Οι εξελίξεις στην Ουκρανία τρέχουν. Η Χερσώνα έχει ανακαταληφθεί από τις Ουκρανικές δυνάμεις. Η εικόνα ωστόσο ακόμα είναι συγκεχυμένη. Ο λόγος απλός. Ο πόλεμος εξελίσσεται.
Ο πόλεμος θα κρατήσει για μερικά χρόνια ακόμα. Μέχρι τον τερματισμό του, την υπογραφή της όποιας συμφωνίας που θα οδηγήσει και πρακτικά στο τέλος του ενδέχεται να φτάσουμε στο 2026-7. Αν προκύψει μια συμφωνία θα πρέπει να είναι μια συναπόφαση για ορισμένες πραγματικότητες που θα προκύψουν αναλόγως του αποτελέσματος τότε. Ενώ όλοι να βρίσκονται στον χρονικό ορίζοντα αυτό, υπέρ της λήψης του τερματισμού των εχθροπραξιών.
Στην πράξη ο τερματισμός εχθροπραξιών θα πάρει χρόνο. Επιχειρησιακά, δεν υπάρχει φόρμουλα μέχρι την παρούσα φάση. Όσες συνομιλίες γίνονται επισκιάζονται από ταυτόχρονα γεγονότα στρατιωτικής φύσεως γιατί ο πόλεμος καλά κρατεί.
Υπάρχει έχθρα. Φόβος και απώλειες που έχει προκαλέσει ο πόλεμος. Απώλειες που δεν ξαναέρχονται. Ο πόλεμος και οι καταστροφές δεν ξεχνιούνται, από καμία πλευρά.
Την ίδια ώρα η Ουκρανία μέρα με τη μέρα κερδίζει τα εδάφη της πίσω. Το «momentum» είναι της Ουκρανίας. Η Ρωσία δεν μπορεί να δεχτεί να διαπραγματευτεί για μέρη που έχει κερδίσει μεν αλλά δεν ελέγξει ακόμα. Από την άλλη ένα «frozen conflict» ακόμα και αυτό φαντάζει μακρινό για την Ρωσία. Άλλωστε και ο πρόεδρος Ζελένσκι της Ουκρανίας, έχει δεσμευτεί ότι δεν θα σταματήσει αν δεν πάρει όλα τα εδάφη πίσω.
Και εν μέσω όλων αυτών, η Ε.Ε. έχει υποσχεθεί συνεχή στήριξη της Ουκρανίας. Για μια οικονομία που τελεί υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ σήμερα και στο εγγύς μέλλον. Έχει υποσχεθεί στήριξη για την ένταξή της στη Ε.Ε. αλλά και το ΝΑΤΟ προς τους Ευρώ-Ατλαντικούς θεσμούς. Όμως όλα αυτά θα χρειαστούν τουλάχιστον 10 χρόνια για να γίνουν. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα ζητήσουν την πλήρη υποστήριξη της Ουκρανίας καθώς τα λεφτά ο εξοπλισμός και το ανθρώπινο δυναμικό ξεπερνούν αυτά που είχαν δώσει στους Αφγανούς κατά την περίοδο που αυτοί πολεμούσαν κατά της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Έτσι, αν το συνδυάσουμε και με άλλες εξελίξεις στην περιοχή του Καυκάσου Στην υπερδνειστερία, στην Γεωργία και Αμπκαζία και στο Αχτσάρ μεταξύ άλλων στην Αρμενία, βλέπουμε ένα πιθανό νέο σχέδιο ανοικοδόμησης και αποδόμησης του Σοβιετισμού/Ρωσισμού. Άρα ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ; Θα αναρωτιέται κανείς.
Διερωτόμαστε λοιπόν που θα καταλήξει όλο αυτό;
Η διεξαγωγή του πολέμου θα συνεχιστεί. Υπάρχουν πολλές αναφορές που μιλούν μεν για προσπάθεια διαλόγου αλλά μην ξεχνάμε είμαστε εν’ μέσω πολέμου που ενώ ο Πρόεδρος Πούτιν το αποκαλεί «ειδική επιχείρηση» του αφήνει περιθώρια να δρά με υβριδικό τρόπο πολιτικά και στρατιωτικά. Δείτε τις πρόσφατες επιθέσεις στο Κίεβο την ώρα των G20.
Η πολιτική επικοινωνία και προπαγάνδα είναι μεγάλα όπλα. Όπλα τα οποία και καθορίζει ακόμα για μεριά της Ρωσίας και συμμάχων του Ο Πούτιν.
Είναι εξίσου επικίνδυνο να προσεταιρίζεται εξτρεμιστικές ομάδες για λογαριασμό των δικών του υποθέσεων περί της εμπλοκής του αλλά και ειδικών ομάδων όπως είναι η Wagner. Είναι σίγουρη η υβριδική του απειλή.
Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ λοιπόν, βρισκόμαστε στην ανάγκη λήψης ουσιαστικών αποφάσεων, εν μέσω εμπορικής κρίσης και ενεργειακής ανασφάλειας. Αν έχουμε διαλειτουργικές ικανότητες, ίσως είναι καλό να δημιουργήσουμε μια οικονομία δυνατή και πολυεθνική. Να δημιουργηθεί μια νέα οικονομική ευφορία, γιατί στο μέλλον θα πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε σε ένα κόσμο ασύμμετρο και ασύμβατο με την ειρήνη που φανταζόμαστε ή μεγαλώνουμε.
Η Κύπρος, που είναι μέρος της ΕΕ και είναι μέρος του Νοτιανατολικού κομματιού της Μεσογείου έχει να παίξει ένα ρόλο σημαντικό στρατηγικό στο μέλλον. Αν αυτό δεν είναι ή δεν γίνει κατανοητό, τότε το τραίνο των ευκαιριών θα μας ξεπεράσει.
Έρχονται εκλογές το Φεβρουάριο του 2023. Χρειάζεται σταθερότητα, γνώση και εμπειρία να είναι αποδεδειγμένη μακριά από την λογική ότι εκλέγεται πρόεδρος για την χώρα μόνο. Εκλέγεται Πρόεδρος να προσδώσει περαιτέρω αξία, σταθερότητα και ήθος. Χρειάζεται μια πολιτική λογική και πράξη «βαθιά Ευρωπαϊκή» αλλά και παγκόσμια. Όπως και γνώση των πραγματικών εθνικών συμφερόντων μας και αναγκών για επίλυση του Κυπριακού, γιατί δεν μπορούμε άλλο να κάνουμε πίσω αλλά να κοιτάξουμε μπροστά πάντα με το εθνικό μας συμφέρον μαζί αλλά να είναι ουσιαστικό και επιδεικτικό για την λύση άλλων ζητημάτων και περιφερειακά της Κύπρου άρα και της Ευρώπης.
* Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Στρατηγικής και Ασφάλειας
Πρόεδρος Τμήματος Ιστορίας, Πολιτικής και Διεθνών Σπουδών
Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος
Πρόεδρος του Strategy International (SI) Ltd.
