Μέσα σε κάτι παλιές κούτες, βρήκα μερικά cds μίας από τις σπουδαιότερες jazz φωνές της ελληνικής δισκογραφίας. Και τη θυμήθηκα.
Αυτή η συνάντηση έγινε πριν από δώδεκα χρόνια – στην πλατεία της Αγίας Παρασκευής. Ήξερα τι είδους ερμηνεύτρια είχα μπροστά μου –καταλάβαινε κι εκείνη πως θα μπορούσε να αφήσει μία μικρή χαραμάδα εξομολογητικής διάθεσης, αν και ποτέ δεν το συνήθιζε, παρά τις «εξωστρεφείς» επιτυχίες της κατά καιρούς: «Μια περιπέτεια», «Άσε με να φύγω», «Πόσο γλυκά με σκοτώνεις», «Δεν είναι έτσι η αγάπη», «Μονά ζυγά», «Μη μ’ αγγίζεις, μη», «Δίδυμα φεγγάρια», «Κανένα πρόβλημα», «Χτυπάει η βροχή», «Μελαγχολία», «Μαγκανοπήγαδο», «Αλλιώτικος νόμος» κ.ά. Θυμάμαι πως, περίπου, εκείνη την περίοδο, είχε κυκλοφορήσει κι η φήμη για την άσχημη κατάσταση υγείας της Τζένης Βάνου –της πιο αδικημένης και πιο «ακριβής» φωνής του ελληνικού τραγουδιού. Για πολλή ώρα, θυμάμαι πόσο γενναιόδωρη υπήρξε η Αλέκα Κανελλίδου στις λέξεις της για εκείνην και πως προτιμούσε να μιλάει για τη συνάδελφό της (στην κυριολεξία) παρά για τον εαυτό της, κάνοντας αυθαίρετες συγκρίσεις: «Νομίζω πως εγώ έχω απλά μία καλή φωνή…».
«Δεν είμαι από τις τραγουδίστριες που αρέσουν σε όλο τον κόσμο. Αρέσω σε κάποιους. Δεν είμαι πάντως μία τραγουδίστρια που θα πιάσει όλο τον κόσμο, τη μάζα –και ούτε το επεδίωκα ποτέ. Γι’ αυτό και πάντα οι χώροι που επέλεγα να δουλέψω ήταν μικροί –υπήρχε ένα κοινό που επέλεγε τι να ακούσει, τι να περιμένει από εμένα. Ξέρετε, υπάρχει πολύ τσιφτετέλι στην Ελλάδα -χωρίς να θέλω να το υποτιμήσω- αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Βεβαίως έχω μετανιώσει για επιλογές μου, τι είμαι εγώ; Η αλάνθαστη; Και ρεπερτορίου και χώρου. Κάνω 40 χρόνια αυτή τη δουλειά, δεν μπορεί να μη συμβεί να μετανιώνουμε για κάποιες από τις επιλογές μας, δεν γίνεται».
«Θέλει προσπάθεια να βγάζεις απ’ έξω τον ξινό σου εαυτό, γιατί πρέπει να έχεις μπροστά σου τον καλοπροαίρετό σου εαυτό που ακούει τον άλλον, γίνεται φίλος με τον κόσμο και δημιουργεί αγάπη. Δεν μιλάμε μόνο για τον έρωτα, αν και έχω ζήσει μεγάλους έρωτες. Αρκετοί από αυτούς, βέβαια, ήτανε επώδυνοι. Ακούστε, εμείς οι γυναίκες όταν ζήσουμε ένα μεγάλο έρωτα και χωρίσουμε, δεν μπορούμε την άλλη μέρα να βρούμε τον επόμενο, αργούμε λίγο σ’ αυτό το θέμα σε σχέση με τους άντρες. Δεν αντικαθιστούμε εύκολα. Εγώ πάντως ποτέ δεν θυμάμαι να φώναζα για τη λύπη ή την απώλειά μου –άλλωστε η ζωή είναι ένα σωρό απώλειες. Το τραγούδι, ωστόσο, με γιάτρευε. Απ’ όλα».
«Κατά βάση είμαι μοναχικό άτομο, όχι όμως μελαγχολικό –δηλαδή, μπορώ να τα βγάλω πέρα με τον εαυτό μου, μπορώ να με κάνω παρέα, μπορώ να ζήσω και μόνη μου. Ο γιος μου μεγάλωσε πια, τώρα ζω μόνη στο σπίτι. Αυτό είναι η πλήρης ελευθερία. Απολαμβάνω τη μοναξιά μου, μου αρέσει. Τη στιγμή που δεν συμβαίνει αυτό, ανοίγω την πόρτα και βγαίνω έξω. Η ευτυχία, άλλωστε, δεν είναι κάτι που το παίρνουμε αγκαλιά και περπατάμε μαζί της –μόνοι μας τη γεννάμε και μόνοι μας τη δημιουργούμε. Απλώς πρέπει να αφεθούμε σ’ αυτήν».
«Ποτέ δεν ήμουνα καριερίστρια, με την έννοια που το λένε σήμερα οι περισσότεροι. Δεν έχω κάνει “θυσίες” για το τραγούδι, απλώς έχανα τα πρωινά της ζωής μου, αυτό που βρίσκω τώρα. Γεννήθηκα στην Πλάκα, πλατεία Φιλομούσου Εταιρείας, εκεί που είναι σήμερα το “Zoom” και ο “Ζυγός”. Εκεί μεγάλωσα. Λόγω του πατέρα μου, που ήταν βιολιστής, ξεκίνησα από πολύ μικρή με το τραγούδι, ως φυσική συνέχεια. Τυχαία ξεκίνησα να τραγουδώ. Ο πατέρας μου ήταν η “γέφυρα” ανάμεσα σε μένα και στη μουσική, με γνώρισε σε μουσικούς και καλλιτέχνες, με πήγαινε σε εκδηλώσεις που έπαιζε, μου γνώριζε κόσμο. Ξεκίνησα για να σπουδάσω ψυχολογία, είχα όμως ντουμπλάρει τη Ζωή Λάσκαρη στο “Crazy Girl” – εξυπηρέτησα τότε τον Πλέσσα επειδή είχα άνεση στα Αγγλικά- κάποιος μουσικός είπε στον πατέρα μου “θέλουμε μία τραγουδίστρια για την Αθηναία”, και πήγα εγώ, σαν παιχνίδι. Ποτέ πάντως δεν θυμάμαι τον εαυτό μου να μη διαβάζω μουσική, να μην ακούω τραγούδια και μελωδίες –έτσι ζούσα. Δεν είπα “άντε να βγω σε αυτό το επάγγελμα για να βγάλω λεφτά”. Ποτέ! Στην πορεία, το τραγούδι ήτανε καθαρά κάτι βιοποριστικό για μένα, συνδυασμένο με την Τέχνη του. Το ένα, άλλωστε, δεν αποκλείει το άλλο. Σήμερα μπορώ και ζω από το τραγούδι –δεν έγινα πλούσια, αλλά μπορώ να ζω. Ούτως ή άλλως είμαι ολιγαρκής, ζω με λίγα και καλά, με πράγματα που έχουν ποιότητα».
«Φοβάμαι τον θάνατο, αλλά όταν αρχίζεις να μεγαλώνεις ακόμη και αυτή την έννοια του θανάτου τ βλέπεις διαφορετικά –δεν εξοικειώνεσαι, αλλά όταν έχουν ήδη φύγει δικοί σου άνθρωποι δεν σου φαίνεται και πολύ τρομερό αυτό το πράγμα. Απολαμβάνω την ηλικία μου, μια χαρά είμαι. Η ηλικία κερδίζεται, δεν χαρίζεται –απολαμβάνω τους κόπους μου. Δεν γυρίζω ποτέ στο παρελθόν και δεν μου αρέσει καθόλου η παρελθοντολογία. Ζω το παρόν. Θέλω να έχω την ησυχία μου και αυτά που αγαπάω. Να είμαι καλά. Τι καλύτερο; Άλλωστε, για μένα οι ενδιαφέροντες άνθρωποι είναι αυτοί που ξέρουν τι θέλουν, που πιστεύουν στον εαυτό τους, που δεν στέκονται κάπου και ψάχνουν συνεχώς το καλύτερο. Ένας άνθρωπος ο οποίος ασχολείται με τις Τέχνες και τις κυνηγάει, ακόμη και αν δεν είναι ο ίδιος καλλιτέχνης, αποκλείεται να μην είναι ενδιαφέρων».
Φιλελεύθερα, 30.8.2020.
xatzigeorgiou@yahoo.com
