Φίλιππος Ζαννέττος & Δώρα Ευαγγελίδου, Στη Ρευμανία του 3013, Εκδόσεις bookworm, 2013.
Το βιβλίο, παρότι εκδόθηκε πριν 13 χρόνια, ήτοι την περίοδο εκείνη της χρηματοπιστωτικής εξαθλίωσης και της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης που γνώρισε ποτέ ο τόπος με τα δυσμενή παρελκόμενα των μνημονίων και των κοινωνικών παντοπωλείων, εντούτοις, τα αλληγορικά συμφραζόμενα και οι αιχμηρές προεκτάσεις των πολλαπλών του μηνυμάτων ηχούν επί των ημερών μας εξόχως επίκαιρα.
Καθότι τα λογοτεχνικά έργα, από τα μείζονα έως τα ελάσσονα, όταν διαμηνύουν διαχρονικές αλήθειες απαράγραπτων αρχών και αναλλοίωτων αξιών, παραμένουν εσαεί στο προσκήνιο της ζέουσας επικαιρότητας. Προεξαγγελτικός ήδη ο συνειρμός στην εύγλωττη σημειολογία του τίτλου, καθώς η μελλοντολογική επινόηση της χρονολογίας 3013 και η υπαινικτική γλωσσοπλασία της φανταστικής Ρευμανίας παραπέμπουν στη δυστοπική Ωκεανία και τον αναριθμητισμό 1984 του εμβληματικού μυθιστορήματος του Τζορτζ Όργουελ.
Το παραμύθι για μικρά και μεγάλα παιδιά, σύμφωνα με τον δηλωτικό υπότιτλο, δεν κινεί μόνο το εύληπτο ενδιαφέρον αμφότερων των ηλικιακών ομάδων, αλλά υπό την άμεση οπτική των ενηλίκων προσλαμβάνει νοηματικές διαστάσεις απομυθοποίησης σε σύζευξη με την ανατρεπτική κοσμογονία των καιρών μας, κυρίως με τα καθ’ ημάς ανεκλάλητα τεκταινόμενα της ηθικής κατάπτωσης και της κοινωνικής αλλοτρίωσης.
Οι συγγραφείς τής εν λόγω εικονογραφημένης ιστορίας Φίλιππος Ζαννέττος και Δώρα Ευαγγελίδου με ευφάνταστη ευρηματικότητα μεταφέρουν τους αναγνώστες στην πόλη, όπου δεν κατοικούν πλέον άνθρωποι και κάθε άλλη μορφή ζωής έχει εκλείψει, όπως φαίνεται από τα αριστοτεχνικά σχέδια της έγχρωμης εικαστικής φιλοτέχνησης του Ζαννέττου.
Σαφώς υπονοείται η ολοσχερής οικολογική καταστροφή και ο αφανισμός των εμβίων όντων, που έχουν διαδεχθεί τα ανθρωπόμορφα ρομπότ μιας υπό συνεχή εξέλιξη υψηλής τεχνολογίας, προφανώς, της διαδεδομένης σήμερα Τεχνητής Νοημοσύνης και των ανεπτυγμένων ανθρωποειδών της, όπως τη συλλαμβάνει, χωρίς να την κατονομάζει, το προβλεπτικό συγγραφικό αισθητήριο.
Κατ’ αρχήν, αξίζει να επισημανθεί η κυκλική δομή της αφήγησης, εφόσον το προοίμιο συμπίπτει με την επιλογική κορύφωση των επεισοδιακών δρώμενων, για να επιτείνει την περιέργεια της αναγνωστικής συνέχειας ως προς τους αποχρώντες λόγους του δραματικού τέλους. Μια πόλη άδεια δίχως καν να ξεμυτίζει ένα ρομπότ στις κατασκότεινες γειτονιές. Μισοφωτισμένοι μόνο οι κεντρικοί δρόμοι από τους προβολείς των φωτορομπότ.
Και οι Ρευμανοί σε απελπιστικό αδιέξοδο για το κακό που τους βρήκε μετά τη μεγάλη καταστροφή. Γιατί άραγε; Οι αιτίες αποκαλύπτονται μία προς μία μέσα από τις δόλιες πράξεις, τις ιδιοτελείς υποχθόνιες συμπαιγνίες, τις ψευδείς μαρτυρίες και τις υστερόβουλες συμπεριφορές των πρωταγωνιστών, που με εντεινόμενους ρυθμούς κινηματογραφικής δράσης συγκροτούν την πλοκή της εξελικτικής αναδιήγησης των προ δύο ετών γεγονότων.
Από τις πρώτες σελίδες οι συγγραφείς μάς παρουσιάζουν τις διοικητικές δομές στη Ρευμανία του Μηχανικού Βασιλείου, τον καταμερισμό ευθυνών στα εργαζόμενα ρομπότ και τις αρμοδιότητες των ηγετικών στελεχών της. Συγκεκριμένα, η πλειοψηφία των ρομπότ εργοδοτείται στις μπαταρίες και στη φάρμα κεραυνών, όπως η Ηλέκτρα, ονοματική συσχέτιση με τους ηλεκτροσυσσωρευτές, ενώ τα ρομπότ ασφαλείας και όσα έχουν πιο εξελιγμένο λογισμικό αναλαμβάνουν θέσεις-κλειδιά στο Διοικητήριο, το κέντρο λήψης αποφάσεων.
Η αστυνομία είναι ανύπαρκτη, δεδομένου ότι τα πάντα εποπτεύει και ελέγχει ο Μπιγκ Μπρέιν, ο Μεγάλος Εγκέφαλος, ένας άλλος Οργουελικός Μπιγκ Μπράδερ που ανελλιπώς παρακολουθεί όλους και όλα με κάμερες και μικρόφωνα. Αρχηγός στην πόλη ο πανίσχυρος Αη-Τόμικους, ένα παμπάλαιο ρομπότ από την εποχή των ανθρώπων, που είχε μόνο για τον εαυτό του λογισμικά και εφαρμογές, ανακαλώντας συντηρητικές ηγεσίες, παλαιότερα και σύγχρονα αυταρχικά καθεστώτα.
Τη νοοτροπία, όμως, των ρομπότ και την απόδοση στην εργασία τους θα αλλάξει η εφεύρεση της Σουπερμπαταρίας, οι πωλήσεις της οποίας αυξάνουν τόσο τα ενεργειακά αποθέματα, ώστε μειώνεται αισθητά ο εργασιακός ζήλος και εισάγονται ξένοι ρομποτοεργάτες, κτίζονται ουρανοξύστες και εργοστάσια, δημιουργώντας συνακόλουθα νέες θέσεις εργασίας.
Εξ ου και ο φίλος της Ηλέκτρας Ρέι θέλει να φύγει από τη Μαγνησία, μια άλλη Ρομποτόπολη, κατασκευής ίσως των μαγνητικών ρομπότ παιγνιδιών, για να βρει στη Ρευμανία πιο προσοδοφόρα δουλειά. Όταν όμως αποτυγχάνει στις εξετάσεις και δεν προσλαμβάνεται, η Ηλέκτρα θα πετύχει την πρόσληψή του εκβιάζοντας τον Ιντάκτο. Καθότι ήξερε ότι ο δήθεν ακέραιος της Διοίκησης, αλλά μόνο κατ’ όνομα, είχε απουσιάσει επί τρεις εβδομάδες από την εργασία του για δήθεν επισκευές εκατό Σουπερμπαταριών, ενώ ολοκαίνουργιες θα τις πουλούσε ακριβά, για να καρπωθεί το κέρδος.
Μια σειρά από επιπόλαιες πράξεις αλαζονικής επιδειξιομανίας, οκνηρίας και αναξιοκρατίας, κλοπής, κερδοσκοπίας και παντός άλλου είδους δολιότητας είχαν μεταμορφώσει τη Ρευμανία από παραγωγική πηγή ενέργειας σε κατασπατάληση ενεργειακών πόρων. Η εμφάνιση και η αχρείαστη χρήση των Ρόμπομποτ συνέβαλε επίσης στην οικονομική της εξασθένιση και την εγκατάλειψή της πλέον ως προορισμού τουριστικών ρευμάτων.
Στη Ρομποτόπολη, όπου άλλοτε μαζί με τον πλούτο ευδοκιμούσε η διαπλοκή και άνθιζε η διαφθορά, είχαν όλοι το μικρό ή μεγάλο μερίδιο ευθύνης από τις ανώτατες και ανώτερες αρχές μέχρι τα κατώτερα στρώματα των κατοίκων της, μένοντας κλεισμένοι τώρα σε βαθύ σκοτάδι. Ανάμεσα στις καταγραφές του Μπιγκ Μπρέιν για τα γενεσιουργά αίτια της ολέθριας κατάληξης της Ρευμανίας ήταν και οι ακόλουθες διαπιστώσεις του συνολικού απολογισμού του, απευθυνόμενος ενδεικτικά στον κάθε υπαίτιο της απώλειας του μέτρου και της υπέρβασης του ήθους, εντέλει της αυτοϋπονόμευσης και της αυτοχειρίας τους, αρχίζοντας από την Ηλέκτρα: «Δουλεύεις λίγο και ξοδεύεις περισσότερα απ’ όσα κερδίζεις» και «Αη-Τόμικους, δεν έλαβες τις αποφάσεις που ήσουν υπόχρεος να λάβεις ως αρχηγός. Το να καθησυχάζεις τον κόσμο δεν ήταν αρκετό…».
Όσον αφορά στις εννοιολογικές συνυφάνσεις της Διαφθοράς συνόψιζε τις εξής ερμηνευτικές υποδείξεις: «Να δίνει ή να υπόσχεται κάποιος όφελος από το κράτος σε κάποιον που δεν το έχει κερδίσει με την αξία του. Να επιλέγει κανείς το δικό του συμφέρον, ενώ αυτό είναι ενάντια στο συμφέρον όλων. Φαινόμενο που διαφέρει από την κλοπή. Η κλοπή επηρεάζει λίγους. Η διαφθορά επηρεάζει το σύνολο.».
Άρα, ούτε η οικονομική ύφεση ούτε η οικολογική κρίση, μήτε η διάβρωση της διαπλοκής και η σήψη της διαφθοράς όχι μόνο στο «Μηχανικό Βασίλειο», αλλά και σε κάθε Βασίλειο της Δανιμαρκίας, συμπεριλαμβανομένης και της μικρής Κύπρου των μεγάλων σκανδάλων, είναι παθογένειες αγνώστου αιτιολογίας.
Αβίαστα συμπεραίνεται ότι οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί τους δεν έρχονται από άλλον πλανήτη. Απεναντίας, εγκαταβιώνουν και κινούνται με αυξητικούς ρυθμούς ανάμεσά μας. Και όσο μένουν ατιμώρητοι και στο απυρόβλητο της όποιας ολιγωρίας και έκνομης συγκάλυψης, θα συνεχίσουν με κυνικό θράσος και πώρωση συνείδησης να διαπράττουν τα εγκλήματά τους, πλήττοντας τη νομιμότητα του κράτους και διασαλεύοντας την ασφάλεια των πολιτών.
Ξαναδιαβάζοντας σήμερα τη συναρπαστική Ρευμανία των Φίλιππου Ζαννέττου και Δώρας Ευαγγελίδου, ας μας επιτραπεί ακόμη ένας επώδυνος συνειρμός, καθότι δεν μπορούμε να μην τη συνδέσουμε ετυμολογικά με το ακριβό και πανάκριβο ηλεκτρικό μας ρεύμα, επειδή, ως γνωστόν, η Κύπρος κατατάσσεται μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μιαν από τις πρώτες θέσεις με τις ψηλότερες τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά, ειδικότερα σε συνάρτηση με την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών της.
Επαναλαμβάνουμε, λοιπόν, τη μόνιμη εναγώνια απορία. Πότε, επιτέλους, θα επαναρχίσουν τα έργα υποδομής στο Βασιλικό και πρωτίστως πότε θα έλθουν σε συνεννόηση οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου για τη μελλοντική εξασφάλιση φθηνότερου ρεύματος, προ πάντων για τη μέγιστης γεωστρατηγικής σημασίας ηλεκτρική διασύνδεση GSI; Ελπίζουμε να μη μετατεθεί ο χρόνος στις Ελληνικές Καλένδες και στη Ρευμανία του 3013…
