Νέα στοιχεία για την οχύρωση της αρχαίας Αμαθούντας φέρνει στο φως η γαλλική αρχαιολογική αποστολή, η οποία αποκάλυψε τμήμα ισχυρού υστερορωμαϊκού τοίχου στην ακρόπολη της πόλης. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η κατασκευή φαίνεται να είχε αμυντικό χαρακτήρα και πιθανότατα προστάτευε την κορυφή της ακρόπολης και τη βασιλική που είχε διαδεχθεί το περίφημο ιερό της Αφροδίτης.
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της δεύτερης ανασκαφικής περιόδου (30 Μαρτίου – 24 Απριλίου 2026) της Γαλλικής Αρχαιολογικής Αποστολής Αμαθούντας, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο συνεργασίας της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, του Υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας και του Laboratoire HiSoMA της Λυών, υπό τη διεύθυνση της Άννας Καναβό.
Μετά τη γεωφυσική διασκόπηση της περιοχής το 2024, οι ανασκαφές άρχισαν το 2025. Τότε, στην Τομή 1 στο κέντρο περίπου του ανδήρου, αποκαλύφθηκε τμήμα τοίχου με κατεύθυνση Βορρά-Νότο, ο οποίος συνδεόταν με στρώμα κατάρρευσης που περιείχε καλά διατηρημένα κεραμίδια και άλλο υλικό της υστερορωμαϊκής περιόδου.
Κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο η Τομή 1 διευρύνθηκε και αποκαλύφθηκε ακόμη μεγαλύτερο τμήμα του τοίχου αυτού, ο οποίος βαίνει παράλληλα με το φυσικό άκρο του ανδήρου, ενώ το νότιο τμήμα του κάμπτεται ελαφρώς προς τα δυτικά.
Το μέγιστο πάχος του τοίχου φτάνει τα δύο μέτρα και το μέσο σωζόμενο ύψος τα 50 εκατοστά. Η ανατολική του πλευρά είναι κατασκευασμένη από μεγάλους γωνιόλιθους από ασβεστόλιθο, ενώ το γέμισμά του αποτελείται από μικρούς και μέτριους αργούς λίθους με συνδετικό υλικό τον πηλό.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ο τοίχος παρουσιάζει τουλάχιστον δύο οικοδομικές φάσεις. Ένας αρχικός τοίχος πάχους 1,35 μέτρων ενισχύθηκε μεταγενέστερα στην ανατολική του πλευρά με δεύτερη σειρά γωνιόλιθων και συμπλήρωση του κενού με αργούς λίθους.
Με τον τοίχο συνδέεται, στη δυτική του πλευρά, δάπεδο, μέρος του οποίου είχε στρωθεί με κεραμίδια πάνω σε υπόστρωμα χαλικιών. Με βάση τα ανασκαφικά δεδομένα, τόσο ο τοίχος όσο και το δάπεδο χρονολογούνται στην υστερορωμαϊκή περίοδο.
Στο στρώμα καταστροφής που ανασκάφηκε στην ανατολική πλευρά του τοίχου βρέθηκαν αρκετοί γωνιόλιθοι από την κατάρρευσή του, μερικοί από τους οποίους ήταν σε δεύτερη χρήση, δηλαδή είχαν επαναχρησιμοποιηθεί από παλαιότερα κτήρια. Εντοπίστηκαν επίσης πολλά κεραμίδια από κατάρρευση στέγης, καθώς και υπολείμματα πλιθαριών που φαίνεται να προέρχονται από την ανωδομή.
Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη σημασία του δυτικού ανδήρου κατά την υστερορωμαϊκή περίοδο. Ο τοίχος φαίνεται να είχε αμυντικό χαρακτήρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η απόκρημνη δυτική πλαγιά της ακρόπολης δεν θεωρούνταν από μόνη της επαρκής προστασία και απαιτούσε πρόσθετα οχυρωματικά μέτρα σε περιόδους κινδύνου.
Παράλληλα, σε δεύτερη τομή 5 x 5 μ. που ανοίχθηκε στο βόρειο πέρας του ανδήρου δεν εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, ωστόσο το γέμισμά της ήταν πλούσιο σε υλικό της Εποχής του Σιδήρου, προσθέτοντας νέα δεδομένα για τις παλαιότερες φάσεις χρήσης της περιοχής.
Η έρευνα θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια με στόχο να αποσαφηνιστεί το πλήρες σχέδιο της αμυντικής κατασκευής, η χρήση των χώρων που αναπτύσσονταν ανατολικά της, αλλά και το κατά πόσον τα υστερορωμαϊκά κατάλοιπα κατασκευάστηκαν πάνω σε παλαιότερες οικοδομικές φάσεις της αρχαίας Αμαθούντας.
