Όταν κάποιος ασχοληθεί με το ζήτημα της διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών, πολύ εύκολα μπορεί να αντιληφθεί ότι οι λέξεις κακοδιαχείριση, ρουσφέτι, αναξιοκρατία, αποκτούν πλήρη και σε όλη τους την έκταση εφαρμογή.
Είναι λόγω ανικανότητας που δεν έχουν ληφθεί μέτρα ώστε η διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών να γίνεται κατά τρόπο σωστό και δίκαιο; Απολύτως όχι. Θα έλεγα ότι αντίθετα, είναι λόγω ικανότητας που κάποιοι σφυρίζουν αδιάφορα εδώ και χρόνια, αφήνοντας την κατάσταση να παρεκτρέπεται και να εξελίσσεται μέσα στα χρόνια σε μια μεγάλη ληστεία, σε βάρος της πλειονότητας του προσφυγικού κόσμου. Γιατί όλος αυτός ο κόσμος που έχασε περιουσίες και επαγγελματικές δραστηριότητες θα μπορούσε με μια δίκαιη κατανομή της χρήσης των τουρκοκυπριακών περιουσιών, να στηριζόταν ώστε να ανέκαμπτε. Αντίθετα βοηθήθηκαν οι λίγοι που είχαν και έχουν προσβάσεις και μέσον και οι πολλοί παραμένουν στο περιθώριο. Για τους λίγους δεν υπάρχουν ούτε κριτήρια, ούτε διαδικασίες. Για τους πολλούς, υπάρχει γραφειοκρατία, εάν διανοηθούν να διεκδικήσουν κάτι, και υπεροπτική συμπεριφορά από κάποιους δημόσιους υπαλλήλους, που καλά βράζει ο πισινός τους εδώ και χρόνια σε πολυτελή γραφεία. Πρόσφατα είχαν γίνει καταγγελίες στην Πάφο για ευνοιοκρατικές παραχωρήσεις εμπορικών καταστημάτων. Φιλέτα παραχωρήθηκαν σε εκατομμυριούχους που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα. Παιδιά επιχειρηματιών έκαναν αιτήσεις δηλώνοντας ότι δεν έχουν εισοδήματα, ενώ ξεκάθαρα στα κριτήρια θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό εισόδημα. Οικογένειες κατακρατούν δύο και τρία καταστήματα και παίρνουν και άλλα, όποτε το επιδιώξουν, γιατί έχουν γνωριμίες στη Λευκωσία. Πρόσφατα απορρίφθηκε στη Λεμεσό η παραχώρηση κατοικίας σε οικογένεια με πολύ χαμηλά εισοδήματα, με 4 παιδιά, το ένα εκ των οποίων με σοβαρά προβλήματα υγείας, και η οποία διαμένει σε ένα δωμάτιο. Είναι πρόσφυγες αλλά το τηλεφώνημα που πήραν από το Προεδρικό τους ανέφερε ότι έπρεπε να σιωπήσουν και να αποδεχθούν την απόφαση για να πάρουν την επόμενη φορά. Και έπρεπε να πουν και ευχαριστώ. Αλήθεια, ποιος ήταν πιο δικαιούχος από αυτή την οικογένεια;
Στη Λάρνακα, είναι παντού οι κενές τουρκοκυπριακές κατοικίες και δεν βρίσκουν χρόνο να τις καταγράψουν για να τις διαθέσουν σε δικαιούχους πρόσφυγες. Όπως δεν βρίσκουν χρόνο να κάτσουν κάτω και να εξετάσουν τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν. Η προηγούμενη διαδικασία εκκρεμεί εδώ και ενάμιση χρόνο. Ναι, έχουν πολλή δουλειά και αφυπηρέτησε και μία υπάλληλος. Αυτή, ναι αυτή, είναι η δικαιολογία. Αν ήταν όμως για φιλέτα θα συνεδρίαζαν άψε-σβήσε και θα υπέγραφαν και τα συμβόλαια σε χρόνο ρεκόρ. Όπως συνέβηκε στην Πάφο. Έτσι λοιπόν, αυτοί που κρατάνε το ψωμί και το μαχαίρι βεβαίως και δεν θα θέλουν να αλλάξουν πράγματα στη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών. Και θα αντιδρούν. Όπως αντέδρασαν όταν τους ανάγκασε η Επιτροπή Προσφύγων της Βουλής να δημοσιεύουν τις αδιάθετες τουρκοκυπριακές περιουσίες.
Και για να έχετε αντίληψη για ποιας αξίας περιουσίες μιλάμε, φτάνει να σας αναφέρω ότι υπολογίστηκε ότι οι τουρκοκυπριακές περιουσίες στις ελεύθερες περιοχές εκτιμούνται στα 15 δισ. ευρώ. Τη στιγμή που η αξία της Cyta μπορεί να μην υπερβαίνει το 1 δισ. Μιλάμε δηλαδή για 15 Cyta τις οποίες διαχειρίζονται κάποιοι αναλόγως των συμφερόντων τους, χωρίς ξεκάθαρα κριτήρια και στρατηγικό σχεδιασμό. Εάν αυτό δεν αποτελεί σκάνδαλο, οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους.
Καταλήγοντας, αυτό που πρέπει να γίνει είναι να επιβάλουμε ξεκάθαρα και μετρήσιμα κριτήρια. Να εξεταστούν όλες οι περιπτώσεις εκμετάλλευσης τουρκοκυπριακών περιουσιών και να ανακτηθούν, εκεί και όπου εντοπισθούν ευνοιοκρατικές ή και παράτυπες ή και παράνομες εκμεταλλεύσεις. Επίσης να καθοριστεί σαφής και διαφανής διαδικασία σε ό,τι αφορά την παραχώρηση και την εκμετάλλευση των κατοικιών, των εμπορικών καταστημάτων και των γεωργικών κλήρων. Το ζήτημα θα μπορούσε να συνδυαστεί και με την απώλεια χρήσης. Είναι αδιανόητο μια αμύθητη περιουσία, να αποτελεί εργαλείο για την εξυπηρέτηση συμφερόντων.
*Πρόεδρος Κοινοβ. Επιτροπής Προσφύγων – Βουλευτής ΑΚΕΛ Αμ/στου
