Στις 25 Νοεμβρίου 2021, το Ευρωκοινοβούλιο, με συντριπτική πλειοψηφία, ενέκρινε έκθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη νόμιμη μετανάστευση εργατικού δυναμικού και συγκεκριμένα για τη δημιουργία δεξαμενών ταλέντων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), με στόχο να ανταποκριθούν στις δημογραφικές προκλήσεις της Ευρώπης. Η απόφαση αυτή, έρχεται σε μία περίοδο που οι επιχειρήσεις και οργανισμοί στον τόπο μας αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της οξύτατης έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού. Με την ανεργία να έχει πλέον πέσει σε επίπεδα χαμηλότερα του 5% και με την παράλληλη ανάπτυξη που παρατηρείται σε πολλές δραστηριότητες και κλάδους της οικονομίας, να έχουν οδηγήσει τις επιχειρήσεις να ασφυκτιούν ένεκα της έλλειψης κατάλληλων ανθρώπων για ικανοποίηση των αναγκών τους.
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) απηύθυνε μόλις τον περασμένο μήνα κραυγή απόγνωσης προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με εισηγήσεις που θα βοηθήσουν στην επίλυση του προβλήματος σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Παράλληλα, η ΟΕΒ κατέθεσε θέσεις και απόψεις προς την αρμόδια υπουργό Εργασίας για τους τρόπους κάλυψης των υφιστάμενων αναγκών, όπως έχουν επιβεβαιωθεί τόσο μέσα από τις έντονες πιέσεις των επιχειρήσεων αλλά και μέσα από έρευνα που διεξήγαγε η ΟΕΒ, με σκοπό την καταγραφή των πραγματικών αναγκών.
Συγκεκριμένα, η έρευνα κατέδειξε ότι, μέχρι τον Ιούνιο του 2022, χρειάζονται πέραν των 8,500 ατόμων για τις ανάγκες στελέχωσης 320 επιχειρήσεων. Εάν λάβουμε υπόψη τις ανάγκες στο σύνολο της οικονομίας, σίγουρα αυτές είναι πολύ μεγαλύτερες και ο αριθμός θα είναι πολλαπλάσιος. Σίγουρα, όμως, θα υπερβεί τις σχεδόν 11,000 εγγεγραμμένους, στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, ανέργους.
Οι προτάσεις λοιπόν για δημιουργία δεξαμενών ταλέντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στοχεύουν στο να διοχετεύσουν στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας άτομα από τρίτες χώρες με ιδιαίτερες δεξιότητες και προσόντα, που θα έρθουν για να συμπληρώσουν τον ρόλο που διαδραματίζουν στην αγορά εργασίας οι υπήκοοι των κρατών μελών και η κινητικότητα τους για σκοπούς εργασίας εντός της ΕΕ.
Η έκθεση που εγκρίθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο περιλαμβάνει αναφορές στην αναθεώρηση των κανόνων που ισχύουν για τους επί μακρόν διαμένοντες στην ΕΕ και αυτό που ζητείται είναι να τους επιτρέπεται να μετακινηθούν σε άλλο κράτος μέλος από την ημερομηνία έκδοσης της άδειάς τους, με τους όρους που ισχύουν για τους πολίτες της ΕΕ. Περιλαμβάνει, επίσης, την απλούστευση των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, ενώ ειδική αναφορά γίνεται σε εποχιακούς εργαζόμενους, με την απαίτηση για αυτή την κατηγορία να τους επιτρέπεται να παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στην ΕΕ, όταν παραμένουν άνεργοι, προκειμένου να μπορούν να αναζητήσουν νέα θέση εργασίας, χωρίς να ανακληθεί η υφιστάμενη άδειά τους.
Για να είναι πετυχημένη μία τέτοια πρωτοβουλία θα πρέπει να συνοδεύεται επίσης με στοιχεία και στατιστικά της αγοράς εργασίας, τα οποία να διαμορφώνονται σε πραγματικό χρόνο και να καταγράφουν τις ανάγκες σε δεξιότητες όπως αυτές προκύπτουν. Σημαντικός θα είναι ο ρόλος των επιχειρήσεων αφού μέσα από τη δική τους ανατροφοδότηση, θα μπορούν να διοχετεύουν τις πραγματικές τους ανάγκες στις αρμόδιες υπηρεσίες, έτσι ώστε να μπορεί να γίνεται το συνταίριασμα των ατόμων με τις ευκαιρίες απασχόλησης στην ΕΕ. Επιπλέον, θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη την ίδια ανάγκη για εργαζόμενους από τρίτες χώρες, γι’ αυτό είναι σημαντική μια εθελοντική προσέγγιση.
Η καταρχήν αντίδραση των ευρωπαϊκών εργοδοτικών οργανώσεων στις πιο πάνω προτάσεις, όπως έχουν διαμορφωθεί από την πανευρωπαϊκή εργοδοτική οργάνωση, την BusinessEurope, μέλος της οποίας από την Κύπρο είναι μόνο η ΟΕΒ, επικεντρώνεται στους εξής άξονες:
Οι προτάσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες σε δεξιότητες και να είναι συμπληρωματικές σε όσα μέτρα εφαρμόζονται για περαιτέρω αξιοποίηση των ημεδαπών ή κοινοτικών εργαζομένων.
Θα πρέπει να διασφαλιστεί ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων στην όποια διαδικασία.
Οποιαδήποτε πρωτοβουλία θα πρέπει να εφαρμοστεί σε εθελοντική βάση για τα κράτη μέλη και σε πιλοτική φάση.
Θα πρέπει να ενισχυθούν, παράλληλα, τα μέτρα ανάπτυξης επαγγελματικών προσόντων και η επαγγελματική κατάρτιση.
Να προσδιοριστούν τα κριτήρια εισδοχής στην δεξαμενή ταλέντων μέσα από κοινωνικό διάλογο.
Με την ψήφιση της έκθεσης του Ευρωκοινοβουλίου έχει δοθεί χρονοδιάγραμμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει τις προτάσεις της μέχρι την 31 Ιανουαρίου 2022. Για την ΟΕΒ, το ζητούμενο είναι μέσα από τις προτάσεις να διαμορφωθεί μια πολιτική η οποία θα διευκολύνει την πρόσληψη και τη διατήρηση εργαζομένων από τρίτες χώρες, μέσω μίας διαδικασίας που θα συνδέει την προσφορά με τη ζήτηση και τις δεξιότητες με τις ανάγκες των επιχειρήσεων.
* Διευθύντρια Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής, ΟΕΒ
