Όταν πιστωτής εταιρείας επιδίδει στο εγγεγραμμένο γραφείο της απαίτηση πληρωμής για οφειλόμενο ποσό που υπερβαίνει τις €5.000 και η εταιρεία για τις επόμενες τρεις εβδομάδες αμελεί να καταβάλει το ποσό ή να εξασφαλίσει ή να το διευθετήσει προς εύλογη ικανοποίηση του πιστωτή, λογίζεται ότι είναι ανίκανη να πληρώσει τα χρέη της σύμφωνα με το άρθρο 211(ε) και 212(α) του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113. Ο πιστωτής σε τέτοια περίπτωση μπορεί να καταχωρήσει αίτηση στο Δικαστήριο για εκκαθάριση της εταιρείας και οποτεδήποτε μετά, εφόσον οι περιστάσεις το δικαιολογούν, να υποβάλει μονομερώς αίτηση για διορισμό από το Δικαστήριο προσωρινού εκκαθαριστή για προστασία του ενεργητικού και διατήρηση του καθεστώτος της εταιρείας. Αυτός μπορεί να είναι αδειοδοτημένος σύμβουλος αφερεγγυότητας ή ο επίσημος παραλήπτης ή άλλο κατάλληλο πρόσωπο και θα ασκεί προσωρινά τις αρμοδιότητες που το Δικαστήριο θα του αναθέσει. Σύμφωνα με το άρθρο 227 του Νόμου, ο διορισμός του δύναται να γίνει οποτεδήποτε πριν από την έκδοση διατάγματος εκκαθάρισης και το Δικαστήριο μπορεί να περιορίσει τις εξουσίες του με το διάταγμα που τον διορίζει.
Όπως η Δικαστής κα Χρ. Μίτλεττον αναφέρει στην απόφαση της ημερ.22.11.2021, την έκδοση ενός τέτοιου διατάγματος πρέπει να δικαιολογεί η ανάγκη για προστασία του ενεργητικού και η διατήρηση του καθεστώτος της εταιρείας. Το Δικαστήριο μπορεί να επιληφθεί μονομερώς της αίτησης εάν προκύπτει κατεπείγων λόγος ή ιδιαιτερότητα που δεν επιτρέπει την προηγούμενη επίδοση της στην εταιρεία ή τη δημοσίευση σχετικής ειδοποίησης∙ και τότε, εφόσον το αίτημα για εκκαθάριση τίθεται νομότυπα και γνήσια από τον πιστωτή, υπάρχουν καλές πιθανότητες επιτυχίας της αίτησης (είναι πολύ πιθανόν η εταιρεία να τεθεί σε εκκαθάριση), και αν δεν διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής τίθεται σε κίνδυνο το ενεργητικό και το καθεστώς της εταιρείας ώστε να είναι δύσκολο ή αδύνατον να εξυπηρετηθούν οι σκοποί της εκκαθάρισης, μπορεί να διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής.
Ο διορισμός προσωρινού εκκαθαριστή σε μια εταιρεία που είναι ενεργή είναι πολύ σοβαρή εξέλιξη και ενίοτε καθοριστική. Το Δικαστήριο προσθέτει ότι γι’ αυτό μόνο κατ’ εξαίρεση μπορεί να συμβεί και δη μονομερώς. Εάν υπάρχει εναλλακτικός τρόπος αντιμετώπισης του κίνδυνου αποξένωσης, καταστροφής ή απώλειας της υπό εκκαθάριση περιουσίας, δεν θα προτιμηθεί ο διορισμός προσωρινού εκκαθαριστή. Ο κίνδυνος αποξένωσης, καταστροφής ή απώλειας περιουσίας δεν χρειάζεται να ενέχει σκοπιμότητα, αρκεί να είναι τέτοιας σοβαρότητας ώστε το ενεργητικό της εταιρείας να μην εξακολουθήσει να είναι διαθέσιμο για τους σκοπούς εκκαθάρισης προς όφελος όλων των πιστωτών. Ο προσωρινός εκκαθαριστής μπορεί να ασκήσει μόνο συγκεκριμένες εξουσίες που θα του δώσει το Δικαστήριο, που δυνατό να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα να αιτηθεί σε αλλοδαπό Δικαστήριο θεραπείες σε σχέση με την υπό εκκαθάριση περιουσία, ή οι εξουσίες που θα το δοθούν μπορούν να είναι περιορισμένες. Δεν είναι ωστόσο υποχρεωτική η συγκεκριμενοποίηση των εξουσιών του από το Δικαστήριο για να δυνηθεί να ενεργήσει προς προστασία του ενεργητικού της εταιρείας και διασφάλιση του καθεστώτος της.
Το Δικαστήριο στην απόφαση του προσθέτει ότι ο διορισμός προσωρινού εκκαθαριστή δεν εξουδετερώνει τις εξουσίες των διοικητικών συμβούλων της εταιρείας, οι οποίοι μπορούν να υποβάλουν ένσταση στην αίτηση για εκκαθάριση όπως και να αιτηθούν την ακύρωση του διατάγματος διορισμού του. Ο ρόλος του προσωρινού εκκαθαριστή κατά τα λοιπά είναι συντηρητικός, θα πρέπει να διατηρήσει το status quo της εταιρείας, δεν μπορεί να προχωρήσει σε διανομή περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας αναφορικά με την οποία δεν έχει εκδοθεί οποιοδήποτε διάταγμα για εκκαθάριση της. Εξετάζοντας την αίτηση, έκρινε ότι οι ισχυρισμοί του πιστωτή τίθεντο με λεπτομέρεια και υποστηρίζονταν από έγγραφη μαρτυρία. Άφηνε να καταστεί κατανοητό ότι, εάν επιδοθεί η αίτηση αυτή στην εταιρεία, λόγω της φύσης της και των γεγονότων που αναφέρει ο πιστωτής και δημιουργούν δυσπιστία ως προς τη νομιμότητα των χειρισμών του μέτοχου και αξιωματούχου της εταιρείας, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος να τύχει μεθόδευσης το αποτέλεσμα της προσπάθειας διορισμού προσωρινού εκκαθαριστή για να διαφυλαχθεί η περιουσία της εταιρείας.
Το Δικαστήριο κατέληξε ότι ο προτεινόμενος προσωρινός εκκαθαριστής ήταν κατάλληλο πρόσωπο, εφόσον είναι αδειούχος σύμβουλος αφερεγγυότητας και συγκατατίθεται στο να ενεργήσει υπό αυτή την ιδιότητα. Ικανοποιήθηκε ότι εκ πρώτης όψεως συντρέχουν σωρευτικά όλες οι προϋποθέσεις και εξέδωσε το διάταγμα διορισμού του να ασκεί όλες τις εξουσίες, τα δικαιώματα και τα καθήκοντα του προσωρινού εκκαθαριστή και ανέστειλε τις εξουσίες των διοικητικών συμβούλων της εταιρείας.
* Δικηγόρος στη Λάρνακα