Η εμπιστοσύνη δεν επιβάλλεται, κερδίζεται. Όταν οι ίδιοι οι θεσμοί που αξιώνουν την εμπιστοσύνη της κοινωνίας ενεργούν με τρόπο που γεννά περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις, τότε το πρόβλημα δεν είναι η καχυποψία των πολιτών. Είναι η συμπεριφορά των Αρχών.

Η χθεσινοβραδινή ενέργεια της Αστυνομίας σε σχέση με την υπόθεση “Σάντη” δεν ήταν απλώς άστοχη. Ήταν βαθιά προβληματική. Θεσμικά επικίνδυνη. Πολιτικά αυτοκαταστροφική. Επί 11 ολόκληρες ημέρες μετά τις σοβαρότατες καταγγελίες του Μακάριου Δρουσιώτη, που συγκλονίζουν την κυπριακή κοινωνία, η Αστυνομία δεν έδειξε την παραμικρή σπουδή να διασφαλίσει κρίσιμα τεκμήρια από όλους τους εμπλεκόμενους.

Αποφάσισε ξαφνικά να το πράξει, στη 01:00 τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου. Και προσέξτε, αποφάσισε να ενεργήσει κατ’ αυτό τον τρόπο, ξεκινώντας όχι από τους καταγγελλόμενους, όπως είναι η λογική εξέλιξη, αλλά με τον Νίκο Κληρίδη, έναν εκ των καταγγελλόντων. Αν αυτό δεν είναι συνταγή για να εκτοξευθεί η καχυποψία στα ύψη, τότε τι είναι;

Η επιλογή της χρονικής στιγμής δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία. Το επισήμαναν ήδη αρκετοί δικηγόροι και φαίνεται πολύ λογική η θέση τους. Ένταλμα που εκδίδεται και εκτελείται εν μέσω αργιών, όταν τα δικαστήρια είναι κλειστά και ουσιαστικά αποκλείεται η άμεση δικαστική προσφυγή για ακύρωσή του, δημιουργεί εύλογες υποψίες για σκοπιμότητα. Όταν δε αυτό συνοδεύεται από επιλεκτική στόχευση, τότε η εικόνα που σχηματίζεται είναι καταστροφική για την αξιοπιστία της διαδικασίας.

Ας μιλήσουμε ξεκάθαρα. Τέτοιες ενέργειες δεν ενισχύουν την έρευνα. Την υπονομεύουν. Η Αστυνομία όφειλε από την πρώτη στιγμή να κινηθεί με ταχύτητα, ισομέρεια και απόλυτη θεσμική ευαισθησία. Να διασφαλίσει στοιχεία από όλους τους εμπλεκόμενους, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς καθυστερήσεις. Αντί αυτού, επέλεξε μια ενέργεια που δίνει την εντύπωση είτε προχειρότητας είτε επιλεκτικής επιβολής του νόμου.

Κι εδώ, προκύπτει ένα σοβαρό θεσμικό ζήτημα ευθύνης. Ο Αρχηγός της Αστυνομίας φέρει ακέραιη την ευθύνη για τη διαχείριση μιας υπόθεσης που απαιτεί λεπτότητα, διαφάνεια και απόλυτη επαγγελματική επάρκεια. Αντιθέτως, η εικόνα που εκπέμπεται είναι ασυντόνιστης και επικοινωνιακά καταστροφικής διαχείρισης.

Με απλά λόγια: Τα κάνατε μαντάρα κύριε Αρναούτη. Όταν ένας θεσμός εκτίθεται τόσο σοβαρά, η ευθύνη δεν μπορεί να είναι αφηρημένη ή απλώς συλλογική. Είναι πρωτίστως προσωπική. Αν δεν μπορείτε να διαχειριστείτε μια τόσο κρίσιμη υπόθεση με τον απαιτούμενο τρόπο, τότε οφείλετε να αναλάβετε τις ευθύνες σας και να αποχωρήσετε.

Διότι το διακύβευμα εδώ δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά θεσμικό. Εδώ ακριβώς υπεισέρχεται η ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας. Τις προηγούμενες ημέρες, επιμέναμε στην ανάγκη διορισμού ξένου ποινικού ανακριτή. Όχι από ιδιοτροπία. Επειδή η κοινωνία έχει ήδη τραυματισμένη εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Η απάντηση που λάβαμε ήταν ότι επιβάλλεται «να εμπιστευθούμε τους θεσμούς μας». Ορίστε, λοιπόν, πού μας οδήγησε αυτή η επιλογή.

Όταν οι ίδιοι οι θεσμοί δημιουργούν σκιές με τις πράξεις τους, όταν οι διαδικασίες προκαλούν περισσότερη δυσπιστία από όση καλούνται να θεραπεύσουν, τότε η επίκληση της εμπιστοσύνης μετατρέπεται σε κενό σύνθημα. Δεν μπορεί να ζητάς εμπιστοσύνη και την ίδια στιγμή να την υπονομεύεις με τέτοιες ενέργειες.

Δυστυχώς, οι έχοντες την εξουσία, παραγνωρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ουσία της υπόθεσης. Είναι και η διαδικασία. Σε υποθέσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της Δικαιοσύνης, η διαδικασία είναι εξίσου σημαντική με το αποτέλεσμα. Ιδίως σε κράτη όπως το δικό μας, που έχει προ πολλού απολέσει την έξωθεν καλή μαρτυρία. Η ζημιά έχει ήδη γίνει.

Ακόμη και αν αύριο εκδοθούν εντάλματα για όλους τους εμπλεκόμενους, ακόμη και αν η έρευνα προχωρήσει ορθά από εδώ και πέρα, τα ερωτηματικά έχουν ήδη προκληθεί. Θα γυροφέρνουν με βασανιστικό τρόπο στο μυαλό όλων. Και είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαλυθούν.

Γι’ αυτό, έστω και την υστάτη, η ανάγκη για ανεξάρτητη, αξιόπιστη και υπεράνω υποψίας διερεύνηση είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Μια έρευνα που δεν θα αφήνει περιθώρια για σκιές, που δεν θα επιτρέπει σε κανέναν να αμφισβητεί τα κίνητρα ή τη μεθοδολογία της, φαντάζει σαν το μοναδικό σωσίβιο.

Η κοινωνία δεν ζητά τίποτα περισσότερο από την αλήθεια. Αλλά για να γίνει πιστευτή η αλήθεια, πρέπει πρώτα να είναι αξιόπιστη η διαδικασία που θα την αποκαλύψει. Δυστυχώς, με ενέργειες όπως αυτές της Αστυνομίας, οι θεσμοί κατάφεραν το ακριβώς αντίθετο. Διορίστε ξένο ποινικό ανακριτή έστω και τώρα. Διαφορετικά, ετοιμαστείτε για το κόστος της καταστροφικής διαχείρισης…