Οι προεδρικές εκλογές του 2023 είναι τελείως διαφορετικές από όλες της μετά Μακάριον εποχής. Είναι η πρώτη φορά που ο ρόλος του πολιτικού μας συστήματος, δηλαδή των κομμάτων δεν είναι πρωταγωνιστικός, αλλά δευτερεύων. Και αυτή η περίπτωση Γιώργου Βασιλείου, που δεν ήταν πολιτικό πρόσωπο, σαφώς διαφέρει από το σημερινό εκλογικό σκηνικό, καθώς η μόνη ομοιότητα που έχει με το σημερινό σκηνικό είναι η εκ των προτέρων επιλογή του ως υποψήφιου του ΑΚΕΛ όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα με τον Ανδρέα Μαυρογιάννη.
Σ’ ό,τι αφορά τα άλλα κόμματα, ο μεν ΔΗΣΥ κατεβαίνει κατά το ήμισυ της δύναμής του, το δε ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ παρά την κραυγαλέα δικαίωση των θέσεών τους σ’ ό,τι αφορά το εθνικό μας πρόβλημα, παρά το γεγονός δηλ. ότι τώρα είναι η ώρα τους, δεν τολμούν να διεκδικήσουν τις εκλογές με κάποιον δικό τους. Τι σημαίνουν αλήθεια όλα αυτά;
Πού οφείλεται η μειωμένη αξιοπιστία του πολιτικού μας συστήματος και η μη διεκδίκηση της προεδρίας με δικό τους υποψήφιο;
Είναι νομίζω προφανές ότι η μειωμένη αξιοπιστία των κομμάτων οφείλεται, (πού αλλού) στις πολιτικές και άλλες αποφάσεις των ηγεσιών. Πρώτα απ’ όλα οφείλεται στην επί μισόν αιώνα λανθασμένη και αδιέξοδη πολιτική τους στο Κυπριακό (ομιλώ κυρίως για ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ,) στην εξωπραγματική διάγνωση των Τουρκικών στόχων και βλέψεων και στην αδυναμία τους να προβούν σε αυτοκριτική και αυτοδιόρθωση της πορείας τους. Όχι μόνο δεν έκαναν τέτοια αυτοκριτική, αλλά παράβλεψαν κιόλας το γεγονός ότι στον μεν ΔΗΣΥ πέραν του 60% των ψηφοφόρων του απέρριψαν στο δημοψήφισμα το σχέδιο ΑΝΑΝ, εις δε το ΑΚΕΛ φρόντισαν επί χρόνια να διαγράψουν ή να παροπλίσουν κάθε στέλεχος που είχε διαφορετική άποψη από εκείνην της ηγεσίας. Διερωτώμαι, ποιό από τα στελέχη του κόμματος αυτού ακούστηκε ποτέ να αρθρώσει λόγο κριτικό για την πολιτική του κόμματος στο Κυπριακό; Αυτοί που ξέρω ότι το έκαναν είναι όλοι εκτός κόμματος πια!
Έτσι, με τις σημερινές ηγεσίες τουλάχιστον δεν μπορεί να υπάρξει αυτοδιόρθωση ούτε στον ΔΗΣΥ ούτε στο ΑΚΕΛ. Αυτό συνέτεινε προφανώς στη μείωση των ποσοστών και των δύο κομμάτων η οποία σε απόλυτους αριθμούς έπρεπε να τους έχει τρομοκρατήσει.
Ο έτερος πολύ σοβαρός λόγος της αναξιοπιστίας του πολιτικού μας συστήματος είναι η εξόφθαλμη πλέον διαπλοκή πολιτικής και οικονομίας, φαινόμενο που έχει καταντήσει πλέον καθημερινό. Και βέβαια τέτοιου είδους διαπλοκή έχει απαραιτήτως το λαβείν και το δούναι. Κι αυτό νομοτελειακά εξελίσσεται σε διαφθορά πολύ επικίνδυνη για την κοινωνία. Τι να πρωτοθυμηθούμε. Την Focus με τα εκατομμύρια στο ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ, τα μπραν ντε φερ με τον Βγενόπουλο, ή τη «χαριστική» μεταχείριση πολιτικών προσώπων και ηγεσιών από τις Τράπεζες. Ή τη λεηλασία του Συνεργατισμού κοινή συναινέσει του πολιτικού συστήματος, ή τα χρυσά διαβατήρια; Να θυμηθούμε την εξαργύρωση της διάλυσης του Συνεργατισμού με μετοχές της Ελληνικής Τράπεζας; Ή ακόμα όταν μιλούμε για διαφθορά στις εσωτερικές υποθέσεις των κομμάτων όταν πρόκειται για την κατάκτηση της κομματικής ηγεσίας-εξουσίας. Ή ακόμα τη συγκάλυψη από όλα σχεδόν τα κόμματα όχι μόνο ατασθαλιών αλλά και ποινικών αδικημάτων που διαπράχθηκαν από στελέχη του κόμματος; Όλα αυτά ο κόσμος τα βλέπει, τα ακούει και οργίζεται. Κι αυτό που συμβαίνει σήμερα στις Προεδρικές του 2023 δεν είναι παρά η αποστροφή και οργή του απλού πολίτη για τα κόμματά του.
Κι όλη αυτή η αποστροφή έχει μορφοποιηθεί σε υποστήριξη προς έναν υποψήφιο που δεν έχει δεσμεύσεις με οποιοδήποτε κόμμα. Που κέρδισε τη λαϊκή υποστήριξη πολύ προτού τοποθετηθούν κόμματα υπέρ του.
Αυτά που συμβαίνουν σήμερα στην Κύπρο είναι ιστορικής σημασίας, αλλά παρουσιάζουν μιαν αμφισημία. Θετικό είναι ότι ο πολίτης δεν θεωρεί πλέον ότι είναι κτήμα κανενός κόμματος, αλλά ότι αυτός επιλέγει και κόμμα και υποψήφιο.
Υπάρχει όμως και το αρνητικό. Τα κόμματα είναι τα κύτταρα της Δημοκρατίας. Και είναι άρρωστα. Άρρωστο είναι και το σύστημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα κάνουμε αποκομματικοποίηση, κάτι πολύ επικίνδυνο για τον τόπο. Απλά σημαίνει ότι απεξαρτώμαστε από τα κόμματα κι ότι κάνουμε τη δική μας παρέμβαση για ένα υγιές πολιτικό σύστημα.
Και σ’ αυτό πολύ μεγάλο ρόλο θα έχει ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Το τεράστιο διακύβευμα των εκλογών
Αν όλοι συνειδητοποιήσουμε το τεράστιο διακύβευμα αυτών των εκλογών, πρόεδρος και λαός είμαι βέβαιος ότι το Μάρτιο του 2023 θ’ αρχίσει μια νέα φωτεινή και αισιόδοξη προοπτική και πορεία για την Κύπρο μας. Καλύτερη θα είναι ελπίζω και πιστεύω, και η πορεία του μεγάλου εθνικού μας προβλήματος. Γιατί το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών θα σημάνει και απεξάρτηση από τις ηγεσίες των κομμάτων ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ που φέρουν βαρύτατες ευθύνες για την επικίνδυνη κατάσταση στην οποία περιήλθαμε, οι οποίες με βάση την πείρα των 50 σχεδόν ετών θα στέρξουν να δεχτούν την ετοιμασθείσα λύση Τουρκικών προδιαγραφών με τις εγγυήσεις και τα στρατεύματα.
Τέλος. Όταν ένας λαός αυθόρμητα και γνήσια πάρει την πρωτοβουλία στα χέρια του σίγουρα είναι για να διορθώσει κι όχι για να χειροτερέψει τα πράγματα…
*Π. Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
