Τα κόμματα αποφάσισαν. Η Εκκλησία έχει τον τελικό λόγο για τις εισφορές στις κηδείες. Με άλλα λόγια, εντελώς κυνικά, δεν γίνεται να περνούν τόσα λεφτά από την Εκκλησία και να μην παίρνει κι αυτή το μερτικό της. Κι έτσι και με τη βούλα της Βουλής, η κηδεία κατοχυρώνεται ως μία (παράπλευρη) εμπορική πράξη. Πράγμα που εν πολλοίς συνέβαινε έτσι κι αλλιώς.
Οι εισφορές στις κηδείες, τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει διάφορα ιδρύματα και έχουν βοηθήσει σε διάφορους σκοπούς. Ταυτόχρονα όμως έχουν προσθέσει ακόμα ένα στοιχείο που εκτρέπει την τελετή από αυτό που θα έπρεπε να είναι. Ένας σεμνός ύστατος αποχαιρετισμός στον νεκρό. Η προσοχή είναι στραμμένη αλλού. Στο να μας δουν οι συγγενείς, να δουν και την εισφορά μας, να εκπληρώσουμε ένα καθήκον σαν κοινωνική υποχρέωση.
Το είχε σημειώσει καίρια ο Σάββας Παύλου σε ένα κείμενο του με τίτλο «Η κηδεία μου». Παραλληλίζοντας την, με την τελετή του γάμου όπου οι φωτογράφοι και οι βιντεογράφοι έχουν τον κυρίαρχο λόγο σκηνοθετώντας τα πάντα, έγραφε:
«Η κηδεία γίνεται ένα κοσμικό γεγονός στο οποίο ο νεκρός εξαφανίζεται. Αρχίζουν οι καταθέσεις στεφάνων που αναγγέλλονται, κάποιος διαβάζει τον κατάλογο των ανθρώπων που κατέθεσαν προηγουμένως στεφάνι, αρχίζουν οι επικήδειοι. Αναγγέλλονται τα ονόματα, οι τίτλοι και οι ιδιότητες των ομιλητών, αυτοί πλησιάζουν στο μικρόφωνο και αρχίζουν, ο νεκρός ανυπεράσπιστος στο φέρετρο υφίσταται κοινοτοπίες, τυπικότητες και μεγάλα λόγια.
Στο “δεύτε τελευταίον ασπασμόν” οι δικοί του νεκρού στέκονται δίπλα στο φέρετρο και περνούν οι παρόντες για τα συλλυπητήρια. Ο αποχαιρετισμός για τον νεκρό υποτονίζεται, μπαίνει σε τριτεύουσα μοίρα, αυτό το μέρος της νεκρώσιμης ακολουθίας δεν είναι πια μια ανεπανάληπτη στιγμή της σχέσης μας με τον μεταστάντα (τον βλέπουμε και τον αποχαιρετούμε για τελευταία φορά και τόσες ποικίλες σκέψεις αναδύονται στο μυαλό, για τον μακαρίτη, για το αιώνιο θέμα της ζωής και του θανάτου). Αντίθετα γίνεται μια κοινωνική εκδήλωση όπως τόσες άλλες.
Υπάρχει λοιπόν άμεση ανάγκη να συζητήσουμε το θέμα της κηδείας στην Κύπρο και να σώσουμε την αξιοπρέπεια των νεκρών μας. Ο σεβασμός και η εν αξιοπρεπεία φροντίδα των πεθαμένων μας, η αφοσίωση στην τελετή της κηδείας τους, η εν ειλικρινεία σοβαρότητα κατά τη διάρκειά της, η φροντίδα για τη μνήμη τους, αποτελούν θεμελιώδη και ωραία συστατικά της ελληνικής κοινωνίας».
Ο Σάββας Παύλου πέθανε πριν τρία χρόνια και δεν είδε την εξέλιξη. Αντί να στραφούμε στις αξίες που ο ίδιος σημείωνε, πάμε να εντάξουμε τις κηδείες στο Χρηματιστήριο με μετόχους, ποσοστά, χαρτόσημα, ισολογισμούς…