Τρέχουμε, λοιπόν, για την τιθάσευση του γνωστού θεριού που ακούει στο όνομα βία και παραβατικότητα. Στοιχεία που δεν ενδημούν βεβαίως μόνο σε σχολικούς χώρους αλλά και ευρύτερα στην κοινωνία. Κάθε φορά που ξυπνά αυτό το θεριό, κυρίως όταν εκδηλώνεται σε πιο ακραίες μορφές, ξυπνούμε κάπως κι εμείς από ένα λήθαργο στον οποίο συνήθως επαναπαυόμαστε για ν’ αναζητούμε το λάθος και να ψαχνόμαστε.
Τα όποια μέτρα εξαγγέλλονται, είτε από το υπουργείο Παιδείας για τους σχολικούς χώρους είτε από άλλες αρχές και εξουσίες σ’ επίπεδο ευρύτερης κοινωνίας, είναι πάντα καλοδεχούμενα. Ειδικότερα τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από την υπουργό την περασμένη βδομάδα και που αφορούν στην ίδια τη λειτουργία των σχολείων, φαίνεται να είναι όντως στοχευμένα και στο βαθμό που θα τύχουν και πρακτικής αντανάκλασης στους μηχανισμούς λειτουργίας των σχολικών μονάδων, θ’ αποτελέσουν σίγουρα μια ευτυχή συγκυρία για ν’ αμβλυνθεί το φαινόμενο, το οποίο τα τελευταία χρόνια μετεξελίχθηκε σε πραγματική μάστιγα.
Ξεχωρίζουμε, όμως, μια δήλωση της υπουργού, η οποία εστιάζει στις βαθύτερες ρίζες του προβλήματος. Αναδεικνύει μεγάλες αστοχίες του όλου συστήματος, όπως αυτό αναπτύχθηκε και συντηρήθηκε μέχρι σήμερα. Επιβάλλεται οπωσδήποτε και αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ στοιχείο για το όραμα του σύγχρονου σχολείου η ενίσχυση του παράγοντα της αγωγής, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει, ώστε να επιτυγχάνεται μια ισόρροπη και αρμονική λειτουργία σε σχέση με την προσφορά της γνώσης.
Με άλλα λόγια, εκτός από τον καταιγισμό γνώσεων που προκύπτει σε πολλαπλά επίπεδα (επιστήμη, τεχνολογία, αγορά, περιβάλλον κ.α.) και που επιβάλλει πολλές φορές ένα περιβάλλον ασφυκτικό και πιεστικό, προσπερνάται και υποβαθμίζεται η αγωγή, η ίδια η παιδεία ως έννοια, που προσβλέπει στην πνευματική ολοκλήρωση των παιδιών.
Το στοιχείο δηλαδή που σφυρηλατεί την ύπαρξη ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων, όπως αρμόζει στον πραγματικό ρόλο του σχολείου. Είναι καταδικασμένο θα λέγαμε το σχολείο να διασώζει την αρμονία παιδείας και εκπαίδευσης. Αν θα θέλαμε να το δούμε και λίγο πιο πέρα, αυτή είναι η διαφαινόμενη τάση που υπάρχει σε πολλές χώρες που σπεύδουν εσχάτως ασθμαίνουσες να διασώσουν ό,τι σώζεται από άστοχους πειραματισμούς που έπαιρναν τον μανδύα των μεταρρυθμίσεων.
Αποτελεί, βέβαια, μεγάλο και πονεμένο κεφάλαιο αυτό, γιατί οι προεκτάσεις του διευρύνονται στο γενικότερο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο και συγκεκριμένα έχουν να κάνουν και με τη δυσωδία της διαφθοράς, της διαπλοκής και ό,τι φαύλου μάς προκύπτει ευρύτερα σ’ όλους τους ιστούς της ζωής μας. Η σκληρή παραβατικότητα που αναδύεται με διάφορα πρόσωπα δεν είναι τόσο απλό ζήτημα. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη θεώρηση που επιβάλλει ν’ αναθεωρήσουμε ακόμα και κάποια στερεότυπα με τα οποία επιχειρούμε να ερμηνεύσουμε το φαινόμενο.
Το μεγάλο διακύβευμα τελικά είναι πώς οι κατά τα άλλα σύγχρονες κοινωνίες μεγαλώνουν, ανατρέφουν και εκπαιδεύουν τους γόνους τους. Και ανάλογα δρέπουν και τους καρπούς.
