Την ενίσχυση των προϋποθέσεων για την προώθηση της δημόσιας εθνικής Βιβλιοθήκης εξήγγειλε ο Υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Πρόδρομος Προδρόμου, αναφέροντας ότι η Πολιτεία προετοιμάζεται για την προκήρυξη του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υλοποίηση του έργου αυτού περιλαμβάνεται στο Πρόγραμμα Διακυβέρνησης του Νίκου Αναστασιάδη και γι’ αυτό η κυβέρνηση επιθυμεί να το προωθήσει το συντομότερο.
Σε διάσκεψη τύπου, ο Πρόδρομος Προδρόμου παρουσίασε τον πρόεδρο και τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Κυπριακής Βιβλιοθήκης που διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο μετά από πρόταση του ΥΠΠΑΝ στις 7 Ιουλίου. Πρόεδρος είναι ο ποιητής Χαραλαμπίδης, μέλος και της Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών. Αντιπρόεδρος είναι η πρ. εισαγγελέας της Δημοκρατίας και πρόεδρος του Συνδέσμου Φίλων Κυπριακής Βιβλιοθήκης Κλέλια Τομπόλη-Θεοδούλου. Μέλη είναι ο Ανδρέας Χατζηθωμάς, πρόεδρος της Βιβλιογραφικής Εταιρείας Κύπρο, πρ. διευθυντής της Κυπριακής Βιβλιοθήκης και πρ. διευθυντής σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης, η αρχιτέκτονας Αγνή Πετρίδου, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιβλιοπωλών Άκης Χρίστου, ο τ. πρόεδρος του Συνδέσμου Εκδοτών Ηλίας Επιφανίου και η πρ. πρώτη λειτουργός Εκπαίδευσης Μαρία Οικονομίδου. Ο Πρ. Προδρόμου τους ευχαρίστησε για την αποδοχή του διορισμού σε μια επιτροπή όπου συμμετέχουν εθελοντικά και αμισθί και για προθυμία τους να αφιερωθούν στο έργο της προώθησης της δημόσιας εθνικής Βιβλιοθήκης.
Τα μέλη της Επιτροπής, σε συνεργασία και με τον διευθυντή της Κυπριακής Βιβλιοθήκης Δημήτρη Νικολάου, θα αποτελέσουν την ειδική ομάδα με την οποία η πολιτεία φιλοδοξεί να δώσει ώθηση στο από δεκαετίες τώρα οφειλόμενο προς την κοινωνία έργο της ανέγερσης της Βιβλιοθήκης Κύπρου. Ο ΥΠΠΑΝ δεν δίστασε να αναγνωρίσει ότι η σχετική δέσμευση της Πολιτείας για τη δημιουργία μιας σύγχρονης κρατικής βιβλιοθήκης εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες.
«Καταρχάς θα πω ότι δεν υπάρχει αμφιβολία πως πρέπει να ενισχύσουμε την πολιτιστική παρέμβαση της Πολιτείας» σημείωσε, προσθέτοντας ότι το Βιβλίο και η ανάγνωση κατέχουν μια κεντρική θέση στο πολιτιστικό γίγνεσθαι. «Ίσως μάλιστα να μπορεί κατά κάποιο τρόπο να θεωρηθεί το βιβλίο και η φιλαναγνωσία και ως προϋπόθεση για την εν γένει πολιτιστική ανάπτυξη και δημιουργία. Και δεν αλλάζει κάτι το γεγονός ότι λειτουργούμε πλέον στην ψηφιακή εποχή» πρόσθεσε ο Υπουργός.
Υστερεί το κυπριακό κοινό
Σύμφωνα με τις τελευταίες πανευρωπαϊκές έρευνες και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, φαίνεται ότι το κυπριακό κοινό υστερεί όσον αφορά τη συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες και μεταξύ αυτών και στη σχέση του με το βιβλίο, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους ευρωπαίους. Σύμφωνα με τον Πρ. Προδρόμου, τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αισθητή πρόοδος, αλλά στον τομέα του βιβλίου «και πρέπει και θέλουμε να κάνουμε περισσότερα». Ο Υπουργός αναγνώρισε ότι δεν νοείται η Κύπρος, μια από τις χώρες της Ευρώπης με το μεγαλύτερο βάθος μέσα στην Ιστορία να μη διαθέτει ένα σύγχρονο Μουσείο και μια Βιβλιοθήκη. «Το Μουσείο βρίσκεται σε διαδικασία υλοποίησης. Φιλοδοξούμε τώρα να μπει στην ίδια τροχιά και η Κυπριακή Βιβλιοθήκη».
Ανεπαρκής στέγαση
Μέχρι τώρα η Κυπριακή Βιβλιοθήκη, άγνωστη στο μεγαλύτερο μέρος του κοινού, στεγάζεται -προσωρινά, πρόχειρα και σίγουρα ανεπαρκώς- σε τέσσερα διαφορετικά κτήρια.
- Το ιδιόκτητο παλιό κτήριο στον προμαχώνα Ντ’ Αβίλα, πίσω από το παλιό κεντρικό ταχυδρομείο (κτήριο εντελώς ακατάλληλο), όπου υπάρχει το δανειστικό τμήμα, το τμήμα περιοδικού τύπου και έκδοσης διεθνών σειριακών αριθμών,
- το ενοικιαζόμενο εμβληματικό -αλλά με πολύ περιορισμένο χώρο- κτήριο στην Πλατεία Φανερωμένης όπου φιλοξενείται το Αναγνωστήριο και το Τμήμα Αναφοράς,
- το κτήριο που στεγάζει τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες όπου βρίσκεται η Μονάδα Ψηφιοποίησης, η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Europeana, η Μονάδα Κυπριακής Βιβλιογραφίας και η μονάδα υποστήριξης βιβλιοθηκών,
- το ενοικιαζόμενο κτήριο δίπλα από το Κυβερνητικό Τυπογραφείο που λειτουργεί ως αποθηκευτικός χώρος και εργαστήριο συντήρησης βιβλίων.
Η χωροθέτηση της νέας Κυπριακής Βιβλιοθήκης
Στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο όπου ο Πρόδρομος συμμετείχε ως ΥΠΠΑΝ στις 4 Δεκεμβρίου 2019, εγκρίθηκε η χωροθέτηση κτηρίου της Κυπριακής Βιβλιοθήκης σε χώρο περίπου 3000 τ.μ. Ο χώρος αυτός βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της πρωτεύουσας και εφάπτεται της Λεωφόρου Βύρωνος. Έχει ετοιμαστεί από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες, τη διεύθυνση της Κ.Β. και την προηγούμενη Συμβουλευτική Επιτροπή μελέτη έργου για την ανέγερση της Βιβλιοθήκης (PCN) η οποία κι έχει εγκριθεί. Ο σχεδιασμός προβλέπει κτήριο συνολικού εμβαδού 4288 τ.μ. που θα εκταθεί σε έξι ορόφους, τέσσερις υπέργειους και δυο υπόγειους. Σύμφωνα με τον ΥΠΠΑΝ, προβλέπει την κάλυψη των αναγκών για 30 χρόνια, λαμβάνοντας βέβαια υπόψη και τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται από τη ψηφιακή τεχνολογία και τις ηλεκτρονικές εκδόσεις.
«Παρά τις μεγάλες ανάγκες εξοικονομήσεων, εξαιτίας των εξαιρετικών προκλήσεων και αναγκών των ημερών μας, υπάρχει ένα κονδύλι για να προχωρήσουν οι προκαταρκτικές μελέτες και θέτουμε ως στόχο να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις και να προχωρήσουμε πλέον σε προκήρυξη του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού» σημείωσε. Αυτή η προσπάθεια θα συνεχιστεί και με τη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού, η οποία αναμένεται με την έγκριση της σχετικής νομοθετικής πρότασης που βρίσκεται στη Βουλή.
Κ. Χαραλαμπίδης: Δομικό στοιχείο του κράτους η δημόσια βιβλιοθήκη
Ο Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Κυπριακής Βιβλιοθήκης, Κυριάκος Χαραλαμπίδης, είπε ότι η δημιουργία μιας δημόσιας βιβλιοθήκης έχει μεγάλη σημασία και είναι δομικό στοιχείο του ίδιου του κράτους, όπως είναι η Ακαδημία, το τελευταίο πρόσφατο παράδειγμα, που συνιστά υποστασιακό στοιχείο της δομής του κράτους.
«Επομένως, εμείς που έχουμε διοριστεί από το κράτος γι΄ αυτή τη δουλειά, και τους ευχαριστούμε για την τιμή που μας έκαναν, σας δίνουμε την υπόσχεση ότι θα δουλέψουμε με όλη μας την αίσθηση ευθύνης και τον ενθουσιασμό για να πετύχει αυτό το όραμα, διότι χωρίς όραμα δεν μπορεί να υπάρξει εξέλιξη σε ένα τόπο. Το όραμα το δικό μας στηρίζεται στο ότι θέλουμε να δημιουργήσουμε μια βιβλιοθήκη με μοντέρνες, σύγχρονες προδιαγραφές που να ανταποκρίνεται ακριβώς στο κάλεσμα της νέας εποχής», πρόσθεσε.
Ο Κ. Χαραλαμπίδης είπε ότι μια βιβλιοθήκη δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο εις το να είναι ένας χώρος συγκέντρωσης βιβλίων αποθηκευτικός. «Έχει διαμορφωθεί πια ένα νέο πλαίσιο δημιουργίας των βιβλιοθηκών σε παγκόσμια κλίμακα, όπου πλέον η ίδια η βιβλιοθήκη έχει τη δυνατότητα να αναμορφώνεται και να εκσυγχρονίζεται, ανταποκρινόμενη σε νέα δεδομένα της εποχής, όπως είναι για παράδειγμα η σύγχρονη τεχνογνωσία, οι χάρτες, τα αρχεία, οι φωτογραφίες, τα eBooks, ο νέος τρόπος προσέλκυσης του αναγνώστη και διαμόρφωσης του αναγνώστη, γιατί θα ξεκινήσουμε και από αυτό το σημείο, το σημείο μηδέν ας πούμε της ιστορίας μας, της αναγνωστικής, όπου πρέπει να φέρουμε τον αναγνώστη εντός της βιβλιοθήκης και να είναι και δημιουργικός, συνεργός δηλαδή μέσα στο χώρο της βιβλιοθήκης, όπου θα υπάρχει και αίθουσα διαλέξεων και εκθέσεων, κ.ο.κ.», συμπλήρωσε.
Δηλαδή, συνέχισε, μια σύγχρονη βιβλιοθήκη, η οποία θα πρέπει να στηριχθεί στο κτήριο που θα ανεγερθεί, το οποίο κτήριο θα συγχρονιστεί με βάση τα δεδομένα των απαιτήσεων για τη σύγχρονη βιβλιοθήκη.
«Οι συνάδελφοι μου και εγώ αισθανόμαστε βαρύ αυτό το χρέος, αλλά με πολύ μεγάλη χαρά ανταποκρινόμαστε στο κάλεσμα και στην επιταγή θα έλεγα, γιατί το κράτος περιμένει από τους ανθρώπους που μπορούν με το δικό τους τρόπο ο καθένας να προσφέρει, να το πράξει. Και όπως θα διαπιστώσατε, η Επιτροπή μας θα αποτελείται από ποικίλους συντελεστές, δηλαδή νομικούς, συγγραφείς, αρχιτέκτονες, σχετιζόμενους με τις εκδόσεις, εκδότες, κ.ο.κ., και αυτό θα μας βοηθήσει στο να αλληλοσυμπληρωνόμαστε και με τακτικές συνεδρίες που θα επιχειρήσουμε να έχουμε επί μηνιαίας βάσεως, θα αναθεωρούμε και θα προσθέτουμε τα νέα στοιχεία για την επίτευξη του υψηλού αυτού στόχου, να έχουμε μια σύγχρονη βιβλιοθήκη, υψηλών προδιαγραφών που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής μας», κατέληξε.