Μόλις είχε βγει το φέρετρο από την εκκλησία, και ο Εθνικός Ύμνος δεν είχε ακόμα στεγνώσει στα χείλη των πιστών του ανθρώπου που, ακόμα και νεκρό, μερικοί ακόμα τον αποκαλούν «λεβέντη και παλικάρι μου». Με όσους μίλησα, και ήταν πολλοί, εκείνα που επαναλαμβάνονταν περισσότερο απ’ όλα ήταν (α) ότι αγαπούσε την Ελλάδα, και (β) ότι ήταν Ολυμπιονίκης. Αυτά ήταν και τα «συν» που ξεχώρισαν τα πιο πολλά ξένα μέσα ενημέρωσης από τον επικήδειο του πρωτότοκου γιου του, Παύλου.
Όμως, οι πιο μελετημένοι ιστορικά, θα σου πουν ότι αν στο παρελθόν υπήρχε πράγματι μια δυνατή φιλοβασιλική βάση, μια παράταξη ολόκληρη, σήμερα βλέπεις πιο πολύ μια φαντασιακή προσκόλληση. Μπορεί όμως αυτή να μετεξελίχτηκε και σε μια νοσταλγία, η οποία ίσως, πράγματι, να έχει αγγίξει και νεότερους.
Ήταν όντως εντυπωσιακός ο αριθμός των νέων ανθρώπων που είδα, όχι μόνο στο προαύλιο της Μητρόπολης, αλλά ακόμα και στην τεράστια ουρά (από τις 5 το πρωί), για το λαϊκό προσκύνημα. Μίλησα με δεκάδες από αυτούς. Εισέπραξα αρκετές εξηγήσεις, ξεχώρισα δύο. Η πρώτη, ότι «δεν του φέρθηκαν καλά, ούτε και μετά τον θάνατό του, ότι «έγινε μεγάλη αδικία εις βάρος του» που δεν τον κήδεψαν με τιμές αρχηγού κράτους «όπως όφειλαν». Οι περισσότεροι αυτής της κατηγορίας ήταν νέοι και νέες που προέρχονται από φιλοβασιλικές οικογένειες. Κι η δεύτερη εξήγηση, που δεν λέγεται τόσο ανοικτά, αλλά επισημαίνεται και από αρκετούς ξένους δημοσιογράφους, είναι ότι ο θεσμός της βασιλείας είναι trendy, δηλαδή της μόδας! Πιο απλά, έχει πέραση. Ή, αν θέλετε, έχει πολλά likes!
Αυτή η τάση δεν οδηγεί αναγκαστικά στην αποδοχή του θεσμού, αλλά στην ανοχή απέναντί του, κυρίως για λόγους… Netflix! Η σειρά TheCrown, η πρόσφατη, εντυπωσιακή στο μέγεθος και στον συμβολισμό της, κηδεία της Βασίλισσας της Αγγλίας Ελισάβετ, όπου εκατοντάδες χιλιάδες Εγγλέζοι στάθηκαν στις ουρές επί 3-4 μερόνυχτα για να περάσουν από το φέρετρό της, το τραγικό έπος της Νταίάνα με τον Κάρολο, που πλέον είναι βασιλιάς, και ο μικρότερος γιος του Χάρι «δεν μαζεύεται», και είναι και το χιτ της εποχής.., όλα αυτά δεν αφήνουν ανέγγιχτους εκείνους τους ανθρώπους που αγαπούν τέτοιες τάσεις.
Στη Μητρόπολη αιωρείτο και αυτό το στοιχείο, λοιπόν. Ίσως χωρίς τη φαντασμαγορία του, όπως αναδεικνύεται σε χώρες με… κανονική μοναρχία. Βασιλιάδες, βασίλισσες, διαδόχους. Που ακόμα και στο πένθος, έχουν λάμψη!
Έφταναν με τα μαύρα mini-bus όλοι με κλινική ακρίβεια, ανά δίλεπτο, στην εκκλησία. Ένας τύπος πίσω μου, τους φώναζε με τα μικρά τους ονόματα, Hey Βενεδίκτη, πριγκίπισσα της Δανίας, Hey Βίλεμ, της Ολλανδίας, Hey Haakon, της Νορβηγίας, Hey Συμεών, της Βουλγαρίας, Hey Ράντου της Ρουμανίας… πλήρης περιγραφή! Όταν του ζήτησα όνομα, είπε ότι δούλευε επί χρόνια στο Life and Style του Χρήστου Ζαμπούνη. Τίποτα δεν πάει χαμένο, όπως λέει και το τραγούδι!
Τους υποδεχόταν στα σκαλιά ο πρίγκιπας Παύλος, που πλέον οι φίλοι του τον αποκαλούν διάδοχο του θρόνου. Ο οποίος όμως, θρόνος, δεν υπάρχει πια. Αλλά οι royal οικογένειες μένουν και πολλαπλασιάζονται. Οι μεταξύ τους δεσμοί είναι ισχυροί. Και όποτε σμίγουν για όποια αφορμή, μοιάζουν σαν ένα clan (μια φατρία) όπως θα έλεγε δηλητηριωδώς ένας είρων αγγλοσάξονας.
Δεν εκπλήσσει καθόλου το γεγονός ότι υπήρχαν πολλοί νέοι άνθρωποι στην ουρά για το ύστατο χαίρε στον πρώην βασιλιά – αγέννητοι επί των επίσημων ημερών του. Τα δημόσια συναισθήματα που αφορούν πρόσωπα, δεν ακολουθούν πάντα ορθολογικούς δρόμους, λέει ο καθηγητής πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης κ. Νίκος. Σεβαστάκης. Υπάρχουν, συμπληρώνει, οι οικογενειακές μνήμες, ένα οικογενειακό συναίσθημα εδώ στην Ελλάδα, που είχε πολιτικοποιηθεί μέσα στον 20ό αιώνα με τραγικό, ή και οριακό τρόπο πολλές φορές, και αυτό μεταβιβάζεται ακόμα στους νεότερους.
Με τον καιρό, προσθέτει, αυτό αδυνατίζει πολιτικά, δεν σταματά, αλλά γίνεται περισσότερο μια άλλη κουλτούρα, που αφορά κυρίως τον κόσμο των σόσιαλ μίντια. Τα μέλη των βασιλικών και πριγκηπικών οικογενειών, είτε είναι ενεργοί ή όχι οι οίκοι απ’ όπου προέρχονται, είναι μεταξύ τους μακρινοί συγγενείς, και ασκούν μια γοητεία κυρίως στους έφηβους.
Θα πει κάποιος ότι η κηδεία ενός έκπτωτου μονάρχη δεν προσφέρεται για πολιτικές αναλύσεις άμεσου ενδιαφέροντος. Η Ιστορία είναι εκείνη που κρατά τα ινία, ευτυχώς.
Επικράτησε ο συναισθηματισμός, και αυτό δεν μπορεί να το ψέξει κάποιος. Είδα μάτια να δακρύζουν όταν ακούστηκαν έξω, στο προαύλιο, από τα μεγάφωνα, τα λόγια του παπά, «κηδεύεται ο δούλος του Θεού Κωνσταντίνος βασιλεύς των Ελλήνων». Σαν να τους αρκούσαν μόνο αυτά τα λόγια.
Ήταν εν τέλει, μια κηδεία μεγάλη σε διάρκεια, μικρή σε παρουσία κόσμου, περίεργη σε συμβολισμούς, ενδιαφέρουσα σε πρόσωπα, πολιτισμένη σε εκτέλεση, και μάλλον εύκολη να ξεχαστεί γρήγορα, και ίσως και οριστικά…
