφήσουν την τελευταία τους πνοή στα σκοτεινά δωμάτια ανάκρισης.
Χρειάστηκαν δύο χρόνια δημοσιογραφικής έρευνας για τη συγκέντρωση του υλικού που παρουσιάζεται, ενώ για πρώτη φορά εξασφαλίστηκαν μαρτυρίες και από την άλλη πλευρά, δηλαδή Βρετανών που υπηρέτησαν την επίμαχη περίοδο στην Κύπρο κι είχαν γνώση κάποιων εκ των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν.
Η ερευνητική διείσδυση σ’ αυτό το κομμάτι του κυπριακού παρελθόντος, πέραν της συνδρομής που ενδεχομένως μπορεί να προσφέρει στον ιστορικό του μέλλοντος, έρχεται να αγγίξει ευαίσθητες χορδές του διεθνούς δικαίου, κομμάτι του οποίου αποτελεί και η ήδη από το 1948 θεσπισμένη καθολική απαγόρευση των Βασανιστηρίων του άρθρου 5 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ, απαγόρευση που η τότε Βρετανική Αυτοκρατορία φρόντισε να παραβιάσει κατάφωρα και κατ’ επανάληψη.
Τα «14 Εγκλήματα μιας Αυτοκρατορίας» αντικατοπτρίζουν γυμνή την αλήθεια πίσω από τον φρικτό θάνατο 14 αγωνιστών της ΕΟΚΑ, οι οποίοι έσβησαν μέσα στα μπουντρούμια των αποικιοκρατικών αρχών μετά από φρικτά βασανιστήρια. Έρχονται για πρώτη φορά στο φως συγκλονιστικά στοιχεία και ντοκουμέντα για τη σκοτεινή δράση Βρετανών ανακριτών, αλλά και των καλά κρυμμένων εγκλημάτων τους, που διαπράχθηκαν πίσω από κλειστές πόρτες.
Η Ελίνα Σταματίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980 κι από το 1991 ζει στην Κύπρο. Σπούδασε Δημοσιογραφία στη Λευκωσία και Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στην Εγκληματολογία στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Από το 2001 εργάζεται στην Κύπρο ως δημοσιογράφος, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει επικεντρωθεί στον τομέα της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Για τη δουλειά της βραβεύθηκε δύο φορές, το 2018 και το 2019, με το 1ο Βραβείο Καλύτερου Δημοσιογραφικού Κειμένου από το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων και την Ένωση Συντακτών Κύπρου. Το 2021 ο Σύνδεσμος Αγωνιστών πόλεως και επαρχίας Λεμεσού (ΣΑΠΕΛ) της απένειμε το παράσημο του «Παρθενώνος» για την προσφορά της στην έρευνα και ιστορική καταγραφή των γεγονότων που συνδέονται με τους 14 θανατωθέντες από βασανιστήρια του ‘55-‘59.
- Την κεντρική διάθεση του βιβλίου έχει το βιβλιοπωλείο «ΕΛΛΑΣ» (Ζήνας Κάνθερ 16, Λευκωσία, τηλ. 22 679058), ενώ διατίθεται και σε όλα τα βιβλιοπωλεία παγκύπρια.
