Διάβασα με ενδιαφέρον δηλώσεις του νέου προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ΡΙΚ κ. Μιχάλη Μιχαήλ σχετικά με τα οράματα, τις επιδιώξεις και τις προτεραιότητές του για την περαιτέρω αναβάθμιση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Τον καλωσορίζω ξανά στην οικογένεια του ΡΙΚ και εύχομαι στον ίδιο και το νέο Δ.Σ. ευόδωση των στόχων του.
Είναι γεγονός ότι, παρά τις βελτιώσεις που έγιναν ή σχεδιάστηκαν τα τελευταία χρόνια, παραμένουν σημαντικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για να επιτευχθεί ο εκσυγχρονισμός και να αλλάξει γενικά η κουλτούρα στο ΡΙΚ, ώστε όντως «να βλέπει ο κόσμος τη διαφορά από τα ιδιωτικά κανάλια» ενός οργανισμού που θα είναι πραγματικά δίπλα στον κόσμο.
Ας μου επιτρέψει ο κ. Μιχαήλ να απαριθμήσω ορισμένα τέτοια ζητήματα:
Ο νόμος που διέπει τη λειτουργία του ΡΙΚ χρήζει άμεσου και «σαρωτικού» εκσυγχρονισμού. Για παράδειγμα, είναι πρωτάκουστο να αρχίζει με διατάξεις για τον (απαρχαιωμένο) τρόπο κάλυψης των προεδρικών εκλογών, απομεινάρι εποχής του «διατάττομεν». Επίσης, πρέπει να συμπεριληφθούν σαφείς διατάξεις για τις αρμοδιότητες αφενός του Δ.Σ. και αφετέρου του Γενικού Διευθυντή με τρόπο που να είναι απόλυτα διακριτός ο ρόλος κάθε οργάνου και να αποτρέπεται η όποια ανάμειξη της διοίκησης στη διεύθυνση του ΡΙΚ (όπως συχνά συμβαίνει, και όχι μόνο στο ΡΙΚ).
Η εξωτερική εικόνα που εκπέμπει το ΡΙΚ, για την οποία ο κ. Μιχαήλ ορθώς σημείωσε ότι επιβάλλεται βελτίωση «για να μην είναι το ΡΙΚ συνέχεια στο μάτι του κυκλώνα», ήταν και παραμένει εικόνα ενός οργανισμού υποταγμένου πρωτίστως στην εκάστοτε κυβέρνηση και έρμαιο των αποφάσεων των εκάστοτε κοινοβουλευτικών κομμάτων, ιδιαίτερα στα θέματα χρηματοδότησης, ειδησεογραφικής κάλυψης και περιεχομένου.
Για να διασφαλίζεται η εικόνα της αντικειμενικότητας, αμεροληψίας και αξιοκρατίας, χρειάζεται όντως να επέλθουν πολλές αλλαγές κουλτούρας και διαδικασιών.
Κατά πρώτο, πρέπει να θεσμοθετηθεί να διορίζονται στο Δ.Σ. τα κατάλληλα άτομα που δεν θα προέρχονται από κόμματα και θα έχουν το εχέγγυο επαρκούς εκπλήρωσης της αποστολής τους. Δεν θα υπεισέλθω σε καθορισμό των κατάλληλων προσόντων, αυτό είναι έργο των διοριζόντων. Είναι όμως ηλίου φαεινότερον ότι η κομματική ταυτότητα ή χροιά δεν εγγυώνται επιτυχία.
Κατά δεύτερο, πρέπει να διασφαλιστεί και να τυγχάνει απόλυτου σεβασμού η συντακτική (δημοσιογραφική) ανεξαρτησία του ΡΙΚ, καθώς και το δικαίωμα του ΡΙΚ να αποφασίζει ποια προγράμματα θα μεταδίδει. Κάποτε κομματάρχης επιχείρησε να επιβάλει στο ΡΙΚ να μη μεταδίδει ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές διοργανώσεις! Μόνοι αρμόδιοι και υπεύθυνοι ελέγχου είναι οι αρμόδιοι διευθυντές τμημάτων και ο γενικός διευθυντής. Ούτε κυβέρνηση ούτε βουλευτές ούτε κομματάρχες ούτε άλλοι φορείς έχουν δικαίωμα παρέμβασης στο δημοσιογραφικό έργο ή επηρεασμού του. Ασφαλώς, άλλο είναι η παρέμβαση και άλλο η κριτική που αποτελεί δικαίωμα, πρωτίστως του πολίτη που συντηρεί τον οργανισμό.
Και τρίτο, πρέπει να θεσμοθετηθεί ο τρόπος και το ύψος της χρηματοδότησης του ΡΙΚ με τρόπο ώστε αυτή να είναι κατοχυρωμένη, μακροπρόθεσμη και προβλέψιμη, για παράδειγμα με ποσοστό επί του ΑΕΠ της Δημοκρατίας, όπως ισχύει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Με τον τρόπο αυτό, αποτρέπεται κάθε προσπάθεια εξωτερικής παρέμβασης στο έργο του ΡΙΚ με εργαλειοποίηση του προϋπολογισμού και γενικά της χρηματοδότησης. Πρέπει επίσης να αποσαφηνιστεί τι ισχύει σε σχέση με τη μετάδοση διαφημίσεων από το ΡΙΚ, γιατί συνεχίζεται μια υβριδική κατάσταση πραγμάτων.
Τέλος, ας μου επιτραπεί μια παράλειψη του αγαπητού κ. Μιχαήλ, που αφορά την κτιριακή υποδομή του ΡΙΚ. Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν ο σχεδιασμός του προηγούμενου Δ.Σ. προχωρεί. Γεγονός παραμένει ότι το ΡΙΚ χρειάζεται άμεσα νέες εγκαταστάσεις, που θα επιτρέψουν την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του.
Εύχομαι τα πιο πάνω να φτάσουν εκεί που απευθύνονται και να ληφθούν υπόψη, εάν και εφόσον θεωρηθούν από τους αρμοδίους ως άξια προσοχής.
*Πρώην ΓΔ του ΡΙΚ
