Tο «πρώτο συνολικό μυθιστόρημα της κυπριακής οδυνηρής εμπειρίας» χαρακτήρισε ο Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Νεάπολις Γιώργος Γεωργής το μυθιστόρημα του συγγραφέα Σταύρου Χριστοδούλου «Τρεις Σκάλες Ιστορία» στην παρουσίαση του βιβλίου στην Πάφο το Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου.
Η ωραία εκδήλωση έλαβε χώρα στο ξενοδοχείο Almyra στην Πάφο, στο πλαίσιο των Πολιστικών Δράσεων 2021 του Ομίλου Thanos Hotels & Resorts.
Εκτός από τον καθηγητή Γεωργή, για το βιβλίο μίλησαν η επιμελήτρια εκδόσεων Πόπη Μουπαγιατζή και ο ίδιος ο συγγραφέας, ενώ τρία πολύ χαρακτηριστικά αποσπάσματα διάβασε με τον δικό της εμπνευσμένο τρόπο η πρωταγωνίστρια Αννίτα Σαντοριναίου.
Ο Σταύρος Χριστοδούλου -τιμημένος με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το «Τη μέρα που πάγωσε ο ποταμός»- αφηγείται μια μικρή ανθρώπινη ιστορία, εγκιβωτισμένη στη μεγάλη –και ανείπωτη– ιστορία, όπου η μνήμη αλέθεται ανάμεσα στις μυλόπετρες του χρέους και του χρόνου.
Στην παρέμβασή του, ο Γιώργος Γεωργής επεσήμανε ότι ο Σταύρος Χριστοδούλου έφερε «κάτι άλλο» στην κυπριακή λογοτεχνία ως προς τη γλώσσα και την αφήγηση. «Έβγαινε μέσα από τη νέα λογοτεχνία χωρίς να μιμείται, χωρίς να αντιγράφει. Δεν ήταν ένας ακόμη σπουδαίος Κύπριος αλλά ένας λογοτέχνης με πανελλήνιες αξιώσεις» ανέφερε.
Αναφερόμενος στο τρίτο βιβλίο του συγγραφέα, εκτίμησε ότι φεύγει από τους άξονες των δύο προηγούμενων βιβλίων κι ότι κύριο χαρακτηριστικό του είναι η εντοπιότητα. «Κυρίαρχη παρουσία η Κύπρος. Ο άνθρωπος είναι ο τόπος. Και η πρωταγωνίστρια, η Χλόη Αρτεμίου, είναι η συνεκφορά της νεότερης κυπριακής ιστορίας. Είμαστε όλοι εμείς. Είναι όλα αυτά που ζήσαμε» τόνισε.
Ο ίδιος χαρακτήρισε το βιβλίο «ένα κομπολόι μνήμης» σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει πτυχή της νεότερης κυπριακής ιστορίας που να μη διαπερνά την αφήγηση αλλά ξεκαθαρίζοντας συμπληρωματικά ότι ο Σταύρος Χριστοδούλου δεν γράφει την ιστορία της Κύπρου, αλλά «την αποτυπώνει ως μνήμη, ως καμβά πάνω στον οποίο κεντά την ιστορία του».
Ο Γ. Γεωργής τέλος, παρατήρησε ότι είναι «το πρώτο συνολικό μυθιστόρημα της κυπριακής οδυνηρής εμπειρίας» κι ότι αυτό «σε οδηγεί όχι σε μια απλή ανάγνωση αλλά σε μια πραγματική ενσυναίσθηση της αφήγησης».
«Τελικά είμαστε όλοι, τουλάχιστον η γενιά μου, μέσα σ’ αυτές τις σελίδες. Είμαστε η τέταρτη σκάλα» κατέληξε.
Η επιμελήτρια του βιβλίου και στενή συνεργάτιδα του συγγραφέα, Πόπη Μουπαγιατζή διατύπωσε την άποψη ότι οι «Τρεις σκάλες Ιστορία» ταράζουν τα νερά, «γιατί απουσιάζει ο προσφιλής και ασφαλής μανιχαϊσμός. Γιατί η πραγματικότητα είναι πολύχρωμη. Και αμείλικτη. Και συχνά αδιέξοδη. Ακριβώς σαν το Κυπριακό».
Η Πόπη Μουπαγιατζή είπε επίσης ότι το βιβλίο αυτό ήταν η αιτία που ο Σταύρος Χριστοδούλου έγινε συγγραφέας. «Επειδή ήθελε (και έπρεπε) κάπου να επενδύσει όλο το κεφάλαιο που είχε αποταμιεύσει ζώντας παραπάνω από μισόν αιώνα σε τούτη τη χρυσοπράσινη κουτσουλιά που πλέει στην Ανατολική Μεσόγειο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Σταύρος Χριστοδούλου: Τα πρώτα πράγματα που θυμάσαι είναι εκείνα που σε πόνεσαν πολύ
Στη δική του παρέμβαση, ο συγγραφέας ανέφερε ότι το βιβλίο αυτό ισορρόπησε στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στις βιωματικές του μνήμες και στον μύθο. «Είναι μια γοητευτική διαδικασία αλλά και δύσκολη πρέπει να σας πω. Αυτός είναι και ο λόγος που βίωσα πολύ έντονα συναισθήματα γράφοντας αυτό το βιβλίο. Ανακάλεσα μνήμες πολύ βαθιά θαμμένες και ξύπνησαν μέσα μου πράγματα που δεν φανταζόμουν ότι είχαν διασωθεί».
Εξομολογήθηκε ότι είναι διάσπαρτο με στιγμές στον χρόνο που διασώθηκαν μέσα του και στη συνέχεια εντάχθηκαν στη μυθοπλασία. «Φανταστείτε τις σαν ψηφίδες που δεν αναπαράγονται ρεαλιστικά αλλά τροφοδοτούν το συναίσθημα προσθέτοντας αληθοφάνεια όχι μόνο στο ιστορικό πλαίσιο αλλά και στο βάθος των χαρακτήρων» είπε χαρακτηριστικά.
Ο Σταύρος Χριστοδούλου δήλωσε «συγκινημένος και ευγνώμων» από την υποδοχή που έχει το βιβλίο, όχι μόνο γιατί προτού κλείσει ένα χρόνο κυκλοφορίας κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες η δεύτερη έκδοση στην Αθήνα, αλλά και για την «επιστροφή» που έχει ο ίδιος από τους αναγνώστες την οποία χαρακτήρισε «συγκλονιστική».
Ανέφερε ότι στο ερώτημα που κάνουν πολλοί αν η ιστορία της Χλόης είναι αληθινή, η απάντηση είναι ότι «το βιβλίο είναι μυθοπλασία αλλά, ναι, θα μπορούσε να είναι μια αληθινή ιστορία».
Ο συγγραφέας υπέδειξε επίσης ότι «δεν πρέπει να μας φοβίζει η γνώση της Ιστορίας» και «δεν πρέπει να μπερδεύουμε την επιθυμία μας για λύση του Κυπριακού με την υποχρέωση να μείνει η μνήμη ζωντανή».
Είπε ακόμη πως θεωρεί ότι η δημοσιογραφική του ιδιότητα τον προστάτευσε ώστε να μην προτάξει το δάκτυλο στο αναγνώστη.
Καταληκτικά, σχολίασε ότι το «Τρεις σκάλες Ιστορία» είναι ένα βιβλίο για τη ζωή μας. «Είναι η ίδια η ζωή μας έτσι όπως πορευτήκαμε επί 47 χρόνια σε αυτό τον τόπο, με το βάρος μιας συναισθηματικής αναπηρίας».
Στην εκδήλωση παρέστησαν μεταξύ άλλων ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου και ο πρύτανης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας Νίκος Τρανός, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και βιβλιόφιλοι.
