Στην Κύπρο επέστρεψαν 48 αρχαιότητες που βρίσκονταν επί δεκαετίες σε ιδιωτική συλλογή στην Ελλάδα, μετά από διαδικασία που κινήθηκε από τους κληρονόμους του συλλέκτη και ολοκληρώθηκε με τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών.
Πρόκειται για αγγεία και ασβεστολιθικά ειδώλια που χρονολογούνται από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως και τη Μεσαιωνική περίοδο. Οι αρχαιότητες παραδόθηκαν τη Δευτέρα στο Κυπριακό Μουσείο από την Υπουργό Πολιτισμού της Ελλάδας Λίνα Μενδώνη στην Υφυπουργό Πολιτισμού της Κύπρου Βασιλική Κασσιανίδου, στο πλαίσιο επίσημης τελετής.
Σύμφωνα με το Υφυπουργείο Πολιτισμού, τα αντικείμενα είχαν αποκτηθεί στην Κύπρο κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Μετά τον θάνατο του συλλέκτη, οι κληρονόμοι του τα παρέδωσαν στο ελληνικό κράτος, προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα επιστροφής τους στη χώρα προέλευσής τους.
Η υπόθεση δεν αφορά προϊόντα πρόσφατης αρχαιοκαπηλίας ούτε αντικείμενα που εντοπίστηκαν ύστερα από αστυνομική έρευνα ή δικαστική διαδικασία. Αντιθέτως, η επιστροφή κατέστη δυνατή έπειτα από οικειοθελή παράδοση των αρχαιοτήτων από τους κληρονόμους και τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών Ελλάδας και Κύπρου.
Κατά την τελετή, η Λ. Κασσιανίδου χαρακτήρισε την επιστροφή των αρχαιοτήτων παράδειγμα εφαρμογής στην πράξη των αρχών προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του δικαιώματος των κοινωνιών να διατηρούν τη σχέση τους με την ιστορία και τη μνήμη τους. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην κοινή προσπάθεια Κύπρου και Ελλάδας για την προστασία και επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί από τον τόπο προέλευσής τους.
Από την πλευρά της, η Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι η επιστροφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Σύμβασης της UNESCO του 1970 για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, καθώς και της διμερούς συμφωνίας συνεργασίας που έχουν υπογράψει οι δύο χώρες στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η επιστροφή των 48 αντικειμένων προστίθεται σε μια σειρά επαναπατρισμών κυπριακών αρχαιοτήτων των τελευταίων ετών από χώρες της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη περίπτωση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς αφορά αντικείμενα που βρίσκονταν νόμιμα σε ιδιωτική κατοχή επί δεκαετίες και επεστράφησαν χωρίς δικαστική αντιδικία, ύστερα από πρωτοβουλία των ίδιων των κληρονόμων του συλλέκτη.
Οι αρχαιότητες θα ενταχθούν πλέον στις συλλογές του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ενώ αναμένεται να μελετηθούν και να τεκμηριωθούν περαιτέρω πριν από ενδεχόμενη μελλοντική έκθεσή τους στο κοινό.
Η επίσκεψη της Λίνας Μενδώνη στο Κυπριακό Μουσείο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της παρουσίας της στην Κύπρο για το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την τελετή επαναπατρισμού των αρχαιοτήτων, η Ελληνίδα υπουργός και η συνοδεία της ξεναγήθηκαν στις συλλογές του μουσείου και ενημερώθηκαν για τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη ενόψει της μελλοντικής μεταστέγασης των αρχαιοτήτων στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου, το οποίο ανεγείρεται στη Λευκωσία.
