Είναι πολύ παράξενο το πώς λειτουργεί, τελικά, το μυαλό μας. Και η μνήμη, ακόμα και σε εκείνους που περηφανεύονται ότι θυμούνται τα πάντα, παίζει συχνά πολύ παράξενα παιχνίδια. Η στήλη, αυτή τη φορά, είναι καρπός κάποιων τελείως απροσδόκητων συνειρμών. Αλλά θα προσπαθήσω να βάλω τα πράγματα σε μια τάξη…
 
Τον γιο μου τον λένε Λεωνίδα. Το ξεκαθαρίζω από μιας αρχής αυτό, για να αποφύγω στη συνέχεια να επαναλαμβάνω ο γιος μου και ο γιος μου… Ο Λεωνίδας, λοιπόν, είναι γυμναστής και υπήρξε αθλητής ξιφασκίας. Όταν αποσύρθηκε από το άθλημα, έγινε προπονητής ξιφασκίας και τα τελευταία χρόνια είναι βοηθός του Δημήτρη Κάζαγλη, Ομοσπονδιακού Προπονητή της (ελληνικής) Εθνικής Ομάδας Ξιφασκίας σε Αμαξίδιο και της αντίστοιχης του Παναθηναϊκού. Ναι, καλά καταλάβατε. Ο Δημήτρης και ο Λεωνίδας προπονούν νέους και λίγο μεγαλύτερους άντρες και γυναίκες με κάποια κινητική αναπηρία, περισσότερο ή λιγότερο σοβαρή, συνεπεία είτε τραυματισμού, είτε ασθένειας, είτε ακρωτηριασμού.
 
Δεν έχω εδώ την άδεια να σας εξιστορήσω τις συγκλονιστικές ιστορίες που καθένα από τα παιδιά αυτά έχει να αφηγηθεί. Αρκεί μόνο να πω για όλους ανεξαιρέτως ότι η χαρά της ζωής που εκπέμπουν μπορεί να δώσει μαθήματα πολύτιμα σε όλους, επίσης ανεξαιρέτως, τους «αρτιμελείς». Εισέπραξα βλέμματα απορίας, συγκατάβασης, ακόμα και… οίκτου όταν, το 2004, δεν πήγα να παρακολουθήσω ούτε μία μέρα τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, κι ας ζούσα τότε στην ίδια πόλη, αλλά προτίμησα, αμέσως μετά, να παρακολουθήσω τους Παραολυμπιακούς. Κι εκεί έζησα, για πρώτη φορά, αυτό το κλίμα χαράς και συγκίνησης και ενθουσιασμού και πάθους και άμιλλας ευγενούς, που με έκανε έκτοτε πιστή οπαδό τους. Άρα; Αγαπάει κανείς ό,τι γνωρίζει!
 
Πριν από λίγες μέρες, ο Λεωνίδας μου έστειλε (άλλο) ένα βίντεο με τον Ίωνα, τον 16 μηνών γιο του, που τον παίρνει τακτικά μαζί του στις προπονήσεις, είτε ξιφασκίας ορθίων είτε σε αμαξίδιο. Αλλά αυτό το βίντεο ήταν τραβηγμένο στο σπίτι τους, μπροστά σε έναν καθρέφτη. Όπου έκπληκτη είδα τον Ίωνα να φοράει μόνος του στο κεφαλάκι του έναν μικρό κάλαθο σκουπιδιών από μεταλλικό πλέγμα –όπως ακριβώς φορούν τη μάσκα με το μεταλλικό πλέγμα οι αθλητές της ξιφασκίας– και, κρατώντας έναν εύκαμπτο πλαστικό χάρακα στο χέρι, να ξιφομαχεί. Αρχικά μαχόταν όρθιος. Κάποια στιγμή, όμως, κάθισε στο πάτωμα, όπου συνέχισε ανενόχλητος να μάχεται με το ίδιο πάθος, αντιγράφοντας με ακρίβεια τις κινήσεις των αθλητών της ξιφασκίας σε αμαξίδιο. Αναμενόμενο, ίσως, αλλά και πολύ όμορφο. Γιατί αυτούς τους αθλητές, αρτιμελείς και μη, τους θεωρεί πρόσωπα οικεία και γι’ αυτό αγαπητά. Γιατί… αγαπάει κανείς ό,τι γνωρίζει!
 
Μα κάπου εκεί άρχισε να με παιδεύει αυτή η φράση: Αγαπάει κανείς ό,τι γνωρίζει! Την είχα ακούσει πρόσφατα, αλλά πού; Μέρες παιδευόμουν χωρίς αποτέλεσμα. Και ξαφνικά θυμήθηκα. Ήταν από μια επιστολή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, με αφορμή το βιβλίο δύο νέων από την Πάφο, του Γιάννη Σακέλλη και του Κυριάκου Μαργαρίτη. Άνοιξα το Ημερολόγιο του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου, όπου δημοσιεύεται η εν λόγω επιστολή, και αναζήτησα τη φράση. Και διάβασα: «Απευθυνόμενοι εις τους νέους οι οποίοι ευρίσκονται ανάμεσά σας, λέγομεν πως τελικώς γνωρίζομεν ό,τι αγαπώμεν». Ακριβώς το ανάποδο από αυτό που θυμόμουν. Όμως σωστό κι αυτό…
 
Τελικά, ποιος είναι ο Άλλος που πρέπει να γνωρίσουμε για να τον αγαπήσουμε ή πρέπει να τον αγαπήσουμε για να τον γνωρίσουμε; Σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς, οι Άλλοι γύρω μας πληθαίνουν. Ένα άτομο με αναπηρία, την όποια αναπηρία, είναι Άλλος. Ένα άτομο με διαφορετική αισθητική ή με διαφορετικές διατροφικές συνήθειες είναι Άλλος. Και ένα άτομο με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό, κι αυτό Άλλος είναι. Και με διαφορετικό θρήσκευμα. Και με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις. Και με διαφορετική γλώσσα. Και με διαφορετική χώρα καταγωγής… Πόση μοναξιά, τελικά, με τόσους Άλλους απέναντί μας! Γιατί απέναντι στον Άλλο, τον όποιο Άλλο, αν δεν είμαστε εχθρικοί, αμήχανοι τουλάχιστον είμαστε. Αγνοώντας συχνά ότι κάποιες φορές είμαστε ή υπήρξαμε Εμείς οι ίδιοι Άλλοι για κάποιους άλλους.
 
Αντιγράφω από το κείμενο του Κυριάκου Μαργαρίτη: «…ομολόγησα ότι τίποτε δεν έμεινε ανθρώπινο που να μου γίνεται ξένο, στην κλίμακα του κοινού χαλασμού, που ο καθένας πασχίζει να τη διασχίσει, για να φτάσει από το κτήνος μέχρι τον άγγελο, για να ξεπεράσει τον Άνθρωπο και να μπει στον Νυμφίο. […] Με το Φανάρι, ωστόσο, στην τσέπη, στο στήθος μου, φοβάμαι λιγότερο, και βρίσκω τον ρυθμό που οδηγεί στην αγάπη. Τυλιγμένος από το σούρουπο, αυτή την ώρα που καταργεί τα διλήμματα, αφουγκράζομαι την κλίμακα των χρωμάτων και διακρίνω τη μουσική στον ορίζοντα. Με στεντόρειο ψιθυρισμό, θέλω να αναγγείλω ότι δεν υφίστανται όσα αναιδώς αποκαλούμε αντιθέσεις, δεν υφίστανται! Καθώς ο ήλιος σκεπάζει το φεγγάρι που μόλις γεννήθηκε, ξέρω ότι όλα όσα υπάρχουν, και υπήρξαν, και θα υπάρξουν, διατελούν μεταξύ τους σε ερωτική περιχώρηση».
 
Στο βιβλίο των Γιάννη Σακέλλη και Κυριάκου Μαργαρίτη Fener/Φανάρι. Το κυοφορούμενο φως (έκδοση του Κέντρου Τεχνών Κίμωνος), ο πρώτος συνεισφέρει, εκτός από τις φωτογραφίες, δεκατρία έξοχα ασπρόμαυρα σχέδια που αποτυπώνουν κτήρια και γειτονιές της συνοικίας του Φαναρίου, ενώ ο δεύτερος ένα κείμενο που αξίζει να διαβαστεί σαν προσευχή, ακόμα κι αν δεν ξέρεις σε ποιον Θεό να την απευθύνεις.
 
Στο φετινό Ημερολόγιο του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου περιλαμβάνονται μαρτυρίες από χειρόγραφα τριών Μικρασιατών πρώτης γενιάς, καθώς και μαρτυρίες για Μικρασιάτες εκπαιδευτικούς που, εκτός από τη Μικρά Ασία, έζησαν, έδρασαν και δίδαξαν και στην Κύπρο.
 
ΥΓ: Πριν από λίγες μέρες (14-16 Φεβρουαρίου) διεξήχθη στην Ουγγαρία το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο Ξιαφασκίας με αμαξίδιο, όπου οι Έλληνες αθλητές (Πάνος Τριανταφύλλου, Βασίλης Ντούνης, Γεράσιμος Πυλαρινός) κέρδισαν στα ομαδικά το αργυρό μετάλλιο στη Σπάθη. Στους ίδιους αγώνες ο Γουισάμ Σάμι, ένας 29χρονος Ιρακινός, πολιτικός πρόσφυγας στην Ελλάδα, κατέκτησε τις δύο πρώτες νίκες του, βάζοντας ένα λιθαράκι στο όνειρο (και την ελπίδα) να είναι το καλοκαίρι στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο. Τον προπονεί ο Λεωνίδας. Κι αυτόν κυρίως αντιγράφει ο Ίωνας, που ήταν η αφορμή για τη σημερινή μου στήλη.
 
Φωτογραφία: Για πολλούς λόγους και σε πολλούς τόπους Άλλος. Ο Γουισάμ εγκατέλειψε το Ιράκ όταν ο ISIS σκότωσε τον 21 χρόνων αδελφό του, που ήταν αστυνομικός. Άρχισε να προπονείται στην ξιφασκία πριν από δύο χρόνια και είναι μέλος της Ομάδας Προσφύγων της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής.