Όλα αλλάζουν στη διάρκεια του χρόνου. Ο καιρός που όταν ένας νέος εξασφάλιζε μια δουλειά, ακόμα και στον ιδιωτικό τομέα, και θεωρείτο σχεδόν βέβαιο πως θα έπαιρνε σύνταξη από το πρώτο του αφεντικό, έχει περάσει προ πολλού.
Όπως και ο καιρός που μόλις ένα ζευγάρι παντρευόταν περίμενε να χτιστεί το σπίτι του για να μετακομίσει. Η εργασιακή ανασφάλεια στον ιδιωτικό τομέα είναι πλέον η νόρμα. Το ίδιο και το φαινόμενο τα νεαρά ζευγάρια να καταφεύγουν στο ενοίκιο πριν αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε αγορά ακινήτου.
Οι παράγοντες για τις αλλαγές αυτές πολλές. Η οικονομία πλέον άνοιξε για τα καλά, όπως και η αγορά εργασίας. Με την είσοδό μας στην ΕΕ, οι αλλαγές αυτές έγιναν αισθητές σε όλους, καθώς ο προστατευτισμός που κάποτε υπήρχε εξέλιπε. Παρόλα αυτά, αρκετοί δεν το έχουν συνειδητοποιήσει και συνεχίζουν να ασκούν πολιτικές ή να πορεύονται αγνοώντας τις αλλαγές που υπήρξαν και που έρχονται.
Η συζήτηση, για παράδειγμα, που γίνεται στη Βουλή για τον ΦΠΑ στα ακίνητα είναι ενδεικτική του παραλογισμού που ζούμε. Καθώς βουλευτές -και όχι μόνο- μιλούν για την ανάγκη μειωμένου ΦΠΑ για αξίες και μεγέθη ακινήτων… παλιών πορτοφολιών και καιρών. Για 200 και βάλε τετραγωνικά και για σπίτια των 350-400 χιλιάδων ευρώ.
Την ίδια στιγμή που όλοι συνειδητοποιούν πως οι τιμές είναι ήδη αρκετές υψηλές. Την ίδια ώρα που η αντιπολίτευση άρχισε εκστρατεία με σύνθημα «Στέγη για όλους», παρουσιάζοντας σειρά προτάσεων και εισηγήσεων, με την ελπίδα ότι θα καταστήσουν εφικτή την απόκτηση ιδιόκτητης στέγης από περισσότερους. Από όλους.
Ρώτησε, όμως, κανείς τους νέους τι στέγη θέλουν; Πού την θέλουν; Αρκετοί που ζουν σε σπίτια των 300 και 400 τετραγωνικών σήμερα, που τρέμουν με τις αυξήσεις των επιτοκίων, θα μπορούσαν να μοιραστούν εμπειρίες με τους νέους. Το ίδιο και νεαρότερα ζευγάρια, με παιδιά, που ζουν σε διαμερίσματα των 100 τετραγωνικών. Είπαμε, τα πράγματα αλλάζουν. Υπάρχουν χώρες που η ιδιοκατοίκηση δεν είναι καν στις προτεραιότητες των πολιτών. Πολλοί είναι αυτοί που προτιμούν το ενοίκιο. Πολλοί δεν έχουν, ούτε μετά τον γάμο, την αναγκαία προκαταβολή για αγορά ακινήτου. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να βάλει σε δεύτερη μοίρα την ευτυχία των νέων, την εξέλιξη τους, τη δημιουργία ακόμα και οικογένειας. Δεν είναι προϋπόθεση η απόκτηση ιδιόκτητης στέγης για όλα αυτά.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, πως δεν δικαιούνται όλοι να μπορούν να στεγάσουν τα όνειρά τους. Η Πολιτεία ναι, τη στιγμή που δύο μισθοί σε κάποιες περιπτώσεις και περιοχές δεν εξασφαλίζουν καν τη δόση ενός ενοικίου, πρέπει να παρέμβει. Να βρει τρόπους να υπάρξει περισσότερη διαθέσιμη γη σε υποφερτές τιμές, να συνεργαστεί με τους δικούς της οργανισμούς για χρηματοδότηση νεαρών ζευγαριών αλλά ακόμα και να κτίσει. Η συμφωνία του ΚΟΑΓ με τον Δήμο Λεμεσού για προσιτή στέγη και ενοίκια δεν ξέρω σε ποια φάση βρίσκεται, αλλά αποτελεί ένα καλό παράδειγμα.
Πολλές από τις προτάσεις που παρουσίασε το ΑΚΕΛ είναι επίσης λειτουργικές και μπορούν επίσης να βοηθήσουν σε αντιμετώπιση του ζητήματος. Σίγουρα, όμως, η συζήτηση, όπως εξελίσσεται στη Βουλή για τον ΦΠΑ, δεν βοηθά προς αυτήν την κατεύθυνση, ούτε δίνει κανένα κίνητρο σε επιχειρηματίες να συμβάλουν στη μείωση των τιμών. Φυσικά, πριν την προώθηση ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής προέχουν άλλα. Όπως η διασφάλιση της πρώτης κατοικίας για όσους κινδυνεύουν να βρεθούν στον δρόμο λόγω εκποιήσεων. Η πρόσφατη παρέμβαση του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και η απόφαση για αναστολή άλλης μιας εκποίησης είναι ενδεικτική του προβλήματος που παρουσιάζεται. Καθώς, στο παρά πέντε ο Επίτροπος γλίτωσε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι από το να χάσει το σπίτι του, στο οποίο φιλοξενεί μόνιμα και το 9χρονο εγγονάκι τους. Ως εκ τούτου, το «Στέγη για όλους» αφορά πολλά που πρέπει να γίνουν.
