Μία ενδιαφέρουσα είδηση, που εν προκειμένω, άπτεται και της διαδικασίας αποχώρησης των Αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν, δημοσιεύει η διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας ‘Τα Νέα.’
Πιο συγκεκριμένα, όπως δήλωσε ο στρατηγός του σώματος των πεζοναυτών, Κένεθ Μακένζι, «οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει τα αεροπορικά πλήγματα σε υποστήριξη των αφγανικών δυνάμεων τις τελευταίες ημέρες και είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε αυτό το αυξημένο επίπεδο υποστήριξης τις ερχόμενες εβδομάδες αν οι Ταλιμπάν συνεχίσουν τις επιθέσεις τους».[1]
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, δεν μεταβάλλουν την ακολουθούμενη στρατηγική τους στο Αφγανιστάν, η οποία και βασικά προβλέπει την μέχρι την 31η Αυγούστου, αναχώρηση των στρατιωτικών τους δυνάμεων από το Αφγανιστάν, αλλά την επαναπροσδιορίζουν δραστικά, λαμβάνοντας υπόψιν την παράμετρο ‘Ταλιμπάν.’
Οι οποίοι, σε ένα χρονικό σημείο όπου οι διαπραγματεύσεις με τους την Αφγανική κυβέρνηση δεν έχουν σημειώσει ιδιαίτερη πρόοδο, έχουν καταφέρει να επεκτείνουν την επιρροή και την παρουσία τους στη χώρα, με την αύξηση της επιρροής τους να θέτει προσκόμματα και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όσον αφορά την δυνατότητα ασφαλούς αποχώρησης από τη χώρα της Ασίας, αλλά και στην Αφγανική κυβέρνηση, η οποία και ευρίσκεται ενώπιον της απώλειας ερεισμάτων. Έχοντας να διαχειρισθεί και την αποχώρηση των Αμερικανικών δυνάμεων αλλά και την αύξηση της επιρροής των Ταλιμπάν. Είκοσι χρόνια μετά από την στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στη χώρα.
Υπό αυτό το πρίσμα, και κάνοντας δεύτερες σκέψεις, οι ΗΠΑ λαμβάνουν την απόφαση του να συνεχίσουν τα αεροπορικά πλήγματα σε στόχους και σε εγκαταστάσεις των ‘Ταλιμπάν,’ με άμεσο διακύβευμα, αφενός το να ανακόψουν την δυναμική τους, και να αφετέρου δε, να διασφαλίσουν την ομαλή αποχώρηση τους, προσφέροντας παράλληλα στην Αφγανική κυβέρνηση αυτό που τώρα χρειάζεται: Ένα εχέγγυο ασφαλείας, ώστε να διατηρήσει μία κάποια επιρροή αρχικά σε αστικά κέντρα της χώρας, προσερχόμενη με άλλη δυναμική στις ενδο-Αφγανικές διαπραγματεύσεις με την οργάνωση των ‘Ταλιμπάν.’[2]
Η οποία, σε μία περίοδο που όσον αφορά οργανώσεις αυτού του είδους, δηλαδή οργανώσεις Ισλαμιστικές, σημασιοδοτείται εμπρόθετα από την υποχώρηση του ‘Ισλαμικού Κράτους,’ δίχως όμως κάτι τέτοιο να σημαίνει πως το ‘Ισλαμικό Κράτος’ έχει πάψει να υφίσταται, όχι μόνο φαίνεται να διατηρεί, αλλά και διευρύνει την κοινωνικοπολιτική επιρροή της, θέτοντας και ζητήματα ασφαλείας, αλλά και επίδικα τα οποία και σχετίζονται με βασικά ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα.
Προσιδιάζοντας προς την κατεύθυνση απόρριψης της θεωρούμενης ως ‘δυτικής νεωτερικότητας,’ αρθρώνοντας έναν μνησίκακο λόγο,[3] και διαμορφώνοντας μία πολιτικο-θρησκευτική ατζέντα που προκρίνει μία στενή ερμηνεία του νόμου. Εντός του ευρύτερου Ισλαμιστικού ‘πράττειν,’ είναι η ατζέντα των Ταλιμπάν που διεκδικεί να επιτύχει την εφαρμογή των ιδεών τους και την συνέχεια τους.
Και σε αυτό το σημείο, δηλαδή στο σημείο της άμεσης αντιμετώπισης των ιδεών των ‘Ταλιμπάν,’ θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα στο Αφγανιστάν, και από τις συμμαχικές δυνάμεις που ενεπλάκησαν στη στρατιωτική εισβολή και στη μετέπειτα διαδικασία πολιτικής μετάβασης, και από τις εκάστοτε Αφγανικές κυβερνήσεις που πάσχιζαν να αποκτήσουν εσωτερική κοινωνική νομιμοποίηση.
Μένει να φανεί, εάν η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να συνεχίσουν τα αεροπορικά πλήγματα, ως έμπρακτη απόδειξη επιτήρησης της όλης κατάστασης και ενίσχυσης της κοινωνικής-πολιτικής σταθερότητας, συνοδευθεί και από την λήψη άλλων μέτρων προς αυτή την κατεύθυνση, ιδίως από την στιγμή όπου η γεω-στρατηγική αξία του Αφγανιστάν προκύπτει από το ό,τι αυτό βρίσκεται πολύ κοντά στο θεωρούμενο ως ζωτικό χώρο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, όντας κατά μήκος των διαδρομών που ενώνουν στρατηγικά μέρη της Ασίας.
Δεν επρόκειτο για μία απόφαση διευθέτησης, αλλά, αντιθέτως, για μία αποτρεπτική πολιτική, σε ένα χρονικό σημείο όπου, η απόφαση της αποχώρησης, πόσω μάλλον η ομαλή αποχώρηση των Αμερικανικών δυνάμεων, επιδιώκεται να προβληθεί, τουλάχιστον αυτή, ως ‘ιστορία επιτυχίας.’ Οι ΗΠΑ δεν τίθενται ενώπιον ενός κομβικού σημείου στον ‘πόλεμο κατά της τρομοκρατίας,’ όσο με την παραδοχή ό,τι αυτός ήταν και είναι περισσότερο σύνθετος από ό,τι υπολόγιζαν.
Το ζητούμενο τώρα παραμένει η επίτευξη μίας βιώσιμης εκεχειρίας μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών και η πραγματοποίηση εκατέρωθεν συμβιβασμών που δεν θυσιάζουν τις θετικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα τα προηγούμενα χρόνια. Ο βαθύτερος λόγος που ωθεί τις ΗΠΑ σε αυτή την απόφαση, είναι η συναίσθηση ό,τι χάθηκε πολύς χρόνος, ανθρώπινο δυναμικό, χρήματα και συμβολικό κεφάλαιο, για να απωλεσθούν ελαφρά τη καρδία αυτές οι θετικές εξελίξεις, εκεί όπου οι Ταλιμπάν θα μπορούν να διατρανώσουν την νίκη τους.
* Υποψήφιος διδάκτωρ στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
[1] Βλέπε σχετικά, ‘ΗΠΑ: Δεν θα σταματήσουν τα αεροπορικά πλήγματα κατά των Ταλιμπάν,’ Διαδικτυακή έκδοση εφημερίδας ‘Τα Νέα,’ 25/03/2021, www.tanea.gr/2021/07/25/world/ipa-den-tha-stamatisoun-ta-aeroporika-pligmata-kata-ton-talimpan/
[2] Με διακύβευμα να επιτύχει την αναγνώριση της δικαιοδοσίας της, καθώς και ό,τι θα εξακολουθεί να λογίζεται ως πρωταρχικός δρώντας την επόμενη ημέρα.
[3] Λόγος που εμπεριέχει την βία εκείνη η οποία και εμβαπτίζεται στα νάματα της δια-γενεακότητας: ‘Από γενιά σε γενιά, το Αφγανιστάν θα παραμείνει Ισλαμικό.’