Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις πόθεν που σημαίνει «από πού» και έσχες από το ρήμα έχω σε αόριστο χρόνο.
Σε πλήρη απλοποίηση του «από πού έχεις χρήματα ή την περιουσία σου».
Το πόθεν έσχες είναι η υποχρέωση υψηλόβαθμων φυσικών προσώπων να δηλώνουν και να δικαιολογούν τις πηγές των εισοδημάτων τους ή άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Υψηλόβαθμοι θεωρούνται Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Υπουργοί, βουλευτές, οι έχοντες διευθυντικές θέσεις, δήμαρχοι και άλλοι δημόσιοι οι μη υπάλληλοι τους οποίους καθορίζει η νομοθεσία.
Σε συντομία είναι για ορισμένα δημόσια εκτεθειμένα πρόσωπα και για ορισμένους αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας, και δεν είναι τίποτε άλλο από δήλωση και έλεγχος της περιουσίας.
Το 2004 η Κυπριακή Δημοκρατία θέσπισε το Νόμο (50(1)/2004) με σκοπό την παρεμπόδιση της εκμετάλλευσης δημοσίου αξιώματος, θέσεις ή ιδιότητα, στη πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς στη δημόσια ζωή.
Η ψήφιση του Ο Περί Ορισμένων Δημόσια Εκτεθειμένων Προσώπων και Ορισμένων Αξιωματούχων της Κυπριακής Δημοκρατίας Νόμος κατά την δική μου άποψη άργησε να πάρει σάρκα και οστά αφού ψηφίστηκε σαράντα- τέσσερα χρόνια μετά την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο κατάλογος των Αξιωματούχων και Δημόσια Εκτεθειμένων Προσώπων είναι όντως γι’ αυτούς που τον συνέταξαν μακρύς, αλλά για όλους εμάς που ζούμε σ’ αυτή την χώρα και μάλιστα από το 1960 είναι δείγμα καταλόγου.
Ο παρών Νόμος λέγεται και γράφεται ότι ετέθη σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου του 2004. Είναι περιττό ν’ αναφέρω ότι ο νόμος αυτός όπως και πολλοί άλλοι ήταν σε πλήρη αδράνεια. Κάθε πρόσωπο που αναφέρεται η αναγράφεται στο Νόμο έχει υποχρέωση να υποβάλει δήλωση και αν δεν υποβάλει έχει συνέπειες για την παράλειψη υποβολής δήλωσης ή υποβολής ψευδούς δήλωσης.
Αν συμβεί ένα από τα δύο πιο πάνω το Τριμελές Συμβούλιο επιβάλλει στον παρατυπίσαντα μέχρι πέντε χιλιάδες ευρώ πρόστιμο και μέχρι εκατό Ευρώ για κάθε ημέρα συνέχισης της παράλειψης.
Είναι γεγονός ότι το Τριμελές Συμβούλιο είναι άξιο λόγου και ακέραιο. Σε καμία περίπτωση θα έλεγα ότι το Συμβούλιο δεν είχε και δεν έχει όρεξη ν’ ανταποκριθεί στο έργο του. Το δυσάρεστο σ’ αυτό το τόπο είναι το γεγονός ότι έχουμε πραγματικά μπλεχτεί με τον διορισμό Επιτροπών, Παρα-επιτροπών για ν’ αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της διαπλοκής και διαφθοράς. Δημιουργούμε Επιτροπές και Συμβούλια χωρίς αυτά τα όργανα να έχουν τα μέσα για να λειτουργήσουν ορθά.
Η Κυβέρνηση μέσω της Βουλής ψηφίζει νόμους και προβαίνει στους διορισμούς Συμβουλίων και Επιτροπών με μοναδικό σκοπό ν’ ανακοινώσει τον διορισμό τους.
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης καθημερινά κάνουν λόγο για διαπλοκή και διαφθορά. Ο απλός ο κόσμος ακούει και εν πολλοίς συμφωνά. Υπεβλήθησαν αρκετές δηλώσεις με βάση τον Νόμο των Δημόσια Εκτεθειμένων Προσώπων και αξιωματούχων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Υπεβλήθησαν καταγγελίες και υποβάλλονται σε παρόμοιες Επιτροπές αλλά το αποτέλεσμα παραμένει ένα. Η Κύπρος σείεται συθέμελα από τις δονήσεις της διαπλοκής και διαφθοράς αλλά ουδείς εντοπίζεται, ουδείς καταδικάζεται και όλοι επιβραβεύονται.
Για όσα άτομα γνωρίζω τα οποία έχουν διοριστεί στ’ ασθενικά Συμβούλια και Επιτροπές πρόκειται για άτομα εγνωσμένου κύρους και δοκιμασμένα που άνετα μιλά κάποιος για το ακέραιο ήθος τους. Τα Σώματα αυτά είναι δύσκολο να εργαστούν όπως θέλουν γιατί το κράτος δεν τους παρέχει τα μέσα και την αυτοτέλεια. Τα Σώματα αυτά πρέπει να ενεργούν και να λειτουργούν υπεράνω όλων με πυξίδα εκτός από τον Νόμο, την καταστολή της διαπλοκής και διαφθοράς.
Δυστυχώς ενώ βρίσκεται υπό κατηγορία μια κυβέρνηση χθεσινή, σημερινή ή αυριανή ότι ενέχεται σε καταστάσεις διαπλοκής και διαφθοράς, διορίζει σώματα για καταπολέμηση της διαπλοκής και διαφθοράς. Αλήθεια, αυτός που διορίζεται μπορεί να πείσει τον απλό κόσμο, πως μπορεί να στραφεί εναντίον αυτών που τον διόρισαν; Και αν επιχειρήσει κάτι τέτοιο δεν θ’ αναγκαστεί να πάει στο σπίτι του;
Κατά τον αρχαίο ποιητή Φιλήμωνα δίκαιος είναι εκείνος που αποφεύγει την αδικία, ακόμα και όταν έχει την ευκαιρία να την διαπράξει.
«Ανήρ δίκαιος έστιν, ουχ ο μη αδικών, αλλ’ όστις αδικείν δυνάμενος, μη βούλεται». Ο Σωκράτης έλεγε πως αν έπρεπε να επιλέξει μεταξύ του «αδικείν» και του «αδικείσθαι» θα προτιμούσε να αδικείται.
Δυστυχώς αυτοί οι τύποι ανθρώπων είναι λίγοι, και αν ακόμα διοριστούν σ’ αυτά τα σώματα, πρέπει να διορίζονται από άτομα, βάση της ρήσης του Φιλήμωνα.
Ποιος πολίτης αυτού του τόπου πιστεύει ότι όλοι οι αξιωματούχοι που διορίστηκαν ή έχουν εκλεγεί η περιουσία τους δεν έχει αυξηθεί, αλλά αντίθετα έχει μειωθεί. Πέραν των όσων αξιωματούχων κάνει αναφορά ο Νόμος υπάρχουν πολλοί περισσότεροι που κατέχουν θέσεις κλειδιά σε μια υπηρεσία που πρέπει να ελέγχονται όταν αναλαμβάνουν και όταν αποχωρούν.
Ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα ήταν το θέμα των χρυσών διαβατηρίων. Το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης είχε και έχει μεγάλη συνδρομή στο να εγκρίνει την παραχώρηση διαβατηρίων ή μη, πόσο μάλλον άδεια εργασίας, άδεια παραμονής και χίλια άλλα.
Το προσωπικό αυτό του Τμήματος επιβάλλεται να είναι άκρως επιλεγμένο και να περνά από σοβαρό έλεγχο. Στο Τμήμα αυτό, που το φέρω ως παράδειγμα, δεν είναι ορθό να ελέγχεται μόνο ο Υπουργός, ο οποίος για να είμαστε δίκαιοι δεν μπορεί να ελέγχει την κάθε υπογραφή.
Όσο και αν θέλουμε να το παραδεχτούμε, ο τρόπος ζωής άλλαξε όπως και η κοινωνία. Η ευτυχία του ανθρώπου βασίζεται στο να είναι ευτυχισμένος χωρίς να κοπιάσει.
Το ρητό, «καλά κόποις κτώνται», έχει ξεχαστεί. Η σωματική και εντατική εργασία είναι το άλφα και το ωμέγα για την επιτυχία και για την ευτυχία του ανθρώπου. Ας γίνει αντιληπτό από όλους μας.
