Ο κύβος ερρίφθη. Το νομοσχέδιο για την ίδρυση του Υφυπουργείου Πολιτισμού έχει κατατεθεί στη Βουλή και αναμένεται να τεθεί ισχύ εντός του 2021. Οι επόμενες εβδομάδες μέχρι και την ψήφισή του προβλέπονται «καυτές», καθώς το ζητούμενο είναι η σύσταση της αυτόνομης δομής που θα ασχοληθεί εξ ολοκλήρου και συστηματικά με τον πολιτισμό να γίνει με τα απαραίτητα εφόδια για τη σωστή της λειτουργία.

Στα σχετικά ενημερωτικά σημειώματα το ΥΠΠΑΝ διατείνεται ότι ο κοινωνικός διάλογος έλαβε χώρα το δίμηνο Σεπτεμβρίου- Νοεμβρίου 2020 κι ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε με τη σύμφωνη γνώμη όλων των εμπλεκόμενων. Ωστόσο, οι απόψεις που εξέφρασαν οι εμπλεκόμενοι φορείς δεν υπάρχουν καταγεγραμμένες ή κατατεθειμένες.

Στο υπό ίδρυση Υφυπουργείο θα συγκεντρωθούν όλες οι σχετικές αρμοδιότητες, οι οποίες ασκούνταν πριν, από διαφορετικά τμήματα και υπηρεσίες. Συγκεντρώνονται και συστηματοποιούνται η λειτουργία και οι αρμοδιότητες των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, του Τμήματος Αρχαιοτήτων, της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας και μέρος της δραστηριότητας του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου. Συγκεκριμένα η Θεατρική Ανάπτυξη περνά πλέον στην αρμοδιότητα του Υφυπουργείου κι αυτό δεν αφορά μόνο τη διαχείριση της χορηγίας του ελεύθερου θεάτρου.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ίδρυση του Υφυπουργείου Πολιτισμού και ο διορισμός Υφυπουργού παρά τω Προέδρω σε θέματα πολιτισμού. Εκτιμάται ότι η λειτουργία του προτεινόμενου θεσμού «θα συμβάλει στον βέλτιστο συντονισμό και στη συστηματική πολιτική διαχείριση των σχετικών με τον πολιτισμό δραστηριοτήτων». Κρίνεται επωφελές ν’ αναπτυχθεί συστηματικά η πολιτιστική διπλωματία και ο πολιτιστικός τουρισμός, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία και Υφυπουργεία.

Οι ανάγκες στελέχωσης θα καλυφθούν σε αρχικό στάδιο με παραχωρήσεις υπηρεσιών δημόσιων υπαλλήλων, όπου αυτό κριθεί αναγκαίο και υπάρχει δυνατότητα. Στο πλαίσιο της σωστής οργάνωσης και εύρυθμης λειτουργίας, το Υπουργικό Συμβούλιο θα εξουσιοδοτήσει τον Υφυπουργό Πολιτισμού, όταν διορισθεί, να προχωρήσει, σε μεταγενέστερο στάδιο, με την υποβολή σχετικού αιτήματος προς το Υπουργείο Οικονομικών για τη δημιουργία τυχόν πρόσθετων θέσεων. Τονίζεται, πάντως, ότι η δημιουργία των Υφυπουργείων πρέπει να είναι εντός των ορίων δαπανών των αρμόδιων Υπουργείων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Άποψη- Υφυπουργείο Αλχημείας;

Οι αρμοδιότητες του Υφυπουργείου

Μεταξύ των αρμοδιοτήτων του υπό ίδρυση Υφυπουργείου είναι οι εξής:

  • χάραξη και εφαρμογή εθνικής στρατηγικής και πολιτικής για διαχείριση και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας
  • ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου
  • διαχείριση αρχαιοτήτων και αρχαιολογικών χώρων, μουσείων και τη διεξαγωγή ερευνών και ανασκαφών
  • καταγραφή και αποδελτίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς στις κατεχόμενες περιοχές και προβολή της πραγματικής πολιτιστικής τους ταυτότητας
  • διαχείριση ή και εποπτεία δημοσίων μουσείων, πινακοθηκών, βιβλιοθηκών και άλλων ανάλογων οργανισμών και ιδρυμάτων
  • ανάπτυξη πολιτικής για την ενθάρρυνση των εκδόσεων και του βιβλίου
  • προώθηση της κατάρτισης, εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και ενημέρωσης σε θέματα πολιτισμού
  • προώθηση και στήριξη επενδύσεων σε υποδομές
  • υλοποίηση πολιτικών που σχετίζονται με την ενίσχυση της καλλιτεχνικής δημιουργίας και την πρόσβαση και συμμετοχή στην πολιτιστική ζωή
  • προαγωγή της θεατρικής τέχνης, διαμόρφωση πολιτικής και την ανάπτυξη προγραμμάτων και κινήτρων για στήριξη της θεατρικής δημιουργίας και ανάπτυξης με δυνατότητα συνεργασίας με τον ΘΟΚ
  • καλλιέργεια θεατρικής παιδείας και ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ του κυπριακού θεάτρου και του θεάτρου άλλων χωρών
  • παροχή χορηγιών και υποστηρικτικών δομών σε επαγγελματικές ομάδες ή θιάσους για θεατρικές δημιουργίες και ή παραστάσεις δυνάμει συγκεκριμένων σχεδίων και κινήτρων 
  • ανάπτυξη πολιτικής αποκέντρωσης
  • διεξαγωγή ερευνών και μελετών και δημιουργία αρχείων σχετικά με την καλλιτεχνική δημιουργία και την παράδοση
  • διενέργεια διαγωνισμών και απονομή βραβείων
  • αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ταμείων
  • ανάπτυξη πολιτιστικών συνεργασιών με άλλα κράτη
  • ανάπτυξη οργανωμένης στρατηγικής πολιτιστικής
  • εποπτεία πολιτιστικών θεμάτων και συνεργασία με άλλα τμήματα, υπηρεσίες και οργανισμούς
  • προβολή και ανάπτυξη της λαϊκής τέχνης
  • συνεχής αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός της δομής και των υπηρεσιών, καθώς και προώθηση της καινοτομίας στον χώρο του πολιτισμού

Στελέχωση και λειτουργία

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού έχει την πολιτική εποπτεία του Υφυπουργείου, αλλά και του ΘΟΚ, καθώς επίσης την πολιτική εκπροσώπηση της Δημοκρατίας σε όργανα και θεσμούς της ΕΕ και σε διεθνείς οργανισμούς, την έκδοση εγκυκλίων και οδηγιών, αλλά και την προπαρασκευαστική εργασία για υποβολή στους Υπουργούς αναλόγως του θέματος νομοσχεδίων και προσχεδίων Κανονισμών που αφορούν εξουσίες ή καθήκοντα που του ανατίθενται.

Ο Υφυπουργός αποτελεί τον πολιτικό προϊστάμενο και την αρμόδια αρχή για τους υπαλλήλους του Υφυπουργείου, ο οποίος ενεργεί μέσω του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου, κατ’ αναλογία των αρμοδιοτήτων που έχουν οι Υπουργοί για το προσωπικό των Υπουργείων τους. Ο Γενικός Διευθυντής είναι ο αρμόδιος λειτουργός για την άσκηση διοίκησης.

Η αποζημίωση του Υφυπουργού είναι του ιδίου ύψους με την προβλεπόμενη αποζημίωση για τους Υπουργούς και απολαμβάνει των ίδιων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. Ο Υφυπουργός δύναται να υποβάλλει προτάσεις προς το Υπουργικό Συμβούλιο και να παρίσταται στις συνεδρίες που αφορούν θέματα για τα οποία του ανατίθεται η αρμοδιότητα, χωρίς όμως να συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Οι μόνιμοι υπάλληλοι, οι εργοδοτούμενοι αορίστου χρόνου και οι εργοδοτούμενοι ορισμένου χρόνου των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, του Τμήματος Αρχαιοτήτων και της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας μεταφέρονται υπό την υφιστάμενη δομή θέσεων και εφεξής αποτελούν υπαλλήλους του Υφυπουργείου. Κάθε υπάλληλος που μεταφέρεται διατηρεί τη μισθολογική του κλίμακα, περιλαμβανομένων και προσωπικών ρυθμίσεων.

Τι γίνεται με τους λειτουργούς του ΘΟΚ

Δύο θέσεις διοικητικών λειτουργών του ΘΟΚ μεταφέρονται στο Υφυπουργείο Πολιτισμού για να ασχοληθούν με τη θεατρική ανάπτυξη. Εφεξής αποτελούν μέρος και εντάσσονται στη δομή και το οργανόγραμμα του Υφυπουργείου. Οι θέσεις που μεταφέρονται εντάσσονται σε νέα εδάφια του κρατικού προϋπολογισμού και υπάγονται στο Τμήμα Πολιτιστικών Υπηρεσιών.

Σημειώνεται ότι κάθε υπάλληλος του ΘΟΚ πριν από τη μεταφορά του και εντός ενός μηνός από την κοινοποίηση των όρων υπηρεσίας του, δύναται να δηλώσει ανέκκλητα και εγγράφως προς τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου ότι δεν επιθυμεί τη μεταφορά του. Πάντως, κάθε μόνιμος υπάλληλος του ΘΟΚ που μεταφέρεται απολαύει όλων των δικαιωμάτων και ωφελημάτων κι έχει όλες τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα των δημόσιων υπαλλήλων. Ανάλογα, κάθε υπάλληλος αορίστου χρόνου απολαύει όλων των δικαιωμάτων και ωφελημάτων κι έχει όλες τις υποχρεώσεις και καθήκοντα των εργοδοτουμένων αορίστου χρόνου στη δημόσια υπηρεσία.