Το Κυπριακό δεν λύνεται με αγορές και πωλήσεις σπιτιών και ξενοδοχείων, ούτε με ευρωδωράκια στην Τουρκία μόνο και μόνο για να πιάσουμε την κουβέντα περί ανέμων και υδάτων.
Είναι καθησυχαστικό ή ανησυχητικό το ότι η κυβέρνηση ανησυχεί για τα «τετελεσμένα» που δημιουργούνται στην Αμμόχωστο; Το ότι ανησυχεί πρέπει ν’ ανησυχεί κι εμάς αντίστοιχα, επειδή κάτι κακό γίνεται που δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει; Ή μήπως να μας καθησυχάζει, επειδή υπάρχει κάποιος που ανησυχεί μεν, άρα έχει την ετοιμότητα και κάποιο σχέδιο αντίδρασης; Μιλάω για την κατάσταση που προέκυψε μετά τη γνωστοποίηση της πώλησης ξενοδοχείου Ελληνοκύπριου ιδιοκτήτη, που βρίσκεται στην έρημη πόλη της Αμμοχώστου, σε Τουρκοκύπριο. Καταρχήν, πόσο απρόβλεπτο μπορεί να είναι κάτι τέτοιο μετά από μισό αιώνα κατοχής, και μάλιστα μετά το αναγγελθέν, εδώ και κάμποσο καιρό, άνοιγμα της κλειστής πόλης από τις μαριονέτες της Τουρκίας στα κατεχόμενα; Η έκπληξη, η αμηχανία, οι συσκέψεις κατόπιν εορτής – ναι, αυτά είναι όντως ανησυχητικά. Επί της ουσίας όμως, γιατί;
Τι είναι η πατρίδα μας; Εκτός από τη γνωστή ποιητική απάντηση του Ιωάννη Πολέμη πάνω από 100 χρόνια πριν που προσμετρά τα βουνά και τους κάμπους, τα νησιά και τα χωριά, τα μνημεία και όσα έχουμε στην καρδιά μας, είναι κι εκείνη του Χάρρυ Κλυνν απ’ το 1997, που είναι πιο κοντά στο σήμερα: «Σκαρίβαλα και κονιγιά/ λαμπίρια και βουνάτες/ αναταρούδια σαλαγιά/ και δόνητες φωνάτες». Αν δεν καταλάβατε, πατρίδα είναι όλα αυτά και τα προηγούμενα –μαζί και τα ξενοδοχεία και οι άλλες περιουσίες ιδιωτών και μη, σε όποιον κι αν ανήκουν, στην Αμμόχωστο και αλλού, στα κατεχόμενα ή στα μη κατεχόμενα– και πωλούνται, ή απλώς βρίσκονται εκεί και περιμένουν… Αν και πάλι δεν καταλάβατε (έχω ένα θέμα με τις εξηγήσεις μου), η πατρίδα, ο τόπος, το κράτος, δεν ορίζεται από την ακίνητη ιδιοκτησία, δεν έχει σχέση με συμβόλαια, «κοτσιάνια» και αγοραπωλησίες ούτε μεταβιβάζεται συγχρόνως και η κρατική υπόσταση με τέτοιους τρόπους. Με δυο λόγια, το σπίτι ενός Έλληνα ή ενός Τούρκου, Άγγλου, Ισραηλινού κ.ά. όπου κι αν βρίσκεται, ΔΕΝ είναι απαραιτήτως και αυτομάτως ελληνική, τουρκική, αγγλική ή ισραηλινή επικράτεια.
Να τι είναι, λοιπόν, ανησυχητικό: Να κάνει κανείς τέτοιες συνταυτίσεις, τις οποίες ακολουθούν προτάσεις π.χ. από ξενοδόχους, όπως και οι σκέψεις της κυβέρνησης (αποζημιώσεις, αντισταθμιστικά μέτρα που να αποτρέπουν άλλες πωλήσεις κ.ά.). Γιατί; «Για να μη χαθεί η Αμμόχωστος». Λες και μόνο εκεί συμβαίνει αυτό, λες και η λεγόμενη «Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας» που μεσολαβεί ανάμεσα στον ιδιοκτήτη και τον… «χρήστη» της περιουσίας του στα κατεχόμενα είναι άπραγη μέχρι σήμερα. Λες και δεν έχει χτιστεί ένα τεράστιο μέρος της παραλίας της Αμμοχώστου (και όχι μόνο) με τέρατα πάνω στο κύμα – αυτά σε ποιον ανήκουν; Για να πάω και παρακάτω, λες και δεν τσιμεντώνονται οι ελεύθερες παραλίες της ελεύθερης πλευράς της Κύπρου, αν και κατεχόμενες από παράνομα, ημιπαράνομα ή και «νόμιμα» παρόμοια τέρατα, π.χ. στην Άμμο του Καμπούρη, στην ελεύθερη Αγία Νάπα. Αυτά σε ποιον ανήκουν; Στους ιδιοκτήτες τους – άρα είναι επίσης ελληνική, τουρκική, αγγλική ή ισραηλινή επικράτεια; Πόσοι ανησυχούν γι’ αυτό;
Όμως η κυβέρνηση έχει σχέδιο (που δεν είχαν οι προηγούμενες): Να πείσει τους Ευρωπαίους να δώσουν κίνητρα στην Τουρκία για να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις «απ’ εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά». Όχι για να φύγει η Τουρκία απ’ εδώ ή, έστω, να μην τσιμεντώνει τον τόπο και τον ξεπουλά σε πλούσιους κάθε εθνικότητας, αλλά για να ξαναρχίσει το πάρε-δώσε. Πώς; Με το να δώσουμε κάτι ακόμα – η Ευρώπη έστω, αν και Ευρώπη είμαστε εμείς επίσης. Να και κάτι άλλο ανησυχητικό – για μας, όχι για την κυβέρνηση που το επιδιώκει: Το ότι θεωρεί σημαντική τη διαπραγμάτευση, χωρίς να λέει οτιδήποτε για την ουσία της. Πρέπει να συζητήσουμε φυσικά – για ποιο πράγμα όμως και με ποιους όρους; Οι Τούρκοι λένε πως θέλουν δυο κράτη – εμείς τι θέλουμε; Αυτό, κάτι άλλο ή κουβέντα να γίνεται για να περνάει η ώρα (α ναι, και με λίγη ανησυχία για το σασπένς);
chrarv@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 14.5.2023
