Οι κακοκαιρίες και οι καταστροφές είναι πλέον αναμενόμενες, γι’ αυτό η έκπληξη των αρμοδίων μπροστά στο «πρωτοφανές» είναι υποκριτική και η απρονοησία τους απαράδεκτη.
Οι πιο παλιοί θα θυμούνται, ενδεχομένως, τις διαφημίσεις για οικόπεδα και σπίτια, εκτός σχεδίου πόλεως συχνά, αλλά «με φως, νερό και τηλέφωνο» – το τελευταίο ήταν το κάτι επιπλέον τότε, περίπου σαν το ίντερνετ πριν 20 χρόνια. Όλα αυτά σήμερα είναι περισσότερο από αυτονόητα, ίντερνετ, wi-fi και έξυπνο κινητό είναι όπως ο ηλεκτρισμός και το νερό: Υπάρχουν παντού. Αποσυντονιζόμαστε όταν δεν πιάνει το κινητό ή δεν βρίσκουμε wi-fi, ιδίως τα παιδιά που μεγάλωσαν με αυτά: Τους είναι αδιανόητη η στέρησή τους, όσο και του νερού ή του ηλεκτρικού. Αδιανόητη είπα; Να που στην εποχή μας, έκπληκτοι μπροστά σε έντονα φαινόμενα όπως οι κακοκαιρίες, που όλο και πιο «ακραία» και συχνότερα συμβαίνουν για πρώτη φορά (μέχρι την επόμενη χειρότερη, πάντα «πρώτη φορά»), καταλήγουμε να στερηθούμε –ξανά για πρώτη φορά– όχι μόνο αυτά, αλλά όλα τα παραπάνω: Χωρίς ρεύμα, νερό και τηλέφωνο για κάποιες μέρες, τρόφιμα επίσης, στο επίκεντρο της πρόσφατης κακοκαιρίας στην Ελλάδα, στο Πήλιο (από εκεί, με μύριες δυσκολίες, προέκυψε αυτό το κείμενο).
Με τις διακοπές να μετατρέπονται σε άσχημη περιπέτεια στην καλύτερη περίπτωση, σε τεράστια καταστροφή για πολλούς άλλους, ακόμα και απώλεια ζωών, το να χάνεις μέρος της καθημερινότητάς σου όπως το ίντερνετ, το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό, είναι μια δοκιμασία που σε προκαλεί να σκεφτείς: Καταρχήν, ότι ζούσαμε κάποτε χωρίς αυτά – αρχαία Ιστορία, μυθολογία ενδεχομένως, για τους σημερινούς νέους. Δεν είμαι από αυτούς που πιστεύουν πως «κάθε πέρσι και καλύτερα», δεν αναπολώ τα παλιά με νοσταλγία, η τεχνολογία κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Όμως είναι γεγονός πως όσο θα αντιμετωπίζουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις, όσο η φύση και ο πλανήτης θα μας εκπλήσσει κάθε φορά «για πρώτη φορά», με τις εκπλήξεις να είναι όλο και πιο δυσάρεστες, δεν είναι τα πάντα γύρω μας δεδομένα και αυτονόητα. Θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, κυρίως να απαιτούμε από τους κυβερνώντες να κάνουν τη δουλειά τους, που είναι να προβλέπουν και να είναι έτοιμοι για τις δύσκολες μέρες που έρχονται, οι οποίες δεν είναι και τόσο απρόβλεπτες όσο θέλουν να πιστεύουμε. Η τεχνολογία μάς το λέει κι αυτό.
Στον Βόλο, στο Πήλιο, στη Σκιάθο, στη γύρω περιοχή, το νερό που έπεσε σε τρεις μέρες αντιστοιχεί σε 500 ώς 900 τόνους ανά στρέμμα, βροχόπτωση που στην Αθήνα, π.χ., χρειάζεται δυο χρόνια για να φτάσει σ’ αυτό το ύψος. Τέτοια φαινόμενα όμως πρέπει να τα περιμένουμε αργά ή γρήγορα – όλο και πιο γρήγορα όσο περνά ο καιρός. Να τα περιμένουν ιδίως οι αρμόδιοι, οι κυβερνήσεις και οι κρατικές υπηρεσίες. Το πρωτοφανές και η δύναμη των καιρικών φαινομένων –είτε φωτιές είναι είτε καταιγίδες και πλημμύρες– δεν είναι δικαιολογία. Άμα το βλέπουμε εμείς να έρχεται, αυτοί δεν μπορούν να επικαλούνται το απρόβλεπτο και το πρωτοφανές. Εμείς μπορεί να τα βγάλουμε πέρα –οι νέοι με μικρό ή μεγαλύτερο στερητικό σύνδρομο του wi-fi– όμως το απαρχαιωμένο, ασυντήρητο δίκτυο νερού και ηλεκτρικού, οι διαλυμένοι δρόμοι, όλα αυτά περίμεναν μια αφορμή. Στο μέλλον δεν θα είναι η εξαίρεση αλλά ο κανόνας – και το μέλλον είναι σήμερα.
Αν υπάρχει κάτι ευχάριστο μέσα σε τέτοια καταστροφή, είναι κάτι άλλο: Η (ξανα)ανακάλυψη άλλων τρόπων για να περνά ευχάριστα η ώρα, αλλά και στην ανθρωπιά και την αλληλοβοήθεια που συχνά προκύπτει σε δύσκολες ώρες (όπως η κ. Τριανταφυλλιά και η κόρη της η Βάσω στην περίπτωσή μας). Αναρωτιέμαι, ωστόσο, αν κάποιοι από εκείνους που, λίγες μέρες πριν, εύχονταν στους εξαθλιωμένους μετανάστες να καούν στο δάσος, ή αυτούς που, κάμποσες μέρες πιο πριν, αναρωτιούνταν τι δουλειά είχαν όλοι εκείνοι μέσα στο σαπιοκάραβο που τους πήρε στον τάφο –περίπου «καλά να πάθουν, ας κάθονταν στ’ αυγά τους»– τους περνά απ’ το μυαλό άραγε, μετά απ’ αυτά, πώς θα ήταν αν βρίσκονταν στη θέση τους; Έστω και για λίγο, χωρίς νερό, ηλεκτρικό, τηλέφωνο – και ελπίδα;
(Οι πλημμύρες και οι καταστροφές που αναδεικνύει η εφημερίδα είναι του 1955. Και τότε η νεροποντή ήταν πρωτοφανής, όπως η τωρινή, 68 χρόνια αργότερα. Λες και δεν πέρασε μια μέρα… Η πρόληψη στα πόσα χρόνια θ’ αρχίσει να λειτουργεί;)
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 10.9.2023
