Οι διαδρομιστές των κέντρων εξουσίας και τα πετροδολάρια στο παζάρι αγοράς πολιτικών και όχι μόνο.
Την ημέρα της τρομοκρατικής επίθεσης φανατικών μουσουλμάνων στην Charlie Hebdo, στις 7 Ιανουαρίου 2015, κυκλοφορούσε το μυθιστόρημα του Μισέλ Ουελμπέκ «Υποταγή» – ο ίδιος ήταν μάλιστα και το θέμα του εξωφύλλου της σατιρικής εφημερίδας. Στο βιβλίο, η Σαουδική Αραβία διοχετεύει άπειρα χρήματα στη χώρα, πετυχαίνοντας να εκλεγεί ως πρόεδρος μουσουλμάνος της επιρροής της. Πολλοί κατηγόρησαν τότε τον Ουελμπέκ για ισλαμοφοβία (δεν ήταν η πρώτη φορά), χάνοντας όμως το κύριο θέμα του: Την υποταγή μιας ολόκληρης χώρας μέσω της εξαγοράς ανθρώπων σε καίριες θέσεις, που δεν είναι μόνο πολιτικοί αλλά και καθηγητές πανεπιστημίων – ολόκληρα πανεπιστήμια μάλιστα. Το βιβλίο χαρακτηρίστηκε προφητικό, ωστόσο δεν επρόκειτο για κάτι πρωτοφανές, η ειρωνεία είναι ότι ο Ουελμπέκ θέλησε να μας ανοίξει τα μάτια για κάτι που συμβαίνει στα φανερά και το αγνοούμε: Η Εκπαίδευση είναι ο κύριος στόχος των λόμπι κάθε είδους – οι πολιτικοί έπονται.
Ο αφηγητής στο μυθιστόρημα είναι καθηγητής στη χρηματοδοτούμενη με σαουδαραβικά πετροδολάρια ισλαμοποιημένη Σορβόννη. Στην αληθινή ζωή, τα λόμπι της Τουρκίας στις ΗΠΑ δεν αγοράζουν μόνο γερουσιαστές, αλλά χρηματοδοτούν καθηγητές και πανεπιστήμια με αντάλλαγμα να περνάνε τις απόψεις τους στους φοιτητές τους – οι δωρεές, δήθεν υπέρ της επιστημονικής έρευνας, θεωρούνται θεμιτή πρακτική. Το ίδιο κάνουν π.χ. καπνοβιομηχανίες, και μετά μαθαίνουμε πως «έρευνες» λένε ότι το κάπνισμα κάνει καλό. Στις Βρυξέλλες χρειάστηκε ένας «τρελός» εισαγγελέας, ο Μισέλ Κλεζ, για να ξεσκεπαστεί μια σοκαριστική υπόθεση χρηματισμού. Τα περισσότερα ΜΜΕ, βέβαια, εστιάζουν στη νέα και ωραία ευρωβουλευτή από την Ελλάδα με τον επίσης νέο και ωραίο Ιταλό σύντροφό της, όμως στο ευρωκοινοβούλιο είναι ιδιαίτερα θορυβημένοι: Ξέσπασε ένα φοβερό σκάνδαλο που θα έπρεπε, το λιγότερο, να είχε μείνει εντός της «οικογένειας», η οποία όμως, παρά το ότι διαθέτει μηχανισμούς ελέγχου, δεν έκανε το παραμικρό – γιατί άραγε;
Να σημειώσουμε κάτι ακόμα: Η βελγική Αστυνομία συγκέντρωσε τις πληροφορίες της παρακολουθώντας τα τηλέφωνα (και όχι μόνο, πιθανότατα) των υπόπτων. Χρησιμοποίησε προφανώς κάποιο από τα «αμαρτωλά» λογισμικά παρακολούθησης που τελευταίως μάθαμε για την ύπαρξή τους στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Είναι πολύ πιθανό, επομένως, και η παγίδευση του κινητού του Νίκου Ανδρουλάκη να σχετίζεται με την ίδια υπόθεση, εφόσον η Εύα Καϊλή είναι ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, όπως ήταν και ο ίδιος πριν εκλεγεί στη ηγεσία του. Συγκρίνοντας, ωστόσο, την ελληνική με τη βελγική πρακτική, φαίνεται πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι είτε ανίκανος (αν δεν γνώριζε, όπως ισχυρίζεται) είτε βλαξ (αν γνώριζε αλλά δεν έκανε τίποτα). Συνεχίζει να κρύβεται ανοήτως πίσω από το απόρρητο, δήθεν, των υποθέσεων της ΚΥΠ, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας, ενόσω αποκαλύπτονται και νέες παρακολουθήσεις. Όμως η καλύτερη ασφάλεια είναι η διαφάνεια και η δημόσια πληροφόρηση. Μήπως οι Βέλγοι είναι τόσο εγκληματικά αφελείς ώστε να αδιαφορούν για το κόστος και την ασφάλεια, όχι μόνο της χώρας τους αλλά της Ενωμένης (λέμε τώρα…) Ευρώπης, από την αποκάλυψη ενός τέτοιου κολοσσιαίου σκανδάλου;
Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να ασχοληθούμε με μια σειρά θέματα που κάνουμε πως δεν υπάρχουν, παρόλο που βγάζουν μάτι: Τα διάφορα λόμπι είναι μεν χρήσιμα αφού μεταφέρουν, υποτίθεται, στα κέντρα λήψης αποφάσεων και ψήφισης νομοθεσιών τα αιτήματα κοινωνικών ομάδων, είτε πληροφορίες για καινοτόμα προϊόντα και επιτεύγματα εταιρειών, από φάρμακα μέχρι όπλα κ.ά. Οι διαδρομιστές μεταφέρουν όμως υπογείως και πολύ χρήμα, το απαραίτητο «μέλι» για να γλυκάνουν τις κατάλληλες αποφάσεις. Είτε είναι η Σαουδική Αραβία σε ένα μυθιστόρημα, είτε τα καρτέλ ναρκωτικών που αγοράζουν γερουσιαστές στο Ozark του Netflix, ή το Κατάρ που λαδώνει ευρωβουλευτές (μόνο;) στις Βρυξέλλες (και όχι μόνο, υποθέτω), απαιτείται διαφάνεια σε όλα. Όσο για τις παρακολουθήσεις και τα σχετικά λογισμικά, πρέπει να αποφασίσουμε: Είναι απαραίτητα; Αν ναι, πότε είναι θεμιτό να χρησιμοποιούνται, από ποιους και ποιος αποφασίζει; Πόσο αυτόνομα από την πολιτική εξουσία δρουν οι κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών και πόσο επιρρεπείς είναι σε προσωπικές ατζέντες (και) των κυβερνώντων;