Ανάσα σε πολλά νοικοκυριά αναμένεται να φέρει η μείωση ή ο μηδενισμός του ΦΠΑ σε αριθμό προϊόντων τα οποία έχουν ευρεία κατανάλωση. Το μέτρο θα εφαρμοστεί νοουμένου ότι οι μελέτες που διεξάγει το Υπουργείο Οικονομικών καταδείξουν πως η μείωση ή ο μηδενισμός του ΦΠΑ δεν θα επηρεάσουν τα δημοσιονομικά του κράτους και θα έχουν θετική επίδραση στους δικαιούχους.

Εκείνο όμως που προκαλεί μεγάλο προβληματισμό είναι το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή Οδηγία τροποποιήθηκε τον Απρίλιο του 2022, ώστε να επιτρέπεται χαμηλότερος ή μηδενικός ΦΠΑ σε επιλεγμένα προϊόνταμ ελάχιστα κράτη μέλη αξιοποίησαν την ευχέρεια. Επίσης, κάποια άλλα κράτη μέλη που προχώρησαν σε φορολογικές μειώσεις στα προϊόντα, διαπίστωσαν ότι το όφελος δεν κατέκηξε στους καταναλωτές, καθώς κάποιοι έμποροι και πωλητές είχαν προχωρήσει την ίδια περίοδο σε αυξήσεις των τιμών.

Η Κύπρος μάλλον δεν θα αποτελέσει εξαίρεση του κανόνα και μοιάζει βλεβαιο πως κάποιοι επιχειρηματίες θα τσιμπήσουν κάπως τις τιμές προς τα πάνω, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να συνεχίσουν να πληρώνουν κάποια προϊόντα σε υψηλές τιμές. Επίσης, λόγω της ελεύθερης αγοράς δεν μπορεί το κράτος να προχωρήσει και να θέσει περιορισμούς ή απαγορεύσεις στη διαφοροποίηση των τιμών. Συνεπώς, με αυτά τα δεδομένα, σε περίπτωση εφαρμογής του μέτρου θα πρέπει οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους να τεθούν επί ποδός για να αποτρέψουν φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να ενισχύσουν το νομικό πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών, για να μην καταστεί αναποτελεσματικό το μέτρο, όπως έγινε στη Βουλγαρία, όπου πέρσι είχε μειωθεί το  ΦΠΑ στο ψωμί και στο αλεύρι, ωστόσο, λόγω των αυξήσεων που επιβλήθηκαν από τις επιχειρήσεις δεν επωφελήθηκαν των μειώσεων οι πολίτες.

Όπως φαίνεται, το μέτρο δεν αναμένεται να εφαρμοστεί αμέσως, καθώς, όταν το Υπουργείο Οικονομικών καταλήξει στον τελικό κατάλογο με τα προϊόντα για τα οποία υπάρχει η δυνατότητα μείωσης ή μηδενισμού του ΦΠΑ, θα  πρέπει τον προωθήσει  για έλεγχο και έγκριση στην  Κομισιόν. Και αυτό, γιατί μέρος των εσόδων του ΦΠΑ καταλήγουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, οι διαδικασίες που ακολουθούν οι Βρυξέλλες είναι συχνά χρονοβόρες, αν λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι η απάντηση τους για το περιβόητο Σχέδιο Ενοίκιο έναντι Δόσης βρίσκεται στο περίμενε εδώ και μήνες.

Ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός δήλωσε, πάντως, ότι σύντομα η πρόταση της Κυβέρνησης για μειωμένο ΦΠΑ θα είναι έτοιμη. Στο μεταξύ, η ακρίβεια θα συνεχίσει να τρέχει και οι καταναλωτές θα πληρώνουν περισσότερα χρήματα και θα ψωνίζουν λιγότερα προϊόντα.

Επιπλέον, η Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο της προσπάθειας αναχαίτισης του πληθωρισμού, ενέκρινε παράταση για άλλους δύο μήνες (Μάιο-Ιούνιο) της επιδότησης της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, με κόστος €21 εκατ. Επιπρόσθετα, έχει εγκρίνει από τις 5 Μαΐου μέχρι το τέλος Ιουνίου παράταση της μείωσης των φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα, ωστόσο κατά 50% σε σχέση με τη μείωση που θα ισχύει μέχρι 4 Μαϊου. Το κόστος για το κράτος υπολογίζεται στα €5.96 εκατ.

Λόγω της κατάστασης θα ήταν πιο ορθό το μέτρο της μείωσης των φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα να μην ήταν κουτσουρεμένο και να συνεχιζόταν η προηγούμενη απόφαση για μείωση κατά 8 σεντ το λίτρο στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης. Η κυβερνητική πλευρά, δικαιολογώντας την απόφαση της, είχε αναφέρει πως πλέον οι τιμές των καυσίμων παρουσιάζουν κάποια σταθεροποίηση. Κάτι που δεν το διαπιστώνουν οι καταναλωτές. Το κουτσούρεμα του μέτρου της μείωσης των φόρων κατανάλωσης από τον ερχόμενο Μάιο αναμένεται να γίνει αισθητή στις τσέπες των καταναλωτών, καθώς θα πληρώνουν περισσότερα (περίπου 4 σεντ το λίτρο, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλες αυξήσεις από τις διακυμάνσεις στη διεθνή αγορά) για να ανεφοδιάσουν με καύσιμα τα οχήματα τους.