Η ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας ότι οι αμυντικές εξαγωγές του εβραϊκού κράτους έφθασαν, το 2025, σε νέο ιστορικό υψηλό —το πέμπτο συνεχόμενο ρεκόρ όλων των εποχών— επανέφερε αναπόφευκτα τη συζήτηση για την ανθεκτικότητα του Ισραήλ σε πολλά επίπεδα, εν μέσω πολέμων και προσπαθειών απομόνωσής του. Προσπαθειών που δεν έχουν να κάνουν μόνο με τον πόλεμο στη Γάζα, αλλά μετρούν δεκαετίες ολόκληρες.
Το βασικό ερώτημα είναι: φέρνει κάτι όλη αυτή η πολεμική κατά του Ισραήλ; Έχει αποτέλεσμα;
Προς απογοήτευση των άοκνων διαχρονικών πολέμιων του Ισραήλ —είτε μιλάμε για τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, τον Ερντογάν, τη Χαμάς κ.λπ., είτε για τους μουλάδες του Ιράν, είτε για την ακροαριστερά— κοινή εμμονή των οποίων είναι η καταστροφή του εβραϊκού κράτους, το τελευταίο έχει επινοήσει νέες στρατηγικές για να μεταμορφωθεί οικονομικά και τεχνολογικά και για να εφαρμόσει το μοναδικό δόγμα επιβίωσης που έχουν τα μικρά κράτη: να γίνονται χρήσιμα έως και απαραίτητα για τα μεγάλα.
Το Ισραήλ επένδυσε στην έρευνα και την καινοτομία, μαζί και στην αβανγκάρντ πολεμική του βιομηχανία. Σε έναν τομέα όπως η ασφάλεια, η τεχνολογία πρέπει να βρίσκεται χρόνια μπροστά για να είναι περιζήτητη. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, οι εξαγωγές το 2025 ανήλθαν σε 19,2 δισεκατομμύρια δολάρια, έναντι 14,8 δισεκατομμυρίων το 2024.
Η Ευρώπη παρέμεινε η μεγαλύτερη αγορά για τις ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές, με μερίδιο 36% και αγορές 6,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα συστήματα αεράμυνας, οι πύραυλοι και οι ρουκέτες ήταν το 29% των εξαγωγών. Ακολούθησαν τα συστήματα επιτήρησης και τα οπτικοηλεκτρονικά μέσα, με 22%, ενώ μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ραντάρ και τεχνολογία ηλεκτρονικού πολέμου κινήθηκαν στο 11% έκαστο.
Το Ισραήλ επένδυσε και στη βιομηχανία της ασφάλειας, ειδικά στην προστασία από ασύμμετρες απειλές όπως η τρομοκρατία, παράγοντας τεχνολογίες αιχμής, αλλά και αξιοποιώντας τη δική του τεχνογνωσία και εμπειρία στην παροχή πληροφοριών.
Η τεχνολογία που παράγει καλύπτει πεδία από την ιατρική και τη ρομποτική μέχρι τις τηλεπικοινωνίες και σχεδόν ό,τι άλλο μπορεί να σκεφτεί κανείς. Οι Ισραηλινοί συχνά αστειεύονται ότι ακόμη και τα κινητά που χρησιμοποιούν ορκισμένοι εχθροί τους για να ανεβάζουν βίντεο στο TikTok και αλλού βασίζονται, σε κρίσιμα μέρη τους, σε ισραηλινή τεχνολογία· ενίοτε δε και εξ ολοκλήρου. Έχει φτιάξει δε το δεύτερο Silicon Valley προσελκύοντας όλους τους τεχνολογικούς κολοσσούς.
Το Ισραήλ, παρά το τεράστιο κόστος του πολέμου, είναι ίσως μοναδική περίπτωση στη σύγχρονη ιστορία που αντί να καταγράψει απώλειες, καταγράφει κέρδη που αυξάνονται ραγδαία. Συνεπεία αυτού, το χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ ακολουθεί παρομοίως ανοδική πορεία, ενώ και το σέκελ ισχυροποιείται έναντι του δολαρίου.
Οι πόλεμοι μετά τις κτηνωδίες της 7ης Οκτωβρίου— έχουν, σύμφωνα με αναλυτές, συνδράμει καθοριστικά στην προώθηση της αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ, καθώς αυτή δοκιμάζεται και στην πράξη. Ένα από τα «αριστερά» σενάρια συνωμοσίας λέει, μάλιστα, πως οι πόλεμοι γίνονται και γι’ αυτόν τον λόγο.
Σίγουρα δεν είναι τόσο γελοίο όσο το αντίστοιχο ότι άφησαν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου να συμβούν για να κάνουν πόλεμο μετά. Δείχνει, ίσως, όμως γιατί ο χώρος καταγράφει τόσο τραγικές επιδόσεις στα της οικονομίας: μόνο σε ένα «σοσιαλιστικό» σύστημα θα μπορούσε κάποιος να κάνει έναν πόλεμο με σοβαρές απώλειες ζωών και κόστος περί τα 120 δισεκατ. δολάρια —χωρίς να υπολογίζεται η απώλεια παραγωγής και το μακροοικονομικό κόστος— για να πουλήσει οπλισμό αξίας 19,2 δισεκατ. δολαρίων.
Το BDS και άλλες μορφές «ιδεολογικοποιημένου» μίσους κατά του Ισραήλ μπορεί να φαντάζουν ισχυρά στα μάτια των γνωστών του χώρου. Στην πραγματικότητα, όμως, στο Ισραήλ ασχολούνται ελάχιστα έως καθόλου μαζί τους, όσο κι αν η κάθε επίδοξη Γκρέτα θεωρεί νίκη το να κολλήσει ένα αυτοκόλλητο για τη «γενοκτονία» σε ένα κουτί με χουρμάδες από το Ισραήλ, σε ένα σουπερμάρκετ. Η αλήθεια είναι πως η πλειονότητα του κόσμου στο Ισραήλ το διασκεδάζει.
Το μοναδικό ουσιαστικό κόστος για το Ισραήλ είναι το πολιτικό — και δεν είναι μικρό. Όμως και αυτό, για όποιον παρακολουθεί όχι μόνο την περιοχή αλλά και τον κόσμο, ειδικά στην εποχή μας, είναι κάτι παροδικό. Για το Ισραήλ, άλλωστε, συμβαίνει εδώ και δεκαετίες.
Ποιος θυμάται, άραγε, ότι η «γενοκτονία» από το Ισραήλ δεν μας προέκυψε με τη Γάζα, αλλά αναπαράγεται ως μύθος από το 1982; Τότε που οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα ήταν 1,3 εκατομμύρια και, λόγω της «γενοκτονίας», είναι σήμερα 5,5 εκατομμύρια.
Κόστος υπάρχει επίσης στο ακαδημαϊκό επίπεδο, όπου πλέον Ισραηλινοί ακαδημαϊκοί —ουκ ολίγοι εκ των οποίων είναι μάλιστα αριστεροί— αντιμετωπίζονται κάπως καλύτερα απ’ ό,τι οι Εβραίοι ακαδημαϊκοί στη Γερμανία του 1939 και κάπως χειρότερα απ’ ό,τι η Ρόζα Παρκς το 1955. Η λέξη «σιωνιστής» είναι αρκετή για να ακυρωθεί οποιοσδήποτε Εβραίος με «προοδευτικό», πολιτικώς ορθό φασισμό.
Πέρυσι, μετά το τέλος μιας συνέντευξης, ρώτησα έναν γνωστό για τις αριστερές του πεποιθήσεις ακαδημαϊκό πώς νιώθει για την κατάσταση. Είναι απογοητευτικό, μου είπε. Όμως, η επαφή με τα πανεπιστήμια του εξωτερικού σε τεράστιο βαθμό δεν σταμάτησε. Τη ζούμε ξανά και ξανά αυτή την εμπειρία. Κάποτε, κατέληξε, θα γυρίσουν.
Εάν δεν γυρίσουν; ρώτησα. Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι, απάντησε. Θα έρθουν άλλοι. Τώρα, εν μέσω πολέμου και ακόμα έρχονται. Εδώ κι αν έχουμε κάτι να μάθουμε εμείς.
