Μπορεί να είναι και οι πιο σοκαριστικές εκλογές οι επόμενες βουλευτικές για τα παραδοσιακά κόμματα. Αυτό δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις τουλάχιστον. Και η σημερινή δική μας. Αλλά, δεν θα είναι έκπληξη. Θα είναι μια φυσιολογική πορεία που ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια και έπρεπε να αναμένεται.
Η κατρακύλα, δηλαδή, σχεδόν όλων των κομμάτων δεν είναι κάτι που έρχεται εξ ουρανού. Είναι γεγονός που έχει τις εξηγήσεις του στη συμπεριφορά των κομματικών ηγεσιών απέναντι στους πολίτες. Και παρόλο που οι Κύπριοι πολίτες είναι συνήθως ειρηνικοί, ήσυχοι, σιωπηλοί, δείχνουν τώρα να έφτασαν στο απροχώρητο και βγάζουν όλο τον θυμό τους στην κάλπη. Ή στην κάλπη των δημοσκοπήσεων, για να είμαστε ακριβέστεροι, που τον Μάιο θα φανεί αν θα τον βγάλουν και στην κάλπη των εκλογών. Πάντως, το σίγουρο είναι πως φαίνεται να πέρασαν ανεπιστρεπτί οι εποχές που τα δυο μεγάλα κόμματα μοίραζαν σχεδόν απόλυτα την Κύπρο, αφήνοντας ένα περιθώριο και για ένα χώρο στο κέντρο, που συνήθως έψαχνε τρόπο για να προσδεθεί στο άρμα των «μεγάλων».
Δεν είναι καινούργιο αν δει κανείς ότι από το 2011 μέχρι το 2021, σε βουλευτικές εκλογές, ο ΔΗΣΥ έχασε 39.354 ψηφοφόρους και το ΑΚΕΛ έχασε 52.258 ψηφοφόρους. Στην ίδια καθοδική πορεία και τα μικρά κόμματα. Το μόνο κοινοβουλευτικό κόμμα που καταγράφει άνοδο σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις είναι το ΕΛΑΜ, που εισπράττει και ψήφους διαμαρτυρίας, όπως όλα τα παρόμοιας ιδεολογίας κόμματα της Ευρώπης.
Σήμερα η εικόνα για όλα τα παλιά κόμματα παρουσιάζεται ακόμα πιο ζοφερή. Φυσικά, μέχρι τις εκλογές (24 Μαΐου) έχουν χρόνο να κερδίσουν κάποιο χαμένο έδαφος, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο να επιστρέψουν στις παλιές δόξες. Γιατί, ενώ έβλεπαν από χρόνια πού οδηγούνται και πώς αντιδρούν οι πολίτες, δεν κατάφεραν ποτέ να ενεργήσουν ώστε να πείσουν για τις καλές προθέσεις τους για το δημόσιο συμφέρον. Σε κανένα απολύτως ζήτημα. Διερωτώμαι αν τα έβαλαν ποτέ κάτω να τα μελετήσουν εν είδει αυτοκριτικής. Ακόμα και σήμερα που δείχνει μεγαλύτερη η καθίζηση όσο ποτέ προηγουμένως, η αγωνία των «μεγάλων» είναι η πρώτη θέση. Και όχι η απομάκρυνση ψηφοφόρων και η απώλεια βουλευτικών εδρών.
Η αλήθεια, λοιπόν, είναι πως τα κόμματα απέτυχαν. Και οι πολίτες που τα εμπιστεύτηκαν απογοητεύτηκαν. Και απαντούν σήμερα αναζητώντας διεξόδους. Που μοιραία τους οδηγούν σε νέους σχηματισμούς. Δεν απομακρύνονται από την κομματική ζωή, απομακρύνονται από τα συγκεκριμένα κόμματα. Τα οποία διαχειρίστηκαν επί πολλά χρόνια τα προβλήματά τους και δεν ικανοποίησαν με τους χειρισμούς τους.
Στο Κυπριακό υπήρχαν εποχές που τα δύο μεγάλα κόμματα, με ποσοστά, που άγγιζαν το 70% αποστόμωναν όσους διαφωνούσαν με τη λύση της ΔΔΟ που προωθούσαν οι ηγεσίες. Διακήρυσσαν ότι τα ποσοστά τους δείχνουν ότι ο λαός θέλει τη ΔΔΟ. Αλλά, εδώ και 23 χρόνια δεν αντελήφθησαν ότι ο λαός είδε στην πράξη τι εννοούσαν και απομακρύνθηκε. Δεν αντελήφθησαν ή δεν προσπάθησαν καν να προβάλουν άλλες απαντήσεις και επέμεναν στα αδιέξοδα απογοητεύοντας ακόμα περισσότερο.
Αλλά, το μεγάλο πατατράκ για τα κόμματα ήρθε με την οικονομική κρίση. Το πώς διαχειρίστηκαν όλες τις συνέπειες που προέκυψαν, από το κούρεμα, τα μνημόνια, τις εκποιήσεις, και οι μέχρι σήμερα ενέργειές τους, έσπρωξαν τους πολίτες στην απόλυτη έλλειψη εμπιστοσύνης. Μαζί με τα κομματικά σκάνδαλα, που είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με την οικονομική κρίση. Όπως οι χρηματοδοτήσεις, οι διαγραφές χρεών, οι πρόχειρες και βιαστικές ψηφοφορίες στη βουλή…
Μεγάλο μέρος της ευθύνης αποδίδεται στα κόμματα και για όλα τα άλλα σκάνδαλα. Καθώς σε όλα αναδεικνύεται η συμμετοχή τους. Είτε κομματικά, είτε μέσω στελεχών τους. Αλλά και με τους χειρισμούς τους στη βουλή. Από τα έργα που δεν τελειώνουν, μέχρι το μοναδικό φαινόμενο να μην έχει ακόμα απαλλαγεί η Κύπρος από την ενεργειακή ανασφάλεια. Δεμένη στο μαζούτ, στα πρόστιμα, στον πανάκριβο ηλεκτρισμό… Τα κόμματα νομίζουν πως οι πολίτες το αποδίδουν αυτό μόνο στις κυβερνήσεις, δεν θέλουν να καταλάβουν ότι αποδίδουν και στα κόμματα μεγάλο μερίδιο της ευθύνης.
Στη σημερινή δημοσκόπηση του «Φ», οι πολίτες ρωτήθηκαν σε ποιους τομείς θα ήθελαν να δουν ουσιαστικές προτάσεις από τη νέα Βουλή. Το 40% απάντησε στην Οικονομία. Το 35% στο Μεταναστευτικό, το 30% στην Παιδεία, το 30% στην Υγεία, το 26% στην Ακρίβεια/Κόστος ζωής. Στο ερώτημα με ποια κριτήρια θα ψηφίσουν απάντησαν: Οικονομία 36%, Κυπριακό 26%, Μεταναστευτικό 24%, Ακρίβεια/Κόστος ζωής 21%.
Αυτά τους απασχολούν. Και σε αυτά δεν έδωσαν λύσεις και απαντήσεις μέχρι σήμερα τα κόμματα. Αν τους απασχολήσουν ουσιαστικά και όχι μόνο για σκοπούς εντυπώσεων και ψηφοθηρίας, είναι σίγουρο ότι θα το εκτιμούσαν και οι πολίτες. Αλλά, η πικρή αλήθεια είναι πως πλέον η απογοήτευση των πολιτών είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αναστραφεί.
