Αναφερθήκαμε αρκετές φορές στο έργο του ομότιμου καθηγητή Πολιτικών Επιστημών και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Γιώργου Κοντογιώργη. Ένα από σημαντικότερα κατά την κρίση μας στοιχεία που διέπει ολόκληρο το έργο, αν όχι και το σημαντικότερο, αποτελεί η πρωτότυπη τυπολογία των πολιτικών συστημάτων, η οποία με τη σύγχρονη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο καθηγητής, αντλείται από τη μελέτη των ιστορικών πηγών και κυρίως της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Στόχος μας δεν είναι να αναλύσουμε την τυπολογία ως έχει, αλλά, αποδεχόμενοι το αδιαμφισβήτητα και επιστημονικώς αποδεδειγμένο γεγονός ότι το βιούμενο πολιτικό σύστημα είναι προ-αντιπροσωπευτικό, δηλαδή δεν εμπίπτει ούτε στην αντιπροσώπευση του Σόλωνα, αλλά ούτε και στη δημοκρατία του Κλεισθένη ή του Περικλή, να προσπαθήσουμε μέσα από το εν λόγω έργο να διακρίνουμε τον πρακτικό εκείνο τρόπο που θα οδηγήσει την εποχή μας, πρώτα στην αντιπροσώπευση και έπειτα στη δημοκρατία.
Ο πρακτικός τρόπος, μονόδρομος στην εξέλιξη του περιεχομένου της τυπολογίας των πολιτικών συστημάτων, αποτελεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας, η οποία επιτρέπει τη χρήση των μέσων επικοινωνίας σε πολλά επίπεδα του βίου μας. Για να το εξηγήσουμε καλύτερα, το επικοινωνιακό σύστημα της εποχής των νομοθετών της αρχαίας Αθήνας, επέτρεπε εκ των πραγμάτων τη φυσική παρουσία σε φυσικό χώρο, η οποία ήταν απαραίτητη κατά τις συνελεύσεις του Δήμου. Οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονταν στον φημισμένο λόφο της Πνύκας, είτε αφορούσαν την εσωτερική, είτε την εξωτερική πολιτική της Αθήνας. Σήμερα, λόγω της ανάπτυξης της τεχνολογίας, το επικοινωνιακό σύστημα της εποχής καλεί έναν άλλον τρόπο επικοινωνίας. Οι σημερινές κοινωνίες επικοινωνούν, εργάζονται, κοινωνικοποιούνται μέσω της τεχνολογίας, όπως επίσης και αρκετές δημόσιες υπηρεσίες ψηφιοποιούν διαδικασίες, μητρώα και συνεδριάσεις σωμάτων και διοικητικών συμβουλίων.
Παρενθετικά, να συμπληρώσουμε ότι ο στόχος δεν είναι να εφαρμοστεί η αθηναϊκή ή άλλη δημοκρατία στη σημερινή εποχή. Άλλωστε, διαφέρει η κλίμακα και το πολιτειακό θεμέλιο: Η αθηναϊκή δημοκρατία με πολιτειακό θεμέλιο πόλις – κράτος, εγκαθιδρύθηκε στο κρατοκεντρικό κοσμοσύστημα μικρής κλίμακας, ενώ το βιούμενο πολιτικό σύστημα μεγάλης κλίμακας με πολιτειακό θεμέλιο το έθνος – κράτος προϋποθέτει έναν άλλο τρόπο εγκαθίδρυσης της αντιπροσώπευσης ή της δημοκρατίας.
Επομένως, με τη βοήθεια των τεχνολογικών μέσων, η επικοινωνία αλλάζει και έτσι θα αλλάξει –ήδη τροποποιούνται διαδικασίες, οι οποίες εντατικοποιήθηκαν στα πλαίσια της υγειονομικής κρίσης- και ο τρόπος λειτουργίας των κρατικών θεσμών, των πολιτικών κομμάτων, των συντεχνιών, των εγχώριων και πολυεθνικών εταιρειών. Αυτό φυσικά είναι το πρώτο βήμα προς μιαν ιστορική μετάβαση από το βιούμενο πολιτικό σύστημα στην έστω προσομοίωση της αντιπροσώπευσης. Να θυμίσουμε ότι η δημοκρατία υφίσταται όταν η κοινωνία ανάγεται σε Δήμο. Άρα, με τα νέα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής μας, όπως περιεγράφηκαν πιο πάνω, οι κοινωνίες θα εντατικοποιήσουν τη χρήση της τεχνολογίας και των μέσων επικοινωνίας που προσφέρει η ίδια η τεχνολογία. Με ασφάλεια μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι κάτι τέτοιο θα μετατρέψει την κοινωνία σε ιδιοκτήτη του νέου επικοινωνιακού συστήματος, το οποίο με τη σειρά του θα οδηγήσει στην αντιπροσώπευση και στην δημοκρατία μέσα από τις ψηφιοποιημένες διαδικασίες.
*Πολιτικός επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd
